Tweet
SERGİ YERLERİ
Üzümlerin kurutulduğu alanlara sergi yerleri adı verilir. Bu alanlar tozlu yollardan uzakta, devamlı güneş gören yerlerde ve bağdaki üzümlerin serilmesine yetecek büyüklükte olmalıdır. Genelde yer sergiler ve yüksek sergiler diye ikiye ayrı lir.
a) Yer sergiler: En basiti sıkıştırılmış toprak veya kağıtlar üzerine üzümlerin serilmesi şeklinde hazırlanan toprak veya kağıt sergilerdir. Daha temiz ve kaliteli üzüm elde etmek isteniyorsa beton sergilerin kurulması gerekir. Herbir metrekareye 16-18 kg yaş üzüm seri lebi lir. Beton sergilerin üzerine, yağmurdan korumak amacıyla ayrıca bez veya plastik tenteler de çeki lebi 1 ir(Seki 1 13.2.). Bu tip sergiler doğu-batı doğrultusunda ve güneye bakacak şekilde eğimli olarak 5x25 metrelik bloklar (Tabla) halinde hazırlanır. Bunlar arasında 50-60 cm genişliğinde yürüme yolları bırakılmalıdır. Bu yollar yağmurlu havalarda aynı zamanda drenaj kanalı görevini de üstlenir.
Beton sergi hazırlanırken öncelikle 10 cm yüksekliğinde taştan bir blok yapılır. Bunun üzerine 8-10 cm yüksekliğinde 200 dozlu( 1 m:' çakıl için 200 kg çimento) dökülür.Daha sonra bunun da üzerine 400 dozlu ve 2 cm kalınlığında düzgünce bir beton (Şap) dökülür. Yalnız bu son beton düzeltilirken tahta mastar kullanılmalı, malayla düzel t ilmeme1idir. Serginin kuzey kısmı yerden 3 0 cm, güney kısmı ise 15 cm yüksekte olacak şekilde hazırlanabilir.
b) Yüksek sistem sergiler: Daha dar bir alanda ve birkaç kat olarak, değişik şekillerde hazırlanan sergilerdir. Yer sergilere göre daha temiz üzüm elde edilmesinde ve daha az alanın sergi yeri olarak ayrılmasına olanak tanır. Tek sıralı tel, çift sıralı tel, hamak ve raf sistemi olmak üzere birkaç değişik şekli vardır. Genel olarak katlar arası 25-30 cm arasında ve kat sayısı 6 adettir. Metrekareye serilen üzüm miktarı tel sistemlerde 45-60 kg, hamak sisteminde 55 kg'dır Ayrıca rafların üzerine çatı yapılarak üzümler yağmurlardan korunur. îyi bir güneşlenme sağlamak amacıyla sıraların güney kuzey doğrultusunda olmasında yarar vardır. Yer sergileere göre kuruma 3-5 gün gecikir. Yer sergilerde ortalam olarak bağ alanının %S i kadar sergi yeri hesaplanır. Oysa yüksek sistem sergilerde bu oran en az 1/3 oranında azalır.
Ağustos ayında serilen bandırılmış üzümler genellikle 1 hafta içinde kururlar. Kurutma eylül ayına doğru kayarsa havaların serinlemesi nedeniyle, kuruma süresi 2 haftaya kadar çıkabilir. Ayrıca bu ayda yağmura yakalanma riski de fazladır. Bu durum daha çok sergi yerine ikinci kez serilen üzüm1 erde görü1ür.
Sergi yerinde kurumakta olan üzümlere hiç dokunulmaz sadece 3-4 gün sonra alt yüzü iyi kurumayan salkımlar varsa elle ters çevrilir. Ayrıca üzümler serildikten 3 gün sonra üzerlerine daha düşük bome derecesinde ve daha az zeytinyağı içeren bandırma çözeltisi püskürtülebi1 ir. Bu işleme şerbet verme denir, tyi bir şekilde bandırılan üzümlere şerbet verilmese de olur.özel 1ikle Eylül ayında hava serin ve yağışlı gidiyorsa 3 gün sonra tekrar ikinci kez bir şerbet daha ver i lebi 1 i r.
Kuruyan üzümler tahta tırmıklarla salkım iskeletlerinden kabaca ayrılırlar, üzümler sabahları çiğ kalktıktan sonra küçük yığınlar halinde toplanır, gölge bir yere taşınarak çöplerinden ayrılır. Ayrıca içindeki taş, toprak gibi yabancı maddeler ve iyi kurumamış taneler ayrılır. Bu amaçla üzüm savurma makinaları da kullanılabilir. Böylece üzümler hem çöplerinden ayrılır, hem de kısmen sınıflandırılır. Daha sonra üzümler 50-100 kg lık çuvallara konularak satışa sunulur. Bu üzümler paketleme evlerinde topan kırıcı, kalburlama, yıkama ve zinep kıran ünitelerinden geçirilerek; temizlenir, yıkanır, sınıflandırılır ve ambalajlanır. Alıcının isteğine göre SO2 gazı kullanılarak rengi sarar t 1labi1 ir(ağartma) veya üzeri %0.5 den fazla olmamak koşulu ile parafin veya bitkisel yağlarla kaplanabilir.
Şekil 13.2. Tente düzeneği olan beton bir sergi yeri.
