Tweet
Goble sistemi
Yurdumuzdaki bağlarda en yaygın kullanılan hem kısa hem de orta budamaya elverişli bir terbiye sistemidir. Ana bir gövde üzerinde 3-4 kol ve bunlar üzerinde de tek yıllık çubukların bırakıİmaktadır(Seki 1 11.2). Dayanak olarak tel kullanılmaz. Sadece gövdeye ve kollara herek verilmektedir. Maliyeti düşüktür. Gövde yüksekliğine göre alçak(15-20 cm), orta(40-60 cm) ve yüksek goble(80-150 cm) şeklinde uygulanabilir. özellikle yüksek goble veya bunun biraz değiştirilmiş şekilleri Barhana, îznik ve Herek şekli gibi çeşitli isimlerle de bilinmektedir. Kısa budamaya uygun bir sistem olmasının yanında , özellikle Ege Bölgesinde dip gözleri verimsiz Yuvarlak ve Sultani Çekirdeksiz üzüm çeşitlerinde asmalar goble şeklinde terbiye edilmektedir.
Orta yükseklikteki bir goble aşağıdaki şekilde oluşturulabilir:
1. yıl: Şubat veya mart ayında fidanlara dikim budaması
uygulanarak, açılan çukurlara dikilirve üzerlerine kümbet
yapılır. İlkbaharda kümbetin altındaki gözler uyanarak
sürgünleri oluşturur.Sürgünler önceleri kendi halinde
gelişir. Çok taze oldukları için ilk aşamada hereklere
bağlanmaz. Biraz odunlaşmaya başlayınca mayıs-haziran
aylarında sürgünler hereklere bağlanır. Ayrıca yine bu
aylarda boğaz kökleri ve anaçtan çıkan sürgünler
temizlenir.
2. yıl: Şubat ayı içinde en iyi gelişen çubuk asmalara
verilecek gövde yüksekliğinden budanır. Diğerleri dipten
çıkarılır. İlkbaharda bu gövde üzerinde oluşan
sürgünlerden en üstteki iki tanesi bırakılır ve diğer alt
kısımdakiler tamamen temizlenir. Bu iki sürgünün gelişimi
kuvvetli ise uçları alınarak koltuk sürgünü çıkmasını
teşvik etmek ve böylece şeklin oluşumunu bir yıl öne almak
mümkündür.
3. yıl: Gövde üzerinde bulunan iki çubuk ikişer gözden
budanır. İlkbahar ve yaz aylarında çubuklardan çıkan
sürgünlerin gelişimi sağlanır. Çok kuvvetli gelişen
çubuklarda yine bir uç alma yapılarak şeklin oluşumu daha
kısa sürede tamamlanabilir.
4. yıl: Asmada bulunan dört çubuk tekrar iki gözden budanarak
ilkbahar ve yaz aylarında sekiz sürgünün gelişimi
sağlanır.
5. yıl: Gövdedeki 8 çubuk yine ikişer gözden budanarak asma
üzerinde 16 sürgün oluşumu sağlanır. Bu yıl içerisinde
asma üzerinde tam olarak 4 kol oluşmuştur. îleriki
yıllarda asmanın gelişme gücüne bağlı olarak kol sayısını
6-8 e kadar çıkarmak mümkündür. Ayrıca herbir çubuk
üzarinde bırakılan göz sayısını da arttırarak asma
üzerinde bırakılacak üzüm miktarı ayarlanabilir.
Asmalar üzerindeki sürgünlerin gelişimi özellikle bağda
yapılan aşılarda aşılı köklü dikilenlere nazaran daha
kuvvetli olabilir. Bu daha çok anaçların 1-2 yıl önce
dikilmesi ve köklerinin iyice gelişmesinden
kaynaklanır.İşte bu durumda kuvvvetli gelişen sürgünlerin 2-4.yıl içerisinde uçlarını alarak koltuk sürgünü gelişimi teşvik edilir ve bir yıl sonraki şekil önceden oluşturulabilir.
