Tweet
Bornova Şartlarında Yetiştirilen Kiraz Çeşitlerinin
Çiçeklenme Zamanları ve Çiçeklenme Dönemindeki
Sıcaklıkların Çiçeklenme Üzerine Etkileri
Hakan ENGİN1 Ali ÜNAL2
Summary
Flowering Times of Cherry Cultivars Grown in Bornova Conditions and the Effects
of Blossom Temperatures on Flowering Period.
The experiment was conducted in four consecutive years (1999-2002) on 30
cultivars of sweet cherry under natural conditions.
The aim of this study was to evaluate the effects of temperature on the
flowering and to determine the time of flowering for 30 different cultivars of sweet
cherry, grown in the area.
The flowering starts in the sweet cherry at the end of March or at the
beginning of April in Bornova region.
The regression analysis of the data regarding effective flowering period for
the 3 cultivars (cakır, sapıkısa, salihli) examined during the years 1999-2002 showed
a positive correlation between flowering and temperature.
Taking into account the flowering period, it was long during 1999
(15.77days), a cold year, and was too short (9.74days) during 2001 a relatively
warmer year.
Keywords: Cherry; Temperature; Flower development; Flowering
Giriş
Meyve ağaçlarından her yıl düzenli verim alınamaması, meyve
yetiştiriciliğinin başlıca sorunlarından biridir. Meyve ağaçlarının
verimliliği, kültürel bakımlarının iyi yapılmasına bağlı olduğu gibi,
ilkbahar aylarında çiçeklenme dönemindeki iklim koşullarıyla da
yakından ilişkilidir. Örneğin bu dönemdeki düşük sıcaklıklar ve rüzgar
arı faaliyetini engellemekte ve dolayısıyla bir çok meyve türünde
tozlanma olmadığından ağaçlar meyve bağlamamaktadır(3).
Ayrıca donlar çiçek tomurcuklarının, çiçeklerin ve meyvelerin
sayısını azaltabilmektedir(9). Yine benzer bir şekilde çiçeklenme
dönemindeki yağmur ve yüksek nisbi nem tozlanma üzerine olumsuz
etki yaparak bu dönemdeki mantari hastalıkları artırmaktadır(5).
Çiçeklenme dönemindeki yüksek sıcaklıklar da etkili tozlaşma
periyodunu olumsuz etkilemektedir(11). Beattie ve Foley(1977),
elmalarda yaptıkları çalışmalarda, çiçeklenme zamanındaki
sıcaklıkların verim üzerinde net bir şekilde etkili olduğunu ifade
etmişler ve çiçeklenme zamanındaki meteorolojik verilerle ürün
arasında bir bağlantı kurularak bir model oluşturulabileceği üzerinde
durmuşlardır.
Çiçeklenme dönemindeki bütün bu iklim şartlarının meyve
yetiştiriciliğindeki önemi göz önüne alındığında, yetiştiriciliği yapılan
bütün meyve tür ve çeşitlerinin bölgeler itibariyle çiçeklenme
zamanlarının bilinmesi, hem karşılıklı iyi bir tozlanma, hem de
yapılacak olan uygulamalar için oldukça faydalı olacaktır.
Özellikle kiraz ağaçlarında çeşitlerin çiçeklenme zamanı ve
sürelerinin bilinmesi oldukça önemlidir. Çünkü kiraz ağaçlarından
yeterli ürün alınabilmesi için kiraz bahçelerine dikilen çeşitlerin
birbiriyle uyuşur olmalarının yanında çiçeklenme zamanlarının da
birbirleriyle karşılaşması gerekir.
Çiçeklenme süresi hem bir çeşit özelliği, hem de çevre şartları
ile ilgilidir. Tozlayıcı çeşit önerilerinde tam çiçeklenme zamanları
birbirine yakın olan çeşitlerin seçimine özen gösterilmelidir(8).
Bu çalışmada amaç; Bornova iklim şartlarında yetiştiriciliği
yapılan 30 kiraz çeşidinin 4 farklı yılda çiçeklenme zamanlarını tespit
etmek ve çiçeklenme dönemindeki sıcaklıkların çiçeklenme üzerine
olan etkilerini değerlendirmektir.
......................................
Sonuç
Bornova şartlarında kiraz ağaçlarındaki çiçeklenme, Mart sonu
Nisan başında başlamaktadır. Bu araştırmada birçok kiraz çeşidinin
ortalama çiçeklenme dönemi tesbit edilmiştir(Şekil 1).