BAĞCILIK KİTABI Prof. Dr. H. İbrahim UZUN
Üzümlerin kurutulduğu alanlara sergi yerleri adı verilir. Bu alanlar tozlu yollardan uzakta, devamlı güneş gören yerlerde ve bağdaki üzümlerin serilmesine yetecek büyüklükte olmalıdır. Genelde yer sergiler ve yüksek sergiler diye ikiye ayrı lir.
a) Yer sergiler: En basiti sıkıştırılmış toprak veya kağıtlar üzerine üzümlerin serilmesi şeklinde hazırlanan toprak veya kağıt sergilerdir. Daha temiz ve kaliteli üzüm elde etmek isteniyorsa beton sergilerin kurulması gerekir. Herbir metrekareye 16-18 kg yaş üzüm seri lebi lir. Beton sergilerin üzerine, yağmurdan korumak amacıyla ayrıca bez veya plastik tenteler de çeki lebi 1 ir(Seki 1 13.2.). Bu tip sergiler doğu-batı doğrultusunda ve güneye bakacak şekilde eğimli olarak 5x25 metrelik bloklar (Tabla) halinde hazırlanır. Bunlar arasında 50-60 cm genişliğinde yürüme yolları bırakılmalıdır. Bu yollar yağmurlu havalarda aynı zamanda drenaj kanalı görevini de üstlenir.
Beton sergi hazırlanırken öncelikle 10 cm yüksekliğinde taştan bir blok yapılır. Bunun üzerine 8-10 cm yüksekliğinde 200 dozlu( 1 m:' çakıl için 200 kg çimento) dökülür.Daha sonra bunun da üzerine 400 dozlu ve 2 cm kalınlığında düzgünce bir beton (Şap) dökülür. Yalnız bu son beton düzeltilirken tahta mastar kullanılmalı, malayla düzel t ilmeme1idir. Serginin kuzey kısmı yerden 3 0 cm, güney kısmı ise 15 cm yüksekte olacak şekilde hazırlanabilir.
b) Yüksek sistem sergiler: Daha dar bir alanda ve birkaç kat olarak, değişik şekillerde hazırlanan sergilerdir. Yer sergilere göre daha temiz üzüm elde edilmesinde ve daha az alanın sergi yeri olarak ayrılmasına olanak tanır. Tek sıralı tel, çift sıralı tel, hamak ve raf sistemi olmak üzere birkaç değişik şekli vardır. Genel olarak katlar arası 25-30 cm arasında ve kat sayısı 6 adettir. Metrekareye serilen üzüm miktarı tel sistemlerde 45-60 kg, hamak sisteminde 55 kg'dır Ayrıca rafların üzerine çatı yapılarak üzümler yağmurlardan korunur. îyi bir güneşlenme sağlamak amacıyla sıraların güney kuzey doğrultusunda olmasında yarar vardır. Yer sergileere göre kuruma 3-5 gün gecikir. Yer sergilerde ortalam olarak bağ alanının %S i kadar sergi yeri hesaplanır. Oysa yüksek sistem sergilerde bu oran en az 1/3 oranında azalır.
Ağustos ayında serilen bandırılmış üzümler genellikle 1 hafta içinde kururlar. Kurutma eylül ayına doğru kayarsa havaların serinlemesi nedeniyle, kuruma süresi 2 haftaya kadar çıkabilir. Ayrıca bu ayda yağmura yakalanma riski de fazladır. Bu durum daha çok sergi yerine ikinci kez serilen üzüm1 erde görü1ür.
Sergi yerinde kurumakta olan üzümlere hiç dokunulmaz sadece 3-4 gün sonra alt yüzü iyi kurumayan salkımlar varsa elle ters çevrilir. Ayrıca üzümler serildikten 3 gün sonra üzerlerine daha düşük bome derecesinde ve daha az zeytinyağı içeren bandırma çözeltisi püskürtülebi1 ir. Bu işleme şerbet verme denir, tyi bir şekilde bandırılan üzümlere şerbet verilmese de olur.özel 1ikle Eylül ayında hava serin ve yağışlı gidiyorsa 3 gün sonra tekrar ikinci kez bir şerbet daha ver i lebi 1 i r.
Kuruyan üzümler tahta tırmıklarla salkım iskeletlerinden kabaca ayrılırlar, üzümler sabahları çiğ kalktıktan sonra küçük yığınlar halinde toplanır, gölge bir yere taşınarak çöplerinden ayrılır. Ayrıca içindeki taş, toprak gibi yabancı maddeler ve iyi kurumamış taneler ayrılır. Bu amaçla üzüm savurma makinaları da kullanılabilir. Böylece üzümler hem çöplerinden ayrılır, hem de kısmen sınıflandırılır. Daha sonra üzümler 50-100 kg lık çuvallara konularak satışa sunulur. Bu üzümler paketleme evlerinde topan kırıcı, kalburlama, yıkama ve zinep kıran ünitelerinden geçirilerek; temizlenir, yıkanır, sınıflandırılır ve ambalajlanır. Alıcının isteğine göre SO2 gazı kullanılarak rengi sarar t 1labi1 ir(ağartma) veya üzeri %0.5 den fazla olmamak koşulu ile parafin veya bitkisel yağlarla kaplanabilir.
Şekil 13.2. Tente düzeneği olan beton bir sergi yeri.
BAĞCILIK KİTABI Prof. Dr. H. İbrahim UZUN