Tweet
DALLAR
Genellikle, dallar meyve ağaçlanndaki büyüme noktalarından oluşur. Büyüme noktalarındaki odun gözlerinin sürmeleri sonucu oluşan ve boylan 10-15 cm uzunlukta olan yeni oluşuma filiz, bunların, meyve ağaçlarının kış dinlenme dönemine girinceye kadarki odunsu haline sürgün denir. Meyve ağaçlan kış dinlenme periyoduna girdikten, yani ağaçlar yapraklarını döktükten sonra sürgünler dal ismini alırlar.
Dallar, meyve ağaçlarına şekil veren, yaprak ve meyvelerin taşıyıcısı olan organlardır. Dolayısıyla, bunlar yetiştiricileri doğrudan ilgilendiren meyve ağaçlarının en önemli organlarıdır. Dallar, oluştukları gözlere göre, uç dallar, yan dallar, erkenci dallar, stipüler dallar ve obur dallar olmak üzere beş ayrı şekilde incelenebilir. Uç dallar, uç taraftaki gözlerden, yani buyume noktalarindan oluşur ve ağacın şekillenmesine olduğu kadar meyve dallarının oluşmasına da neden olur. Erkenci dallar, aynı yıl içerisinde oluşan tomurcukların, aynı mevsimde sürmesi sonucunda oluşur. Daha çok fidanlarda görülür. Özellikle sert çekirdekli meyve türlerinde çok, buna karşılık diğer meyve türlerinde de öncekilere oranla daha az rastlanır (Meisner, 1949). Stipüler dallar ise, stipüler gözlerden oluşur..
Obur dallar, ekolojik faktörlerin veya mekanik etkilerin sonucu ağaçların gövde ve yaşlı dallanndaki uyur gözlerden oluşur. Bunlar, dik olarak çok hızlı büyüyen, normal dallarınkine göre boğum aralan geniş, gevşek bünyeli ve az verimli olan dallardır. Büyüme ve gelişmelerini dikine yaptıkları için üzerinde bulundukları dallara göre besin maddelerini çok bol kullanırlar. Bunun sonucu olarak, oluştuklan ana dal ile yardımcı dalların gelişmelerine engel oldukları gibi, meyve ağaçlarının iç kısımlarında sıklığa, havasızlığa ve ışığın azalmasına neden olurlar. Hiç şüphesiz , bu olumsuz durum, meyve kalitelerinin iyi olmamasına, verimin azalmasına neden olduğu için yetiştiricinin gelirini düşürür, aynı zamanda meyve ağaçlarının ömürlerini kısaltır. Bu nedenle, budama sırasında bu dalların kesinlikle çıkartılmaları gerekir. Ancak, ana ya da yan dalların kınlmaları halinde, bu dalların yerini almaları amacıyla obur dallar, kınlan dalın büyüme doğrultusunda eğilerek yararlı olabilirler. Meyve ağaçlarında yaprak yüzeyi artınlmak istendiği takdirde de, obur dallar eğilerek verimli hale konulabileceği gibi, karşılıklı olarak birbirleriyle bağlanarak doğal bağ olarak da kullanılabilirler.
Dallar, üzerindeki gözlerin özelliklerine göre incelendiğinde, odun dallan, karışık dallar ve meyve dallan olmak üzere de üç grupta toplanabilir.
Odun dalları, meyve ağaçlarında yalnız odun gözlerini içerir, ağaçların dallanmalarına ve şekillenmelerine yararlar. Yıllar geçtikçe, bu dallar üzerinde meyve dallan da oluşur. Bu dallar oluştukları yere göre, ana dallar ve yardımcı dallar olmak üzere iki kısma ayrılırlar. Ana dallar, gövdeden çıkarak ağaçların taç kısmını oluştururlar. Yardımcı dallar, ana dallar üzerinde oluşur. Ağaçların şekillenmelerinde olduğu kadar, meyve dallarının oluşumunda da yardımcı olurlar. Yardımcı dallar da birinci, ikinci ve üçüncü vb. olarak kısımlara ayrılırlar.
Karışık dallar, üzerinde hem odun ve hem meyve gözlerinin birlikte bulunduğu dallardır ve ağacın beslenmesi ile meyve vermesine yardımcı olurlar.
Meyve dalları, meyve ağaçlarında ürünün ana kaynağını oluştururlar. Genellikle, bu gibi dalların üzerinde yalnız meyve gözü bulunur. Bunlar, yumuşak ve sert çekirdekli meyve türleriyle, öteki meyve türlerinde değişik görünüşte ve şekillerdedirler. Bu yüzden, bunlar da birbirinden farklı isim alırlar. Eserde örnek olarak, yumuşak ve sert Çekirdekli meyve türlerinin meyve dalları incelenecektir.
