Tweet
3.6. ASMA DA GÖZ (Tomurcuk)
Asma tomurcukları boğumlarda ve yaprakların koltuklarında yer alır(Şekil 3.10 ). Bağcılıkta tomurcuklara göz adı verilir. Gözler en dışta tomurcuk pulu ile çevrilmiştir. Sürgün yatakları ile bu pul arasını yünsü bir tabaka doldurmuştur. Yaprak koltuğunda iki tip tomurcuk vardır. Bunlardan iri olan bir sonraki yıl ilkbaharda uyanır ve kış gözü adı verilir. İçerisinde sürgün oluşturma yeteneğinde olan 3 adet sürgün yatağı vardır(Şekil 3.11). Bunlardan ortadaki diğerlerine göre daha iridir ve ana sürgün buradan oluşur. Bunun zarar görmesi durumunda veya asmada göz sayısının normalden daha az bırakılması durumunda diğer yataklardan da sürgün oluşur. Yaprak koltuğunda daha küçük olan tomurcuğa yaz gözü adı verilir. İçerisinde tek sürgün yatağı vardır. Yaz gözü oluştuğu yıl sürerek koltuk sürgününü oluşturur. Koltuk sürgünü üzerinde oluşan salkımlara neferne denilir. Bu sürgünün verimliliği çeşitlere göre değişir. Bazıların çok az salkım oluşturken diğer bazı çeşitlerde ana ürünün %25 i kadar üzüm oluşturabilir. Yediveren denilen üzüm çeşidi buna en iyi örnektir. Koltuk sürgünlerinin uzunluğu bazılarında birkaç milimetreyi geçmezken,bazılarında aynı koltuk sürgünü üzerinde birkaç kez dallanma ile oldukça uzun yeni koltuk sürgünleri oluşabilir(3.10).
Sürgünün dala bağlandığı noktaki ilk göz genellikle uyanmadan kalır ve daha sonraki yıllarda üzerleri kabuk ile örtülür. İleride bu gözler yaşlı dallar içerisinde kalarak adventif göz adını alır ve bunlardan obur sürgünler oluşur. Bunlar genellikle verimsizdir. Asmalarda dal kırılmaları nedeniyle kalan boş kısımların doldurulmasında yararlanılır. Aksi taktirde ilkbaharda koparılması gerekir.
Tomurcuklar yaz sonunda dinlenmeye girdiğinde genellikle taslak halinde 6-9 nodyum oluşturmuştur. Salkımlar 4-6. yaprakların karşı tarafında yer alır. Salkım taşıyan veya taşımayan tomurcukları dışarıdan bakarak ayırtetmek zordur. Kesit alarak tomurcukların içindeki salkım taslakları incelenebilir. Asmalar meyve ağaçlarındaki gibi sürgünün uç kısmında tepe tomurcuğu oluşturmaz.
BAĞCILIK KİTABI Prof. Dr. H. İbrahim UZUN
Asma tomurcukları boğumlarda ve yaprakların koltuklarında yer alır(Şekil 3.10 ). Bağcılıkta tomurcuklara göz adı verilir. Gözler en dışta tomurcuk pulu ile çevrilmiştir. Sürgün yatakları ile bu pul arasını yünsü bir tabaka doldurmuştur. Yaprak koltuğunda iki tip tomurcuk vardır. Bunlardan iri olan bir sonraki yıl ilkbaharda uyanır ve kış gözü adı verilir. İçerisinde sürgün oluşturma yeteneğinde olan 3 adet sürgün yatağı vardır(Şekil 3.11). Bunlardan ortadaki diğerlerine göre daha iridir ve ana sürgün buradan oluşur. Bunun zarar görmesi durumunda veya asmada göz sayısının normalden daha az bırakılması durumunda diğer yataklardan da sürgün oluşur. Yaprak koltuğunda daha küçük olan tomurcuğa yaz gözü adı verilir. İçerisinde tek sürgün yatağı vardır. Yaz gözü oluştuğu yıl sürerek koltuk sürgününü oluşturur. Koltuk sürgünü üzerinde oluşan salkımlara neferne denilir. Bu sürgünün verimliliği çeşitlere göre değişir. Bazıların çok az salkım oluşturken diğer bazı çeşitlerde ana ürünün %25 i kadar üzüm oluşturabilir. Yediveren denilen üzüm çeşidi buna en iyi örnektir. Koltuk sürgünlerinin uzunluğu bazılarında birkaç milimetreyi geçmezken,bazılarında aynı koltuk sürgünü üzerinde birkaç kez dallanma ile oldukça uzun yeni koltuk sürgünleri oluşabilir(3.10).
Sürgünün dala bağlandığı noktaki ilk göz genellikle uyanmadan kalır ve daha sonraki yıllarda üzerleri kabuk ile örtülür. İleride bu gözler yaşlı dallar içerisinde kalarak adventif göz adını alır ve bunlardan obur sürgünler oluşur. Bunlar genellikle verimsizdir. Asmalarda dal kırılmaları nedeniyle kalan boş kısımların doldurulmasında yararlanılır. Aksi taktirde ilkbaharda koparılması gerekir.
Tomurcuklar yaz sonunda dinlenmeye girdiğinde genellikle taslak halinde 6-9 nodyum oluşturmuştur. Salkımlar 4-6. yaprakların karşı tarafında yer alır. Salkım taşıyan veya taşımayan tomurcukları dışarıdan bakarak ayırtetmek zordur. Kesit alarak tomurcukların içindeki salkım taslakları incelenebilir. Asmalar meyve ağaçlarındaki gibi sürgünün uç kısmında tepe tomurcuğu oluşturmaz.
BAĞCILIK KİTABI Prof. Dr. H. İbrahim UZUN