Etkili çiçeklenme periyodu incelenen çeşitlerde 1999, 2000,
2001 ve 2002 yılları itibariyle yapılan regresyon analizleri, çiçeklenme
hızı ile sıcaklık arasında doğrusal bir ilişki olduğunu göstermiştir.
2000 y=1.51x-0,33 R2=0.99,P<0.005
2001 y=1.53x-0,35 R2=0.99,P<0.005
1999
y=1.05x-0,343
R2=0.99,P<0.005
2002 y=1.23x-0,14 R2=0.99,P<0.005
8
Çiçeklenme periyodu incelenen çeşitlerde, çiçeklenme dönemi
sıcaklıkların yüksek olduğu yıllarda çeşitler çok kısa bir sürede tam
çiçeklenme aşamasına gelirken, sıcaklıkların düşük olduğu yıllarda tam
çiçeklenme daha geç oluşmuştur. Bu da üzerinde çalışılan kiraz
çeşitlerinin, çiçeklenme dönemindeki sıcaklıklardan oldukça yoğun bir
şekilde etkilendiğini ve çiçeklenme dönemi düşük sıcaklıkların
çiçeklenme başlangıcını ve çiçeklenmeyi geciktirdiğini göstermektedir.
Çiçeklenme dönemindeki sıcaklık artışları çiçeklenme süresini
kısaltırken, aynı dönemdeki düşük sıcaklıklar çiçeklenme süresini
uzatmaktadır.
Özet
Bu araştırma Bornova şarlarında 30 farklı kiraz çeşidinde birbirini takip eden 4 yıl (1999-2002)
boyunca yapılmıştır.İncelenen çeşitlerin çiçeklenme zamanları ve çiçeklenme süreleri tespit edilmiştir. Ayrıca
çiçeklenme dönemindeki sıcaklıkların etkili çiçeklenme periyodu ve çiçeklenme süresi üzerine olan etkileri
araştırılmıştır.
Yapılan regresyon analizleri, etkili çiçeklenme periyotları incelenen 3 çeşit (Cakır, Sapıkısa, Salihli)
göz önüne alındığında çiçeklenme hızı ile sıcaklık arasında doğrusal bir ilişki olduğunu göstermiştir(1999-2002).
Çiçeklenme süresinin uzun olduğu 1999 yılı(15.77gün) çiçeklenme dönemindeki ortalama
sıcaklıkların düşük olduğu, çiçeklenme süresinin kısa olduğu 2001 yılı (9.74gün) çiçeklenme dönemindeki
ortalama sıcaklıkların yüksek olduğu görülmektedir.
Anahtar kelimeler: Kiraz, Sıcaklık, Çiçeklenme
Kaynaklar
1. Beattie, B.B., Folley, R.R.W., 1977. Production variability in apple crops.
Sci. Hort. 6, 271-279.
2. Beppu, K., Okamoto, S., Sugiyama, A., Kataoka, I., 1997. Effects of
temperature on flower development and fruit set of ‘Satohnishiki’ sweet
cherry. Journal of the Japanese Societt for Hort. Sci. 65, 707-712.
3. Dennis, F.G., 1979. Factors affecting yield in apple with emphasis on
‘delicious’. Hort. Rev. 1, 395-422.
4. De Vries, D.P., 1967. Phenological stages in sweet cherry with regard to
preselection. Euphytica. 16: 177-182.
5. Gradziel, T.M., Weinbaum, S.A., 1999. High relative humidity reduces
anther dehiscence in apricot, peach and almond. Hortscience 34, 322-325.
6. Öz, F., 1977. Marmara bölgesinin önemli yerli kiraz çeşitlerinin meyve
pomolojileri ve döllenme biyolojileri üzerinde araştırmalar (Uzmanlık Tezi).
Atatürk Bahçe Kültürleri Merk. Arş. Enst., Yalova.
7. Özçağıran, R., 1966. Kemalpaşa’nın önemli kiraz çeşitleri üzerinde
pomolojik ve biyolojik araştırmalar. E.Ü. Zir. Fak. Yayın No: 115, Bornova.
8. Özçağıran, R., 1977. Kiraz-Vişne. E.Ü. Zir. Fak. Yayın No: 328, Bornova.
9. Rodrigo, J., 2000. Review: spring frost in deciduous fruit trees-morphologial
damage and flower hardiness. Sci. Hort. 83, 155-173.
10. Rodrigo, J., Herrero, M., 2002. Effects of pre-blossom temperatures on
flower development and fruit set in apricot. Sci. Hort. 92, 125-135.
11. Sanzol, J., Herrero, M., 2001. The ‘effective pollination period’ in fruit trees.
Sci. Hort. 90, 1-17.
