Tweet
Kene Enfestasyonu
Nedenleri: Hastalýðýn nedeni mera kenelerdir. Keneler 25-27 °C sýcaklýkta en aktif olurlar.
Ýlk ve sonbahar arasýnda çok görülür. Hastalýk oranýçok yüksek olabilir. Ölüm oraný direkt olarak çok düþüktür; fakat, taþýdýðý kan parazitleri nedeni ile büyük öneme sahiptirler.
Belirtileri: Özellikle bacak aralarý ve kuyruk altýnda kenelerin görülmesiyle kendilerini belli ederler. Verim düþüklüðü, zayýflamaya ve kansýzlýða neden olurlar.
Korunma Yollarý: Kene mevsiminde sýðýrlarý 2-3 günde bir mera dönüþü kontrol etmek gerekir. Belli aralýklarla ilaç uygulatýlmalýdýr. Kenelerin yoðun olduðu meralar mümkünse dinlendirilmeli, yani bu meralara hayvan sokmamak gerekir.
SONUÇ
Bir sýðýrýn en temel ihtiyaçlarý yeterli-dengeli beslenmenin ve uygun barýnaðýn saðlanmasýdýr. Süt sýðýrlarýnýn bulunduðu döneme göre beslenmesi yapýlmalýdýr. Örneðin genç düvelerin beslenmesi, süt veren ineklerin beslenmesi, kuruya alýnan ineklerin beslenmesi ayrý ayrýözellikler taþýr.Yeterli ve dengeli beslenme saðlanamadýðýnda çoðunlukla direkt olarak bir hastalýk tablosu ortaya çýkmasa da, istenilen ya da beklenilen verim elde edilemeyebilir. Böyle durumlarda hayvanýn beslenmesi gözden geçirilmeli, hatta uygun beslenildiði söz konusu ise yem analizleri yaptýrýlmalýdýr.Yetersiz beslenme durumunda verim düþüklüðünün yanýnda hastalýklara yakalanma ihtimali de artacaktýr. Örneðin yeni doðum yapmýþ bir kültür ineði günde 35 Ýt süt verdiðinde, ineðin meme bezi ve karaciðer gibi organlarý aþýrýçalýþýr. Artan enerji gereksiniminin büyük bölümü rasyondan, bir kýsmý da vücuttaki yaðlardan karþýlanýr. Eðer artan enerji gereksinimi tasyondan karþýlanamaz-sa, aþýrý yað kullanýmý sonucu ketosis denilen metabolizma hastalýðý meydana gelir. Bunun sonucu süt verimi ve yavru veriminde azalma göz önünde bulundurulursa büyük ekonomik kayýplar ortaya çýkar.
Hayvanlardan en uygun verimin elde edilmesi ve hastalýklara yakalanma ihtimalini azaltmak için uygun barýnaðýn saðlanmasý zorunludur. Bu nedenle bir barýnakta;
- Ahýrlarda duraklarýn uygun ölçülerde olmasý
- Ahýr sistemlerine göre yemlik ve suluklarýn yeterli ve uygun
ölçülerde olmasý
- Sýðýrlarda önemli problem olan solunum sistemi hastalýklarýný
azaltmak için ahýrýn havalandýrmasýnýn yeterli olmasý (ideal sýcaklýk :
13-21 °C, ideal nem oraný %65-75 olmalý)
- Metabolizma hastalýklarýnýönlemek için özellikle gebeliðin son
dönemlerinde serbest gezinecekleri alanlarýn olmasý
- Düþüp kaymalarý, çeþitli ayak hastalýklarýný ve mastitisi önlemek
için uygun zeminin seçilmesi ve bol altlýk bulundurulmasý
- Doðum localarý, buzaðý bokslarý ve karantina bölümlerinin bulun
masý
- Kapýlarda eþik bulunmamasý
- Kapý giriþlerinde antiseptik içeren ayak banyolarýnýn bulunmasý
gereklidir.
Sýðýrcýlýk iþletmelerinde bakým ve idarenin baþarýlý olabilmesi veteriner hekim ile yetiþtirici arasýnda iyi bir iþbirliði gerektirir. Bu iþbirliðinde kayýtlar deðerlendirilmeli, önceki direktiflerle yapýlanlar karþýlaþtýrýlmalý, saðlýk problemleri gözden geçirilmeli, suni tohumlamadan ahýrýn hava-. landýrmasýna ve süt üretimine kadar her þey deðerlendirilmelidir. Bakým ve idarenin baþarýlý olabilmesi için yetiþtiriciler de;
- Veteriner hekim kontrolünden geçmeyen hayvan satýn almamalý
- Altý aylýktan ileri gebe inek ya da düve ile bir aylýktan küçük bu
zaðý satýn almamalý
- Barýnaklarýn yapýmý, hayvanlarýn bakým ve beslenmelerinde uz
manlarýn önerilerini dikkate almalý
- Sýðýrlar ile koyunlar ayrý barýndýrýlmalý
- Ani yem deðiþiklikleri yapmamalý
- Hayvanlarýný hastalýklara karþý koruyucu olarak mutlaka aþýlat
malý
- Hastalýk görüldüðünde en seri þekilde haber vermeli
Hayvan alým satýmý ile nakliyesinde menþei þahadetnamesi ve
veteriner saðlýk raporu alýnmasýna özen gösterilmeli.
