Tweet
ÝKLÝM VE TOPRAK ÝSTEKLERÝ
Ýklim Ýsteði
Kýþlarý nispeten soðuk, yazlarý sýcak olan iklim bölgelerinde yetiþen kaysý meyvelerinin yüksek kalitede olgunlaþabilmesi için yaz aylarýnda atmosferin kuru olmasý gerekmektedir. Havasý nemli ve ilkbahar sisli geçen yerlerde çil hastalýðýna (Sclerotinia) tutulur ve meyve kalitesi düþer. Bu nedenle bahçelerin iyi havalanýr bir þekilde kurulmasý gerekir. Bunun gibi ilkbaharýn geç donlarý da bademden sonra çiçek açan bu meyve türünün herhangi bir yerde yetiþtirilmesini sýnýrlamaktadýr.
Kayýsý üretimini olumsuz etkileyen iklim faktörleri; aþýrý kýþ soðuklarý, ilkbahar geç donlarý, yaz aylarýnýn serin ve yaðýþlý geçmesidir. Bu açýdan, GAP Bölgesi oldukça uygun iklim koþullara sahiptir.
Kayýsý yaðýþ isteði bakýmýndan badem kadar, hatta bazý hallerde ondan da daha çok kuraða dayanýr.
Toprak Ýsteði
Kayýsý derin, geçirgen, iyi havalanan, sýcak ve besin maddelerince zengin olan ince dokulu, týnlý veya týnlý kireçli topraklarda en iyi yetiþir. Kayýsýlar, çok nemli aðýr topraklardan hoþlanmaz. Bu gibi topraklarda ancak erik anacý üzerine aþýlanýrsa büyümesine devam edebilir.
</FONT /> Yýllýk Bakým Ýþleri
Toprak iþleme
Kayýsý bahçelerinde dikimden sonra ilk birkaç yýl açýk toprak iþlemesi yapýlýr. Bundan sonra, bahçelerde geçici bir örtü bitkisinin ekilmesi faydalý olur.
Bahçelerde daimi çayýr toprakta suyun bol bulunduðu yerlerde ekilebilir. Kýraç alanlarda türlü materyalle yapýlan malçlamanýn gerek meyve miktarý gerekse meyve iriliði üzerine olumlu etki yaptýðý bulunmuþtur.
Sonbaharda yaprak dökümünden sonra bahçe yüzeysel olarak kültüvatör veya küçük bahçe pulluðu ile sürülür. Ýlkbaharda çaðlalar fýndýk büyüklüðüne geldiðinde ve yabani otlarýn çoðunluðunun çýktýðý, yaðýþlarýn bol olduðu dönemde, sýra aralarý yine ayný þekilde sürülür. Aðaç dipleri belle iþlenir.
Sulama
Meyvelerin irileþtiði ve olgunlaþtýðý yaz devresinde sulanmasý gerekmektedir. Sulama imkanlarýnýn bulunduðu yerlerde topraðýn geçirgenliði, sýcaklýk ve buharlaþma þiddeti dikkate alýnarak sulama aralýklarý tayin edilmelidir.
Sulama sýrasýnda suyun 1,50-1,80 m. yani köklerin en çok bulunduðu toprak bölgesine ulaþmasý istenir. Sýk sýk yüzlek yapýlan sulamalar fayda yerine zarar verir.
Gübreleme
Bahçelerde geçici örtü bitkisi yetiþtirilmesiyle aðaçlarýn organik madde ihtiyaçlarý büyük ölçüde karþýlanmýþ olur.
Kayýsý bahçeleri için her üç yýlda bir, bir dönüm baþýna 3 ton çiftlik gübresi verilmesi uygun olup, suni gübrelerden her yýl aðaç baþýna her aðacýn yaþý için 100 gr hesabý ile (örneðin: 10 yaþýndaki aðaca 1 kg) verilmesi faydalýdýr.
Fosforlu gübreler sonbaharda aðacýn gövdesinden itibaren 1-1,5 m. dýþýna açýlacak bir ark içerisine bant þeklinde verilmesi, azotlu gübrelerinde ilkbaharda mart baþýnda 1/2 sini, mayýs baþýnda 1/2 sini olmak üzere serpme þeklinde verilmesi gerekir.
Budama
Kayýsý aðaçlarý sebest goble, deðiþik doruk dallý ve yatay palmet þeklinde taçlandýrýlýrlar. Aðaçlarda taç þekli amacýyla yapýlan budamalar esnasýnda ana ve yan dallar üzerinde uzanmýþ olan obur dallar ile ayný yönde birbirine çok yakýn uzamýþ olan sürgünlerin kesilmesiyle büyüme teþvik edilmiþ ve iyi bir bahçe kurulmuþ olur.
Verimli aðaçlarýn budanmasýnda esas ürünün iki ve daha yaþlý dallar üzerinde meydana geldikleri dikkate alýnarak dalcýklarýn korunmasýna çaba gösterilmeli Bu nedenle kaysýlarda dalcýk seyreltmesi yapýlmaz. Ancak yapýlan budamalarla da tacýn iç kýsmýnýn iyi ýþýk görmesini ve bu dallarýn kurumamalarýna yardým edilir.
Aðaçlar yaþlandýkça yeni sürgünlerin uzunluklarý da azalmaya baþlar. 40-75 cm'lik bir geliþme göstermesi gereken sürgünler artýk bu kadar büyümüyorsa budamayý daha þiddetli yapmak gerekir. Kayýsýlarda budama yaralarý mutlaka macunla kapatýlmalýdýr.
