Tweet
Yetiştirme tekniği
İklim Kayısı erken çiçek açması nedeni ile ilkbahar geç donlarına karşı hassas bir türdür, bu nedenle iyi güneşlenen ve kuvvetli rüzgarlardan korunaklı yerler tercih edilmelidir.
Toprak Toprak, seçilen anaca göre değişmektedir; Çöğür anacı için kuru ve taşlık alanlar, muhtelif "erik" tipleri için orta ağırlıkta topraklar, "şeftali" vs için orta karışımlı ve derin topraklar uygundur. Toprağın hazırlanması; Derin bir şekilde sürülmesi, yüzey kısmının ters yüz edilmesi ve gübre kullanımı ile dikkatli bir şekilde gerçekleştirilmelidir.
Anaç seçimi Kayısı için kullanılabilen anaçların sayısı oldukça fazladır. Bu durum teoride çok geniş bir üretim yelpazesi olduğunu göstermektedir. Ancak unutmamak gerekir ki: bir çok çeşidin muhtelif anaçlarla olan uyumu bilinmemektedir.
Ülkemizde erkencilik için önerilen Ninfa çeşidi için önerilen Mirabolan 29 C anacı, prunus cerasifera çöğürü olarak tüm topraklara uygundur. Kirece ve kuraklığa çok dayanıklı olan bu anaç, üniform gelişmesi ile çok avantajlı bir anaçtır.
Yeni çeşitler ile az bilinen anaçlar arasında birkaç yıl süren denemeler yapılmadan kombinasyonlar oluşturmak araştırıcılar açısından zor ve yetiştiricilik açısından tehlikelidir. Bu durum anaçların güncelleştirilmesi işleminin yavaş bir şekilde gerçekleşmesine neden olmaktadır. Kayısı çöğürü, Mirabolan çöğürlerinden sonra, özellikle Güney Akdeniz bölgelerinde en yaygın olan anaçtır. Kayısı ve zerdali çekirdekleri işleme sanayi tarafından kullanılan çeşitlerden gelmekte, bu yüzden fidanları uyum, yapı ve gelişme seyri açısından heterojen özellikler sergilemektedir. Kuru, kireçli aynı zamanda hafif tuzlu topraklar için uygundur; ağır ve killi topraklar için uygun değildir. Meyve verimi yüksek, iri yapılı ağaçlar oluşturmakla ancak meyveye geç yatmaktadır. Kök yapısı toprağa çok iyi tutunma özelliğine sahip ve çok gelişmiştir. Gal nematoduna karşı dirençli ancak kök çürümelerine, kök kanserlerine (Agrobacterium tumefaciens) ve verticillum'a karşı çok duyarlıdır. Şeftali çöğürü ve muhtelif seleksiyonları İtalya'da çok fazla kullanılmamakta, ancak A.B.D., Güney Afrika ve aynı zamanda Fransa’da yaygın olarak kullanılmaktadır. Aşı uyumu genellikle yetersizdir, ancak erken meyveye yatar. Orta derecede gevşek, serin ve iyi drene edilmiş şeftali yetiştiriciliğine uygun topraklar için önerilir; nemli ve ağır topraklar ile aktif kireç oranı % 8-9 dan fazla olan topraklar için uygun değildir.
Bazı "erik" anaçları (P.domestica ve P.insititia) bir takım dezavantajları nedeni ile İtalya’da nadir olarak kullanılmaktadırlar: bu dezavantajlar yüksek polen aktivitesi ve bakteriyel kansere olan duyarlılığıdır (GF 1380).
Tohumdan elde edilen Mirabolan çöğürü bir takım dezavantajları olsa da hala en çok kullanılan anaçtır. Killi topraklar dahil her türlü toprağa uyum sağlar, kireç ve kuraklığa karşı da dayanıklıdır. Mirabolan,ın bazı seleksiyonları oldukça yaygındır.
"Mirabolan 29" verimliliği ve ağacının sağlamlığı itibarı ile büyük ölçüde tavsive edilen bir anaçtır. "Mirabolan B" farklı çeşitler ile uyumsuzluğu, güçlü bitki yapısı, orta derecede verimliliği ve meyvelerinin yarma olmaması gibi nedenler ile tavsiye edilmemektedir.
