Tweet
Kiraz Yetiştiriciliğinde Ekolojik İsteklerin önemi
KİRAZ YETİŞTİRİCİLİĞİ
DÖLLENME
Dünyada mevcut 1500 kiraz çeşidinin birkaçı dışında hepsi mutlak kendine kısırdır, yani ken-dini dölleyemez Dolayısıyla tek çeşitten kurulmuş kiraz bahçelerinden meyve alınamaz veya nadir olarak % 1-2 alınabilir. Halbuki ekonomik bir kiraz yetiştiriciliği için 100 çiçeğin en az 25 -40 tanesi meyveye dönüşmelidir .
Kiraz bahçesi kurulurken verim alına-bilmesi için kesinlikle tek çeşit kullanılmamalıdır.
Bunun içinde bahçe kurulurken birbirini iyi dölleyen çeşitler kullanıl-malıdır. Kullanılacak çeşitlerin çiçeklen-me zamanları birbirine uymalı, birbirini dölleyecek çeşitler arasında 2 sıradan fazla uzaklık olmamalıdır.
Türkiye' de yetiştiriciliği tavsiye edilen 24 kiraz çeşidinin en iyi dölleyicileri belirlenmiştir.
Örneğin: Yetiştiricilerimizin Napolyon dedikleri 0900 Ziraat çeşidinin en iyi dölle-yicileri Lambert, Stark's Gold (sarı kiraz ) Metron Late ve Bigarreau gaucher çeşitleridir.
Karabodur çeşidinin dölleyicileri Van, Metron late, Bigareau gaucher, Edirne, Metron Bigareau çeşitleridir.
Kirazlarda döllenme , hasat ve pazarlama kolaylıkları için bahçede erkenden geç'e olacak şekilde en az 4-5 çeşit , en iyisi 7-8 çeşit kullanılmalıdır.
Örneğin aşağıdaki uygun bir kiraz bahçesi düzenidir.
Vista : X X X X X X X X X X
Metron premier : X X X X X X X X X X
Noir de Guben : X X X X X X X X X X
Van : X X X X X X X X X X
Bigarreau gaucher: X X X X X X X X X X
Metron Mervel : X X X X X X X X X X
0900 ziraat :X X X X X X X X X X
EKOLOJİK İSTEKLERİ
İKLİM
İklim faktörlerinden en önemlisi sıcaklık olup, kirazlar çok yüksek ve çok düşük sıcaklıklara dayanamazlar. Kirazlar yazları serin geçen yerlerden hoşlanırlar. Kiraz ve vişnelerin odunları düşük sıcaklıklara dayandığı halde , açmış çiçekler -2 C 'de donar.
Çiçeklenmeye yakın dönemde ki yağışlar, döllenmeye engel olduğundan ve olgunlaşmaya yakın dönemdeki yağışlarda meyve çatlaması yaptığın-dan zararlıdırlar.
İyi bir ürün almak için, kiraz ve vişneler yeterince üşümelidir. Bu ihtiyacı giderilemeyince tomurcuk silk-mesi yapar ve düzensiz çiçeklenir.
İklim olaylarında diğeri de yağışın yıl içinde düzenli dağılımıdır. Düzenli olmak kaydı ile yıllık yağış miktarı 600 mm olan yerlerde sulamadan kiraz yetiştiriciliği yapılabilir.
TOPRAK İSTEKLERİ
Kiraz toprak isteği yönünden seçicidir. İyi drene edilmiş, derin, ve-rimli, havalandırmaya uygun, organik madde yönünden zengin ve yaz ayları süresince sulanabilen topraklar , kiraz yetiştiriciliğine çok uygundur.
Taban suyunun yüksek olduğu yerlerde, kökler yüzeyde kalır ve zayıf olur. Bu gibi ağaçlar, kuraklıktan ve kış soğuklarından daha fazla etkilenirler. Çok kurak, kumlu, çakıllı ve fazla kireçli topraklar, kiraz için uygun değildir. Böyle topraklarda meyve küçük kalır, meyve dalları seyrek olur, meyvenin yenen kısmı (meyve eti) azalır. Ağır topraklarda, kökler havalanmaz ağaç zayıf gelişir, meyve dalları seyrek olur ve zamklanma olur.