Genellikle, dallar meyve ağaçlanndaki büyüme noktalarından oluşur. Büyüme noktalarındaki odun gözlerinin sürmeleri sonucu oluşan ve boylan 10-15 cm uzunlukta olan yeni oluşuma filiz, bunların, meyve ağaçlarının kış dinlenme dönemine girinceye kadarki odunsu haline sürgün denir. Meyve ağaçlan kış dinlenme periyoduna girdikten, yani ağaçlar yapraklarını döktükten sonra sürgünler dal ismini alırlar.
Dallar, meyve ağaçlarına şekil veren, yaprak ve meyvelerin taşıyıcısı olan organlardır. Dolayısıyla, bunlar yetiştiricileri doğrudan ilgilendiren meyve ağaçlarının en önemli organlarıdır. Dallar, oluştukları gözlere göre, uç dallar, yan dallar, erkenci dallar, stipüler dallar ve obur dallar olmak üzere beş ayrı şekilde incelenebilir. Uç dallar, uç taraftaki gözlerden, yani buyume noktalarindan oluşur ve ağacın şekillenmesine olduğu kadar meyve dallarının oluşmasına da neden olur. Erkenci dallar, aynı yıl içerisinde oluşan tomurcukların, aynı mevsimde sürmesi sonucunda oluşur. Daha çok fidanlarda görülür. Özellikle sert çekirdekli meyve türlerinde çok, buna karşılık diğer meyve türlerinde de öncekilere oranla daha az rastlanır (Meisner, 1949). Stipüler dallar ise, stipüler gözlerden oluşur..
Obur dallar, ekolojik faktörlerin veya mekanik etkilerin sonucu ağaçların gövde ve yaşlı dallanndaki uyur gözlerden oluşur. Bunlar, dik olarak çok hızlı büyüyen, normal dallarınkine göre boğum aralan geniş, gevşek bünyeli ve az verimli olan dallardır. Büyüme ve gelişmelerini dikine yaptıkları için üzerinde bulundukları dallara göre besin maddelerini çok bol kullanırlar. Bunun sonucu olarak, oluştuklan ana dal ile yardımcı dalların gelişmelerine engel oldukları gibi, meyve ağaçlarının iç kısımlarında sıklığa, havasızlığa ve ışığın azalmasına neden olurlar. Hiç şüphesiz , bu olumsuz durum, meyve kalitelerinin iyi olmamasına, verimin azalmasına neden olduğu için yetiştiricinin gelirini düşürür, aynı zamanda meyve ağaçlarının ömürlerini kısaltır. Bu nedenle, budama sırasında bu dalların kesinlikle çıkartılmaları gerekir. Ancak, ana ya da yan dalların kınlmaları halinde, bu dalların yerini almaları amacıyla obur dallar, kınlan dalın büyüme doğrultusunda eğilerek yararlı olabilirler. Meyve ağaçlarında yaprak yüzeyi artınlmak istendiği takdirde de, obur dallar eğilerek verimli hale konulabileceği gibi, karşılıklı olarak birbirleriyle bağlanarak doğal bağ olarak da kullanılabilirler.
Dallar, üzerindeki gözlerin özelliklerine göre incelendiğinde, odun dallan, karışık dallar ve meyve dallan olmak üzere de üç grupta toplanabilir.
Odun dalları, meyve ağaçlarında yalnız odun gözlerini içerir, ağaçların dallanmalarına ve şekillenmelerine yararlar. Yıllar geçtikçe, bu dallar üzerinde meyve dallan da oluşur. Bu dallar oluştukları yere göre, ana dallar ve yardımcı dallar olmak üzere iki kısma ayrılırlar. Ana dallar, gövdeden çıkarak ağaçların taç kısmını oluştururlar. Yardımcı dallar, ana dallar üzerinde oluşur. Ağaçların şekillenmelerinde olduğu kadar, meyve dallarının oluşumunda da yardımcı olurlar. Yardımcı dallar da birinci, ikinci ve üçüncü vb. olarak kısımlara ayrılırlar.
Karışık dallar, üzerinde hem odun ve hem meyve gözlerinin birlikte bulunduğu dallardır ve ağacın beslenmesi ile meyve vermesine yardımcı olurlar.
Meyve dalları, meyve ağaçlarında ürünün ana kaynağını oluştururlar. Genellikle, bu gibi dalların üzerinde yalnız meyve gözü bulunur. Bunlar, yumuşak ve sert çekirdekli meyve türleriyle, öteki meyve türlerinde değişik görünüşte ve şekillerdedirler. Bu yüzden, bunlar da birbirinden farklı isim alırlar. Eserde örnek olarak, yumuşak ve sert Çekirdekli meyve türlerinin meyve dalları incelenecektir.