Kök boğulmasına, tuzluluğa ve kirece karşı en dayanıklı anaç "Marianna G.F 8-1" dir. Ağacı 29C'den biraz daha yapılıdır, ancak verimliliği, üretim etkinliği ve meyve kalitesi benzerdir. Kök yapısı yüzeyseldir ancak toprakta yeterli tutunma kapasitesine sahiptir. Hemen hemen bütün çeşitler ile iyi bir uyum göstermiştir.
Bir çok Prunus'da Hibrid çalışmaları, gerek çoğaltılmalarındaki zorluk (yüksek maliyet) gerekse adaptasyon çalışmaları yapılmadığından yaygınlaşamamıştır. Roma ISF tarafından elde edilmiş olan Prunus domestica seleksiyonları olan "Tetra" ve "Penta" killi ve kireçli topraklara olan uyumları, "Armilleria" kök çürümelerine karşı dirençleri ve muhtelif sert çekirdekli meyve türleri ile olan uyumu nedeni ile dikkate değer çeşitlerdir. Her ikisi de patent sahibi olan Roma ISF tarafından verilen onay ile laboratuarda mikropropagasyon yöntemi ile in vitro olarak çoğaltılmışlardır.
TERBİYE SİSTEMLERİ
İki tür terbive sistemi vardır:
1- Yüksek verimlilikte, düz arazilerde yetişen mekanik hasada uygun ve şekli biraz daha basık, daha düz olan sistem
2- Daha az verimli topraklar için uygun olan engebeli arazide yetişip mekanik hasadı zor olan sistem.
Serbest Palmet sistemi (Çit şeklinde): Bu sistem, herek seviyesine ulaşmış, yan dalları belirgin, iyice ağaçlaşmış sağlam bir fidandan başlamak sureti ile dikimden itibaren bir hat boyunca büyümesi ile elde edilir. Kuraklık ve odunlaşmama nedeni ile büyüme sorunları baş gösterir ise desteğin 50-60 cm. seviyelerine indirilmesi tavsiye edilir. Ana ve yan dalların elde edilmesi için ilk dikim yılında ilk ve ikinci vejetasyon dönemlerinde yeşil budama yöntemi ile sürgünlerden bir kısmı budanır; bu şekilde bitki daha erken meyveye yatar. İkinci, üçüncü ve dördüncü yaz dönemi budaması ile yoğun vejetasyon sonunda (Haziran) aşırı kalınlıkta olan ve diğerlerinin gelişmesini önleyen dallar elimine edilir. Dördüncü vejetasyonun sonunda, yani derimden 2-4 hafta sonra, sıranın iç tarafına doğru fazlaca gelişen genç dallar çok fazla dar olmayan bir sıra elde etmek amacı ile kısaltılırlar.
Serbest Form: Derin ve verimli topraklar için uygun bir yöntemdir. 50-60 cm boylarında kesilmiş veya olduğu gibi bırakılmış veya yerinde aşılanmış fidanlardan elde edilir.
İlk dört vejetasyon için ağaçlar serbest bir şekilde büyümeye bırakılırlar ve sadece yazları iç kısımları daha iyi güneş alması için güçlü gelişen dallar budanırlar. Dördüncü yıldan sonra istenen form ve hacmin elde edilmesi amacı ile dal seyreltmesi için budama yapılır.
Vazo sistemi: Sağlam bir yapı elde etmek için daha uygun bir metoddur; alt dalları ile birlikte düzenli 3 dal olabilir, ancak kayısı için 4-5 dallık yarı serbest vazo formu tavsiye edilir. Bu sistemde fidan 50-60 cm.den kesilir ve ilkbaharda yeni sürgün seçimi aralarında gerekli açı bırakılacak şekilde bir seleksiyon işlemi ile yapılır. Bu sürgünler daha sonra yeteri kadar dik bir şekilde ana dalları meydana getirecekler (60-70 derece) ve ana dal üzerindeki daha ince dallarda meyveler gelişecektir.
Bu şekil, bir çok kayısı çeşidinin doğal formuna çok benzer bir formdur ve küçük müdahaleler ile elde edilebilir. Mekanik hasada uygundur, ancak mekanik olarak hasad yapılacak fidanın başlangıçta biraz daha yüksekten taçlandırılması gerekmektedir (70-90 cm).