Çiçeklenme Zamanları ve Çiçeklenme Dönemindeki
Sıcaklıkların Çiçeklenme Üzerine Etkileri
Hakan ENGİN1 Ali ÜNAL2
Summary
Flowering Times of Cherry Cultivars Grown in Bornova Conditions and the Effects
of Blossom Temperatures on Flowering Period.
The experiment was conducted in four consecutive years (1999-2002) on 30
cultivars of sweet cherry under natural conditions.
The aim of this study was to evaluate the effects of temperature on the
flowering and to determine the time of flowering for 30 different cultivars of sweet
cherry, grown in the area.
The flowering starts in the sweet cherry at the end of March or at the
beginning of April in Bornova region.
The regression analysis of the data regarding effective flowering period for
the 3 cultivars (cakır, sapıkısa, salihli) examined during the years 1999-2002 showed
a positive correlation between flowering and temperature.
Taking into account the flowering period, it was long during 1999
(15.77days), a cold year, and was too short (9.74days) during 2001 a relatively
warmer year.
Keywords: Cherry; Temperature; Flower development; Flowering
Giriş
Meyve ağaçlarından her yıl düzenli verim alınamaması, meyve
yetiştiriciliğinin başlıca sorunlarından biridir. Meyve ağaçlarının
verimliliği, kültürel bakımlarının iyi yapılmasına bağlı olduğu gibi,
ilkbahar aylarında çiçeklenme dönemindeki iklim koşullarıyla da
yakından ilişkilidir. Örneğin bu dönemdeki düşük sıcaklıklar ve rüzgar
arı faaliyetini engellemekte ve dolayısıyla bir çok meyve türünde
tozlanma olmadığından ağaçlar meyve bağlamamaktadır(3).
Ayrıca donlar çiçek tomurcuklarının, çiçeklerin ve meyvelerin
sayısını azaltabilmektedir(9). Yine benzer bir şekilde çiçeklenme
dönemindeki yağmur ve yüksek nisbi nem tozlanma üzerine olumsuz
etki yaparak bu dönemdeki mantari hastalıkları artırmaktadır(5).
Çiçeklenme dönemindeki yüksek sıcaklıklar da etkili tozlaşma
periyodunu olumsuz etkilemektedir(11). Beattie ve Foley(1977),
elmalarda yaptıkları çalışmalarda, çiçeklenme zamanındaki
sıcaklıkların verim üzerinde net bir şekilde etkili olduğunu ifade
etmişler ve çiçeklenme zamanındaki meteorolojik verilerle ürün
arasında bir bağlantı kurularak bir model oluşturulabileceği üzerinde
durmuşlardır.
Çiçeklenme dönemindeki bütün bu iklim şartlarının meyve
yetiştiriciliğindeki önemi göz önüne alındığında, yetiştiriciliği yapılan
bütün meyve tür ve çeşitlerinin bölgeler itibariyle çiçeklenme
zamanlarının bilinmesi, hem karşılıklı iyi bir tozlanma, hem de
yapılacak olan uygulamalar için oldukça faydalı olacaktır.
Özellikle kiraz ağaçlarında çeşitlerin çiçeklenme zamanı ve
sürelerinin bilinmesi oldukça önemlidir. Çünkü kiraz ağaçlarından
yeterli ürün alınabilmesi için kiraz bahçelerine dikilen çeşitlerin
birbiriyle uyuşur olmalarının yanında çiçeklenme zamanlarının da
birbirleriyle karşılaşması gerekir.
Çiçeklenme süresi hem bir çeşit özelliği, hem de çevre şartları
ile ilgilidir. Tozlayıcı çeşit önerilerinde tam çiçeklenme zamanları
birbirine yakın olan çeşitlerin seçimine özen gösterilmelidir(8).
Bu çalışmada amaç; Bornova iklim şartlarında yetiştiriciliği
yapılan 30 kiraz çeşidinin 4 farklı yılda çiçeklenme zamanlarını tespit
etmek ve çiçeklenme dönemindeki sıcaklıkların çiçeklenme üzerine
olan etkilerini değerlendirmektir.
......................................
Sonuç
Bornova şartlarında kiraz ağaçlarındaki çiçeklenme, Mart sonu
Nisan başında başlamaktadır. Bu araştırmada birçok kiraz çeşidinin
ortalama çiçeklenme dönemi tesbit edilmiştir(Şekil 1).