Seyreltme
Kayýsýlarda seyreltme daha çok sofralýk olanlarda yapýlýr. Kurutmalýk olanlarda yapýlmaz
Ýklim Ýsteði
Kýþlarý nispeten soðuk, yazlarý sýcak olan iklim bölgelerinde yetiþen kaysý meyvelerinin yüksek kalitede olgunlaþabilmesi için yaz aylarýnda atmosferin kuru olmasý gerekmektedir. Havasý nemli ve ilkbahar sisli geçen yerlerde çil hastalýðýna (Sclerotinia) tutulur ve meyve kalitesi düþer. Bu nedenle bahçelerin iyi havalanýr bir þekilde kurulmasý gerekir. Bunun gibi ilkbaharýn geç donlarý da bademden sonra çiçek açan bu meyve türünün herhangi bir yerde yetiþtirilmesini sýnýrlamaktadýr.
Kayýsý üretimini olumsuz etkileyen iklim faktörleri; aþýrý kýþ soðuklarý, ilkbahar geç donlarý, yaz aylarýnýn serin ve yaðýþlý geçmesidir. Bu açýdan, GAP Bölgesi oldukça uygun iklim koþullara sahiptir.
Kayýsý yaðýþ isteði bakýmýndan badem kadar, hatta bazý hallerde ondan da daha çok kuraða dayanýr.
Toprak Ýsteði
Kayýsý derin, geçirgen, iyi havalanan, sýcak ve besin maddelerince zengin olan ince dokulu, týnlý veya týnlý kireçli topraklarda en iyi yetiþir. Kayýsýlar, çok nemli aðýr topraklardan hoþlanmaz. Bu gibi topraklarda ancak erik anacý üzerine aþýlanýrsa büyümesine devam edebilir.
</FONT /> Yýllýk Bakým Ýþleri
Toprak iþleme
Kayýsý bahçelerinde dikimden sonra ilk birkaç yýl açýk toprak iþlemesi yapýlýr. Bundan sonra, bahçelerde geçici bir örtü bitkisinin ekilmesi faydalý olur.
Bahçelerde daimi çayýr toprakta suyun bol bulunduðu yerlerde ekilebilir. Kýraç alanlarda türlü materyalle yapýlan malçlamanýn gerek meyve miktarý gerekse meyve iriliði üzerine olumlu etki yaptýðý bulunmuþtur.
Sonbaharda yaprak dökümünden sonra bahçe yüzeysel olarak kültüvatör veya küçük bahçe pulluðu ile sürülür. Ýlkbaharda çaðlalar fýndýk büyüklüðüne geldiðinde ve yabani otlarýn çoðunluðunun çýktýðý, yaðýþlarýn bol olduðu dönemde, sýra aralarý yine ayný þekilde sürülür. Aðaç dipleri belle iþlenir.
Sulama
Meyvelerin irileþtiði ve olgunlaþtýðý yaz devresinde sulanmasý gerekmektedir. Sulama imkanlarýnýn bulunduðu yerlerde topraðýn geçirgenliði, sýcaklýk ve buharlaþma þiddeti dikkate alýnarak sulama aralýklarý tayin edilmelidir.
Sulama sýrasýnda suyun 1,50-1,80 m. yani köklerin en çok bulunduðu toprak bölgesine ulaþmasý istenir. Sýk sýk yüzlek yapýlan sulamalar fayda yerine zarar verir.
Gübreleme
Bahçelerde geçici örtü bitkisi yetiþtirilmesiyle aðaçlarýn organik madde ihtiyaçlarý büyük ölçüde karþýlanmýþ olur.
Kayýsý bahçeleri için her üç yýlda bir, bir dönüm baþýna 3 ton çiftlik gübresi verilmesi uygun olup, suni gübrelerden her yýl aðaç baþýna her aðacýn yaþý için 100 gr hesabý ile (örneðin: 10 yaþýndaki aðaca 1 kg) verilmesi faydalýdýr.
Fosforlu gübreler sonbaharda aðacýn gövdesinden itibaren 1-1,5 m. dýþýna açýlacak bir ark içerisine bant þeklinde verilmesi, azotlu gübrelerinde ilkbaharda mart baþýnda 1/2 sini, mayýs baþýnda 1/2 sini olmak üzere serpme þeklinde verilmesi gerekir.
Budama
Kayýsý aðaçlarý sebest goble, deðiþik doruk dallý ve yatay palmet þeklinde taçlandýrýlýrlar. Aðaçlarda taç þekli amacýyla yapýlan budamalar esnasýnda ana ve yan dallar üzerinde uzanmýþ olan obur dallar ile ayný yönde birbirine çok yakýn uzamýþ olan sürgünlerin kesilmesiyle büyüme teþvik edilmiþ ve iyi bir bahçe kurulmuþ olur.
Verimli aðaçlarýn budanmasýnda esas ürünün iki ve daha yaþlý dallar üzerinde meydana geldikleri dikkate alýnarak dalcýklarýn korunmasýna çaba gösterilmeli Bu nedenle kaysýlarda dalcýk seyreltmesi yapýlmaz. Ancak yapýlan budamalarla da tacýn iç kýsmýnýn iyi ýþýk görmesini ve bu dallarýn kurumamalarýna yardým edilir.
Aðaçlar yaþlandýkça yeni sürgünlerin uzunluklarý da azalmaya baþlar. 40-75 cm'lik bir geliþme göstermesi gereken sürgünler artýk bu kadar büyümüyorsa budamayý daha þiddetli yapmak gerekir. Kayýsýlarda budama yaralarý mutlaka macunla kapatýlmalýdýr.
Seyreltme
Kayýsýlarda seyreltme daha çok sofralýk olanlarda yapýlýr. Kurutmalýk olanlarda yapýlmaz