Geç Vazo: Bu sistem, 4-5 dallı vazo yönteminden, fidanın dikimde kesilmeyip alt dalların erken yetişen uygun dallardan elde edilmeleri nedeni ile farklıdır. İlk vejetasyon boyunca alt dalların büyümesini kolaylaştırmak amacı ile ana dalın biraz eğilmesi gerekmektedir. İkinci vejetasyon boyunca yan dallar yukarıya doğru açılarak büyürler ve bu durum ana gövde üzerinde diğer kuvvetli dallarla aynı zamanda dallara paralel veya onlara çok dik bir açıda yeni sürgünlerin oluşmasına neden olur. Üçüncü yılda yine ağacın alt kısımlarında vejetasyonu muhafaza amacı ile ana dalların açılması için üst taraflarda bulunan dallar yaz budaması ile seyreltilir. Eğer gelişme optimal olursa yaz sonunda orta ana dal elimine edilir.
Dördüncü yılda ana gövdedeki sürgünlere yine aynı şekilde Haziran ayında uygulanan işlem uygulanır; bitki bu şekilde yan dalları ile birlikte sivri ve meyeli sürgünleri olan spirale yakın bir forma kavuşmuş olur. Bu noktada 2 veya 3 yıllık dallarda dışarıya ve aşağıya doğru yönelmiş karışık yapıda bir dal bırakılmak sureti ile gerekli budama işlemi gerçekleştirilir.
Transversal ipsilon: Bu sistem , derimi öne almak için plastik tünellerin kullanıldığı ve sık dikimlerin yapıldığı meyveliklerde kullanılmaktadır. Fidan 40-50 cm boyunda kesilmekte ve ilkbaharda her iki taraftan iki dal alttan destek vermek sureti ile yaklaşık 45 derecelik bir açı ile yetiştirilmektedir.
Dikim Mesafeleri
Terbiye Sistemi
Verimli ve Sulanabilir Toprak
Palmet
m 4,5-5,0 * 3,0–3,5
Serbest Form
m 5,0–5,5 * 3,0–4,0
Vazo
m 5,0–6,0 * 3,5-5,0
Geç Vazo
m 5,5 * 3,5
Transversal ipsilon
m 4,5 * 1,5
Not: Dikim sıklığı aynı zamanda çeşide göre de değişebilir.
Ana iki dal üzerinde yaz aylarında yapılan muhtelif sürgün ve aşırı gelişmiş dalların budanması ve diğer işlemler ile birlikte meyve verecek olan daha ince dalların yoğunluğunun aşağıdan yukarı doğru azalacak şekilde oluşması temin edilmektedir. Bu sistem yatırım maliyetinin yüksek olmasına rağmen, meyve kalitesinin anması ve erkencilik açısından oldukça verimlidir.
ÜRETİM BUDAMASI
4.-5. yıllarda ağaç yeterli büyüklüğe ve istenilen forma ulaştığı zaman budama işlemlerinin üretim ile büyüme arasında iyi bir denge kuracak şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Böylece sabit kalitede ve homojen meyve üretimi gerçekleştirilmiş olur. Ağacın gelişimi ne kadar güçlü olursa budama o denli az yapılmalı, meyve dallarının fazla yaşlanmasına izin verilmemelidir, aksi durumda keskin bir değişim meydana gelir. Ağaçta orta yapıdaki 40-60 cm.lik meyve veren yeni sürgünler budamalar ile yenilenmiş olarak yerlerini muhafaza edecekler ve çeşidin meyvelenmesine göre bu genç sürgünler ile daha yaşlı olanlar arasında bir baskınlık ve üretim farklılığı ortaya çıkacaktır (dik sürgünler, sürgünler, karışık dallar).
Ağacın yaşlanması ile birlikte 2-3 yıllık, ortalama kalınlığın üzerinde ve kurumakta olan veya güneşten yoksun kalan yaşlı dallarda budama yapılmalıdır. Aynı zamanda çok fazla sürgün bulunan dallar ile yüksek kısımlardaki yoğun sürgünler daha aşağı seviyelerdeki meyve tutumunu ve güneş almayı kolaylaştırmak amacı ile budanmalıdır.
Üretim budaması, ağaç eğer genç ve yapılı ise yazın hasattan 3-4 hafta sonra, yaşlı ve zayıf yapılı ise yaz başında hastalık girişi ve zamklanmayı engellemek için yapılan büyük budamalar hariç olmak üzere kış sonunda yapılmalıdır.
Ağaçların yapılı olması ve alt tarafların gelişmesi arzu ediliyor ise boylarının kısaltılması için mekanik budama aletleri ve döner diskler kullanılabilir; bitkinin üst taraflarında ilkbaharda bir büyüme hamlesi isteniyorsa bu işlem kışın gerçekleştirilir.