BAĞCILIK KİTABI Prof. Dr. H. İbrahim UZUN
Yurdumuzdaki bağlarda en yaygın kullanılan hem kısa hem de orta budamaya elverişli bir terbiye sistemidir. Ana bir gövde üzerinde 3-4 kol ve bunlar üzerinde de tek yıllık çubukların bırakıİmaktadır(Seki 1 11.2). Dayanak olarak tel kullanılmaz. Sadece gövdeye ve kollara herek verilmektedir. Maliyeti düşüktür. Gövde yüksekliğine göre alçak(15-20 cm), orta(40-60 cm) ve yüksek goble(80-150 cm) şeklinde uygulanabilir. özellikle yüksek goble veya bunun biraz değiştirilmiş şekilleri Barhana, îznik ve Herek şekli gibi çeşitli isimlerle de bilinmektedir. Kısa budamaya uygun bir sistem olmasının yanında , özellikle Ege Bölgesinde dip gözleri verimsiz Yuvarlak ve Sultani Çekirdeksiz üzüm çeşitlerinde asmalar goble şeklinde terbiye edilmektedir.
Orta yükseklikteki bir goble aşağıdaki şekilde oluşturulabilir:
1. yıl: Şubat veya mart ayında fidanlara dikim budaması
uygulanarak, açılan çukurlara dikilirve üzerlerine kümbet
yapılır. İlkbaharda kümbetin altındaki gözler uyanarak
sürgünleri oluşturur.Sürgünler önceleri kendi halinde
gelişir. Çok taze oldukları için ilk aşamada hereklere
bağlanmaz. Biraz odunlaşmaya başlayınca mayıs-haziran
aylarında sürgünler hereklere bağlanır. Ayrıca yine bu
aylarda boğaz kökleri ve anaçtan çıkan sürgünler
temizlenir.
2. yıl: Şubat ayı içinde en iyi gelişen çubuk asmalara
verilecek gövde yüksekliğinden budanır. Diğerleri dipten
çıkarılır. İlkbaharda bu gövde üzerinde oluşan
sürgünlerden en üstteki iki tanesi bırakılır ve diğer alt
kısımdakiler tamamen temizlenir. Bu iki sürgünün gelişimi
kuvvetli ise uçları alınarak koltuk sürgünü çıkmasını
teşvik etmek ve böylece şeklin oluşumunu bir yıl öne almak
mümkündür.
3. yıl: Gövde üzerinde bulunan iki çubuk ikişer gözden
budanır. İlkbahar ve yaz aylarında çubuklardan çıkan
sürgünlerin gelişimi sağlanır. Çok kuvvetli gelişen
çubuklarda yine bir uç alma yapılarak şeklin oluşumu daha
kısa sürede tamamlanabilir.
4. yıl: Asmada bulunan dört çubuk tekrar iki gözden budanarak
ilkbahar ve yaz aylarında sekiz sürgünün gelişimi
sağlanır.
5. yıl: Gövdedeki 8 çubuk yine ikişer gözden budanarak asma
üzerinde 16 sürgün oluşumu sağlanır. Bu yıl içerisinde
asma üzerinde tam olarak 4 kol oluşmuştur. îleriki
yıllarda asmanın gelişme gücüne bağlı olarak kol sayısını
6-8 e kadar çıkarmak mümkündür. Ayrıca herbir çubuk
üzarinde bırakılan göz sayısını da arttırarak asma
üzerinde bırakılacak üzüm miktarı ayarlanabilir.
Asmalar üzerindeki sürgünlerin gelişimi özellikle bağda
yapılan aşılarda aşılı köklü dikilenlere nazaran daha
kuvvetli olabilir. Bu daha çok anaçların 1-2 yıl önce
dikilmesi ve köklerinin iyice gelişmesinden
kaynaklanır.İşte bu durumda kuvvvetli gelişen sürgünlerin 2-4.yıl içerisinde uçlarını alarak koltuk sürgünü gelişimi teşvik edilir ve bir yıl sonraki şekil önceden oluşturulabilir.
BAĞCILIK KİTABI Prof. Dr. H. İbrahim UZUN