YER VE YÖNEY
Kiraz yer ve yöney seçiminde hassastırlar. Donlardan ari ve kuzey rüzgarlarına açık olmayan yerler kiraz yetiştiriciliği için uygundur. Kirazlar rakımı yüksek yerleri isterler . Yüksek yerlerde hem doğal drenaj durumu bulunmakta, iyi bir hava akımı,olmakta, ilkbahar geç donları riski azalmakta hem de mantari hastalıkların yayılma riski azalmaktadır. Kış donlarını olduğu yerlerde hakim rüzgarlardan korunmuş meyilli yerlerin seçilmesi gerekir. Güneye meyilli yerler ilkbaharda tomurcuk gelişimini hızlandırırken, kuzeye meyilli yerler geciktirir.
FİDAN DİKİMİ
Fidan dikimi, kışın ılıman geçen yerlerde sonbaharda, kış şartları sert geçen yerlerde ilkbaharda yapılması uygundur.
Fidan Dikiminde Dikkat Edilecek Hususlar Şunlardır
1- Fidan çukurlarının, dikimden belirli bir süre önce açılması tavsiye edilir. 40-50 cm derinlik ve 40-50 cm genişlikte açılması, dikim esnasında aşı noktasının, toprak yüzeyinin 4-5 par-mak yukarıda kalmasına dikkat edilmesi önerilir.
2- Dikilecek fidanların; söküm esnasında ezilen, yaralanan, kopan köklerin sağlam noktasından budanma-sı yapılmalıdır.
3- Dikimleri genellikle tercih edilen tek yıllık ve çubuk şeklindeki fidanlar; Dikimden sonra;
Standart çeşitlerde aşı noktasın-dan itibaren 120 cm' den
Bodur çeşitlerde 70-80 cm üzerinden budanır.
4- Dikimden önce her fidan çukuruna 100gr TSP veya 100gr DAP gübresi ilave edilerek toprağa karıştırılmalıdır.
5- Dikilen fidanların toprağa uyumu ve kaynaşması için, dikim esnasında ayakla sıkıştırılması gerekir. 6- Dikimi yapılacak fidanların kök terbiyesinden sonra ilaçlı su ortamına, (100 lt suya 400gr Captan + 100gr Benomyl veya Carbendazim ) bandırıl-ması ve dikimleri tamamlanan fidanların % 2 bordo bulamacı ile ilaçlanması, olası hastalık risklerine karşı alınabilecek tedbirlerdir. Bordo bulamacı işlemi işçiliğin kolay olması sebebiyle dikimden öncede yapılabilir
bafratarim.gov.tr
KİRAZ YETİŞTİRİCİLİĞİ
DÖLLENME
Dünyada mevcut 1500 kiraz çeşidinin birkaçı dışında hepsi mutlak kendine kısırdır, yani ken-dini dölleyemez Dolayısıyla tek çeşitten kurulmuş kiraz bahçelerinden meyve alınamaz veya nadir olarak % 1-2 alınabilir. Halbuki ekonomik bir kiraz yetiştiriciliği için 100 çiçeğin en az 25 -40 tanesi meyveye dönüşmelidir .
Kiraz bahçesi kurulurken verim alına-bilmesi için kesinlikle tek çeşit kullanılmamalıdır.
Bunun içinde bahçe kurulurken birbirini iyi dölleyen çeşitler kullanıl-malıdır. Kullanılacak çeşitlerin çiçeklen-me zamanları birbirine uymalı, birbirini dölleyecek çeşitler arasında 2 sıradan fazla uzaklık olmamalıdır.
Türkiye' de yetiştiriciliği tavsiye edilen 24 kiraz çeşidinin en iyi dölleyicileri belirlenmiştir.
Örneğin: Yetiştiricilerimizin Napolyon dedikleri 0900 Ziraat çeşidinin en iyi dölle-yicileri Lambert, Stark's Gold (sarı kiraz ) Metron Late ve Bigarreau gaucher çeşitleridir.
Karabodur çeşidinin dölleyicileri Van, Metron late, Bigareau gaucher, Edirne, Metron Bigareau çeşitleridir.
Kirazlarda döllenme , hasat ve pazarlama kolaylıkları için bahçede erkenden geç'e olacak şekilde en az 4-5 çeşit , en iyisi 7-8 çeşit kullanılmalıdır.
Örneğin aşağıdaki uygun bir kiraz bahçesi düzenidir.
Vista : X X X X X X X X X X
Metron premier : X X X X X X X X X X
Noir de Guben : X X X X X X X X X X
Van : X X X X X X X X X X
Bigarreau gaucher: X X X X X X X X X X
Metron Mervel : X X X X X X X X X X
0900 ziraat :X X X X X X X X X X
EKOLOJİK İSTEKLERİ
İKLİM
İklim faktörlerinden en önemlisi sıcaklık olup, kirazlar çok yüksek ve çok düşük sıcaklıklara dayanamazlar. Kirazlar yazları serin geçen yerlerden hoşlanırlar. Kiraz ve vişnelerin odunları düşük sıcaklıklara dayandığı halde , açmış çiçekler -2 C 'de donar.