MEYVE SEYRELTMESİ
Budama işlemleri gibi ve bu işlemle entegre biçimde üretim faklılığını engelleyip bir sonraki yıl için çiçek tomurcuğu oluşumunu kolaylaştıracak ve daha yüksek meyve kalitesi sağlayacak diğer bir işlem de meyve seyreltmesidir. 0lgunlaşma döneminden önce gerçekleştirilir ve meyvelerin yapısını sağlamlaştırmak ve yetersiz kalitedeki meyvelerin büyük bir çoğunluğunu elimine etmek için gerekirse tekrar edilebilir.
ÇEŞİT SEÇİMİ
Bitkide yeterli başarının sağlanması için çeşit seçimi belirleyicidir, ancak fidan kalitesi, aşı yeri, dikim sıklığı, yetiştirme sistemi, sulama v.s gibi diğer faktörler de çok önemlidir.
Farklı iklim ve coğrafyalara ait yerel nitelikteki eski çeşitlerin gösterdiği aşı uyuşmazlığı kayısının yayılmasını sınırlandırmıştır. Birkaç yıldır çeşitleri yenilemek amacı ile genetik bir takım faaliyetler gerçekleştirilmektedir. Son olarak henüz iyice denenmemiş olmakla birlikte denenmiş oldukları şartlar altında enteresan neticeler veren çeşitler kullanılmaya başlanmıştır.
Üreticilerin "yenilik" peşinde koşmaları nedeni ile yetiştiriciler bir takım çeşitleri çok derinlemesine denenmiş olmasalar da kendilerine resmi ve özel kurumlar tarafından teklif edildikleri şekilleri ile yaygınlaştırmışlardır.
İklim Kayısı erken çiçek açması nedeni ile ilkbahar geç donlarına karşı hassas bir türdür, bu nedenle iyi güneşlenen ve kuvvetli rüzgarlardan korunaklı yerler tercih edilmelidir.
Toprak Toprak, seçilen anaca göre değişmektedir; Çöğür anacı için kuru ve taşlık alanlar, muhtelif "erik" tipleri için orta ağırlıkta topraklar, "şeftali" vs için orta karışımlı ve derin topraklar uygundur. Toprağın hazırlanması; Derin bir şekilde sürülmesi, yüzey kısmının ters yüz edilmesi ve gübre kullanımı ile dikkatli bir şekilde gerçekleştirilmelidir.
Anaç seçimi Kayısı için kullanılabilen anaçların sayısı oldukça fazladır. Bu durum teoride çok geniş bir üretim yelpazesi olduğunu göstermektedir. Ancak unutmamak gerekir ki: bir çok çeşidin muhtelif anaçlarla olan uyumu bilinmemektedir.
Ülkemizde erkencilik için önerilen Ninfa çeşidi için önerilen Mirabolan 29 C anacı, prunus cerasifera çöğürü olarak tüm topraklara uygundur. Kirece ve kuraklığa çok dayanıklı olan bu anaç, üniform gelişmesi ile çok avantajlı bir anaçtır.
Yeni çeşitler ile az bilinen anaçlar arasında birkaç yıl süren denemeler yapılmadan kombinasyonlar oluşturmak araştırıcılar açısından zor ve yetiştiricilik açısından tehlikelidir. Bu durum anaçların güncelleştirilmesi işleminin yavaş bir şekilde gerçekleşmesine neden olmaktadır. Kayısı çöğürü, Mirabolan çöğürlerinden sonra, özellikle Güney Akdeniz bölgelerinde en yaygın olan anaçtır. Kayısı ve zerdali çekirdekleri işleme sanayi tarafından kullanılan çeşitlerden gelmekte, bu yüzden fidanları uyum, yapı ve gelişme seyri açısından heterojen özellikler sergilemektedir. Kuru, kireçli aynı zamanda hafif tuzlu topraklar için uygundur; ağır ve killi topraklar için uygun değildir. Meyve verimi yüksek, iri yapılı ağaçlar oluşturmakla ancak meyveye geç yatmaktadır. Kök yapısı toprağa çok iyi tutunma özelliğine sahip ve çok gelişmiştir. Gal nematoduna karşı dirençli ancak kök çürümelerine, kök kanserlerine (Agrobacterium tumefaciens) ve verticillum'a karşı çok duyarlıdır. Şeftali çöğürü ve muhtelif seleksiyonları İtalya'da çok fazla kullanılmamakta, ancak A.B.D., Güney Afrika ve aynı zamanda Fransa’da yaygın olarak kullanılmaktadır. Aşı uyumu genellikle yetersizdir, ancak erken meyveye yatar. Orta derecede gevşek, serin ve iyi drene edilmiş şeftali yetiştiriciliğine uygun topraklar için önerilir; nemli ve ağır topraklar ile aktif kireç oranı % 8-9 dan fazla olan topraklar için uygun değildir.