Prof.Dr.Hasan BATMAZ
Nedenleri: Hastalýðýn nedeni mera kenelerdir. Keneler 25-27 °C sýcaklýkta en aktif olurlar.
Ýlk ve sonbahar arasýnda çok görülür. Hastalýk oranýçok yüksek olabilir. Ölüm oraný direkt olarak çok düþüktür; fakat, taþýdýðý kan parazitleri nedeni ile büyük öneme sahiptirler.
Belirtileri: Özellikle bacak aralarý ve kuyruk altýnda kenelerin görülmesiyle kendilerini belli ederler. Verim düþüklüðü, zayýflamaya ve kansýzlýða neden olurlar.
Korunma Yollarý: Kene mevsiminde sýðýrlarý 2-3 günde bir mera dönüþü kontrol etmek gerekir. Belli aralýklarla ilaç uygulatýlmalýdýr. Kenelerin yoðun olduðu meralar mümkünse dinlendirilmeli, yani bu meralara hayvan sokmamak gerekir.
SONUÇ
Bir sýðýrýn en temel ihtiyaçlarý yeterli-dengeli beslenmenin ve uygun barýnaðýn saðlanmasýdýr. Süt sýðýrlarýnýn bulunduðu döneme göre beslenmesi yapýlmalýdýr. Örneðin genç düvelerin beslenmesi, süt veren ineklerin beslenmesi, kuruya alýnan ineklerin beslenmesi ayrý ayrýözellikler taþýr.Yeterli ve dengeli beslenme saðlanamadýðýnda çoðunlukla direkt olarak bir hastalýk tablosu ortaya çýkmasa da, istenilen ya da beklenilen verim elde edilemeyebilir. Böyle durumlarda hayvanýn beslenmesi gözden geçirilmeli, hatta uygun beslenildiði söz konusu ise yem analizleri yaptýrýlmalýdýr.Yetersiz beslenme durumunda verim düþüklüðünün yanýnda hastalýklara yakalanma ihtimali de artacaktýr. Örneðin yeni doðum yapmýþ bir kültür ineði günde 35 Ýt süt verdiðinde, ineðin meme bezi ve karaciðer gibi organlarý aþýrýçalýþýr. Artan enerji gereksiniminin büyük bölümü rasyondan, bir kýsmý da vücuttaki yaðlardan karþýlanýr. Eðer artan enerji gereksinimi tasyondan karþýlanamaz-sa, aþýrý yað kullanýmý sonucu ketosis denilen metabolizma hastalýðý meydana gelir. Bunun sonucu süt verimi ve yavru veriminde azalma göz önünde bulundurulursa büyük ekonomik kayýplar ortaya çýkar.
Hayvanlardan en uygun verimin elde edilmesi ve hastalýklara yakalanma ihtimalini azaltmak için uygun barýnaðýn saðlanmasý zorunludur. Bu nedenle bir barýnakta;
- Ahýrlarda duraklarýn uygun ölçülerde olmasý
- Ahýr sistemlerine göre yemlik ve suluklarýn yeterli ve uygun
ölçülerde olmasý
- Sýðýrlarda önemli problem olan solunum sistemi hastalýklarýný
azaltmak için ahýrýn havalandýrmasýnýn yeterli olmasý (ideal sýcaklýk :
13-21 °C, ideal nem oraný %65-75 olmalý)
- Metabolizma hastalýklarýnýönlemek için özellikle gebeliðin son
dönemlerinde serbest gezinecekleri alanlarýn olmasý
- Düþüp kaymalarý, çeþitli ayak hastalýklarýný ve mastitisi önlemek
için uygun zeminin seçilmesi ve bol altlýk bulundurulmasý
- Doðum localarý, buzaðý bokslarý ve karantina bölümlerinin bulun
masý
- Kapýlarda eþik bulunmamasý
- Kapý giriþlerinde antiseptik içeren ayak banyolarýnýn bulunmasý
gereklidir.
Sýðýrcýlýk iþletmelerinde bakým ve idarenin baþarýlý olabilmesi veteriner hekim ile yetiþtirici arasýnda iyi bir iþbirliði gerektirir. Bu iþbirliðinde kayýtlar deðerlendirilmeli, önceki direktiflerle yapýlanlar karþýlaþtýrýlmalý, saðlýk problemleri gözden geçirilmeli, suni tohumlamadan ahýrýn hava-. landýrmasýna ve süt üretimine kadar her þey deðerlendirilmelidir. Bakým ve idarenin baþarýlý olabilmesi için yetiþtiriciler de;
- Veteriner hekim kontrolünden geçmeyen hayvan satýn almamalý
- Altý aylýktan ileri gebe inek ya da düve ile bir aylýktan küçük bu
zaðý satýn almamalý
- Barýnaklarýn yapýmý, hayvanlarýn bakým ve beslenmelerinde uz
manlarýn önerilerini dikkate almalý
- Sýðýrlar ile koyunlar ayrý barýndýrýlmalý
- Ani yem deðiþiklikleri yapmamalý
- Hayvanlarýný hastalýklara karþý koruyucu olarak mutlaka aþýlat
malý
- Hastalýk görüldüðünde en seri þekilde haber vermeli
Hayvan alým satýmý ile nakliyesinde menþei þahadetnamesi ve
veteriner saðlýk raporu alýnmasýna özen gösterilmeli.
Prof.Dr.Hasan BATMAZ