Çiçeklenmeye yakın dönemde ki yağışlar, döllenmeye engel olduğundan ve olgunlaşmaya yakın dönemdeki yağışlarda meyve çatlaması yaptığın-dan zararlıdırlar.
İyi bir ürün almak için, kiraz ve vişneler yeterince üşümelidir. Bu ihtiyacı giderilemeyince tomurcuk silk-mesi yapar ve düzensiz çiçeklenir.
İklim olaylarında diğeri de yağışın yıl içinde düzenli dağılımıdır. Düzenli olmak kaydı ile yıllık yağış miktarı 600 mm olan yerlerde sulamadan kiraz yetiştiriciliği yapılabilir.
TOPRAK İSTEKLERİ
Kiraz toprak isteği yönünden seçicidir. İyi drene edilmiş, derin, ve-rimli, havalandırmaya uygun, organik madde yönünden zengin ve yaz ayları süresince sulanabilen topraklar , kiraz yetiştiriciliğine çok uygundur.
Taban suyunun yüksek olduğu yerlerde, kökler yüzeyde kalır ve zayıf olur. Bu gibi ağaçlar, kuraklıktan ve kış soğuklarından daha fazla etkilenirler. Çok kurak, kumlu, çakıllı ve fazla kireçli topraklar, kiraz için uygun değildir. Böyle topraklarda meyve küçük kalır, meyve dalları seyrek olur, meyvenin yenen kısmı (meyve eti) azalır. Ağır topraklarda, kökler havalanmaz ağaç zayıf gelişir, meyve dalları seyrek olur ve zamklanma olur.
YER VE YÖNEY
Kiraz yer ve yöney seçiminde hassastırlar. Donlardan ari ve kuzey rüzgarlarına açık olmayan yerler kiraz yetiştiriciliği için uygundur. Kirazlar rakımı yüksek yerleri isterler . Yüksek yerlerde hem doğal drenaj durumu bulunmakta, iyi bir hava akımı,olmakta, ilkbahar geç donları riski azalmakta hem de mantari hastalıkların yayılma riski azalmaktadır. Kış donlarını olduğu yerlerde hakim rüzgarlardan korunmuş meyilli yerlerin seçilmesi gerekir. Güneye meyilli yerler ilkbaharda tomurcuk gelişimini hızlandırırken, kuzeye meyilli yerler geciktirir.
FİDAN DİKİMİ
Fidan dikimi, kışın ılıman geçen yerlerde sonbaharda, kış şartları sert geçen yerlerde ilkbaharda yapılması uygundur.
Fidan Dikiminde Dikkat Edilecek Hususlar Şunlardır
1- Fidan çukurlarının, dikimden belirli bir süre önce açılması tavsiye edilir. 40-50 cm derinlik ve 40-50 cm genişlikte açılması, dikim esnasında aşı noktasının, toprak yüzeyinin 4-5 par-mak yukarıda kalmasına dikkat edilmesi önerilir.
2- Dikilecek fidanların; söküm esnasında ezilen, yaralanan, kopan köklerin sağlam noktasından budanma-sı yapılmalıdır.
3- Dikimleri genellikle tercih edilen tek yıllık ve çubuk şeklindeki fidanlar; Dikimden sonra;
Standart çeşitlerde aşı noktasın-dan itibaren 120 cm' den
Bodur çeşitlerde 70-80 cm üzerinden budanır.
4- Dikimden önce her fidan çukuruna 100gr TSP veya 100gr DAP gübresi ilave edilerek toprağa karıştırılmalıdır.
5- Dikilen fidanların toprağa uyumu ve kaynaşması için, dikim esnasında ayakla sıkıştırılması gerekir. 6- Dikimi yapılacak fidanların kök terbiyesinden sonra ilaçlı su ortamına, (100 lt suya 400gr Captan + 100gr Benomyl veya Carbendazim ) bandırıl-ması ve dikimleri tamamlanan fidanların % 2 bordo bulamacı ile ilaçlanması, olası hastalık risklerine karşı alınabilecek tedbirlerdir. Bordo bulamacı işlemi işçiliğin kolay olması sebebiyle dikimden öncede yapılabilir
bafratarim.gov.tr