Etkili çiçeklenme periyodu incelenen çeşitlerde 1999, 2000,
2001 ve 2002 yılları itibariyle yapılan regresyon analizleri, çiçeklenme
hızı ile sıcaklık arasında doğrusal bir ilişki olduğunu göstermiştir.
2000 y=1.51x-0,33 R2=0.99,P<0.005
2001 y=1.53x-0,35 R2=0.99,P<0.005
1999
y=1.05x-0,343
R2=0.99,P<0.005
2002 y=1.23x-0,14 R2=0.99,P<0.005
8
Çiçeklenme periyodu incelenen çeşitlerde, çiçeklenme dönemi
sıcaklıkların yüksek olduğu yıllarda çeşitler çok kısa bir sürede tam
çiçeklenme aşamasına gelirken, sıcaklıkların düşük olduğu yıllarda tam
çiçeklenme daha geç oluşmuştur. Bu da üzerinde çalışılan kiraz
çeşitlerinin, çiçeklenme dönemindeki sıcaklıklardan oldukça yoğun bir
şekilde etkilendiğini ve çiçeklenme dönemi düşük sıcaklıkların
çiçeklenme başlangıcını ve çiçeklenmeyi geciktirdiğini göstermektedir.
Çiçeklenme dönemindeki sıcaklık artışları çiçeklenme süresini
kısaltırken, aynı dönemdeki düşük sıcaklıklar çiçeklenme süresini
uzatmaktadır.
Özet
Bu araştırma Bornova şarlarında 30 farklı kiraz çeşidinde birbirini takip eden 4 yıl (1999-2002)
boyunca yapılmıştır.İncelenen çeşitlerin çiçeklenme zamanları ve çiçeklenme süreleri tespit edilmiştir. Ayrıca
çiçeklenme dönemindeki sıcaklıkların etkili çiçeklenme periyodu ve çiçeklenme süresi üzerine olan etkileri
araştırılmıştır.
Yapılan regresyon analizleri, etkili çiçeklenme periyotları incelenen 3 çeşit (Cakır, Sapıkısa, Salihli)
göz önüne alındığında çiçeklenme hızı ile sıcaklık arasında doğrusal bir ilişki olduğunu göstermiştir(1999-2002).
Çiçeklenme süresinin uzun olduğu 1999 yılı(15.77gün) çiçeklenme dönemindeki ortalama
sıcaklıkların düşük olduğu, çiçeklenme süresinin kısa olduğu 2001 yılı (9.74gün) çiçeklenme dönemindeki
ortalama sıcaklıkların yüksek olduğu görülmektedir.
Anahtar kelimeler: Kiraz, Sıcaklık, Çiçeklenme
Kaynaklar
1. Beattie, B.B., Folley, R.R.W., 1977. Production variability in apple crops.
Sci. Hort. 6, 271-279.
2. Beppu, K., Okamoto, S., Sugiyama, A., Kataoka, I., 1997. Effects of
temperature on flower development and fruit set of ‘Satohnishiki’ sweet
cherry. Journal of the Japanese Societt for Hort. Sci. 65, 707-712.
3. Dennis, F.G., 1979. Factors affecting yield in apple with emphasis on
‘delicious’. Hort. Rev. 1, 395-422.
4. De Vries, D.P., 1967. Phenological stages in sweet cherry with regard to
preselection. Euphytica. 16: 177-182.
5. Gradziel, T.M., Weinbaum, S.A., 1999. High relative humidity reduces
anther dehiscence in apricot, peach and almond. Hortscience 34, 322-325.
6. Öz, F., 1977. Marmara bölgesinin önemli yerli kiraz çeşitlerinin meyve
pomolojileri ve döllenme biyolojileri üzerinde araştırmalar (Uzmanlık Tezi).
Atatürk Bahçe Kültürleri Merk. Arş. Enst., Yalova.
7. Özçağıran, R., 1966. Kemalpaşa’nın önemli kiraz çeşitleri üzerinde
pomolojik ve biyolojik araştırmalar. E.Ü. Zir. Fak. Yayın No: 115, Bornova.
8. Özçağıran, R., 1977. Kiraz-Vişne. E.Ü. Zir. Fak. Yayın No: 328, Bornova.
9. Rodrigo, J., 2000. Review: spring frost in deciduous fruit trees-morphologial
damage and flower hardiness. Sci. Hort. 83, 155-173.
10. Rodrigo, J., Herrero, M., 2002. Effects of pre-blossom temperatures on
flower development and fruit set in apricot. Sci. Hort. 92, 125-135.
11. Sanzol, J., Herrero, M., 2001. The ‘effective pollination period’ in fruit trees.
Sci. Hort. 90, 1-17.