Bazı "erik" anaçları (P.domestica ve P.insititia) bir takım dezavantajları nedeni ile İtalya’da nadir olarak kullanılmaktadırlar: bu dezavantajlar yüksek polen aktivitesi ve bakteriyel kansere olan duyarlılığıdır (GF 1380).
Tohumdan elde edilen Mirabolan çöğürü bir takım dezavantajları olsa da hala en çok kullanılan anaçtır. Killi topraklar dahil her türlü toprağa uyum sağlar, kireç ve kuraklığa karşı da dayanıklıdır. Mirabolan,ın bazı seleksiyonları oldukça yaygındır.
"Mirabolan 29" verimliliği ve ağacının sağlamlığı itibarı ile büyük ölçüde tavsive edilen bir anaçtır. "Mirabolan B" farklı çeşitler ile uyumsuzluğu, güçlü bitki yapısı, orta derecede verimliliği ve meyvelerinin yarma olmaması gibi nedenler ile tavsiye edilmemektedir.
Kök boğulmasına, tuzluluğa ve kirece karşı en dayanıklı anaç "Marianna G.F 8-1" dir. Ağacı 29C'den biraz daha yapılıdır, ancak verimliliği, üretim etkinliği ve meyve kalitesi benzerdir. Kök yapısı yüzeyseldir ancak toprakta yeterli tutunma kapasitesine sahiptir. Hemen hemen bütün çeşitler ile iyi bir uyum göstermiştir.
Bir çok Prunus'da Hibrid çalışmaları, gerek çoğaltılmalarındaki zorluk (yüksek maliyet) gerekse adaptasyon çalışmaları yapılmadığından yaygınlaşamamıştır. Roma ISF tarafından elde edilmiş olan Prunus domestica seleksiyonları olan "Tetra" ve "Penta" killi ve kireçli topraklara olan uyumları, "Armilleria" kök çürümelerine karşı dirençleri ve muhtelif sert çekirdekli meyve türleri ile olan uyumu nedeni ile dikkate değer çeşitlerdir. Her ikisi de patent sahibi olan Roma ISF tarafından verilen onay ile laboratuarda mikropropagasyon yöntemi ile in vitro olarak çoğaltılmışlardır.
TERBİYE SİSTEMLERİ
İki tür terbive sistemi vardır:
1- Yüksek verimlilikte, düz arazilerde yetişen mekanik hasada uygun ve şekli biraz daha basık, daha düz olan sistem
2- Daha az verimli topraklar için uygun olan engebeli arazide yetişip mekanik hasadı zor olan sistem.
Serbest Palmet sistemi (Çit şeklinde): Bu sistem, herek seviyesine ulaşmış, yan dalları belirgin, iyice ağaçlaşmış sağlam bir fidandan başlamak sureti ile dikimden itibaren bir hat boyunca büyümesi ile elde edilir. Kuraklık ve odunlaşmama nedeni ile büyüme sorunları baş gösterir ise desteğin 50-60 cm. seviyelerine indirilmesi tavsiye edilir. Ana ve yan dalların elde edilmesi için ilk dikim yılında ilk ve ikinci vejetasyon dönemlerinde yeşil budama yöntemi ile sürgünlerden bir kısmı budanır; bu şekilde bitki daha erken meyveye yatar. İkinci, üçüncü ve dördüncü yaz dönemi budaması ile yoğun vejetasyon sonunda (Haziran) aşırı kalınlıkta olan ve diğerlerinin gelişmesini önleyen dallar elimine edilir. Dördüncü vejetasyonun sonunda, yani derimden 2-4 hafta sonra, sıranın iç tarafına doğru fazlaca gelişen genç dallar çok fazla dar olmayan bir sıra elde etmek amacı ile kısaltılırlar.
Serbest Form: Derin ve verimli topraklar için uygun bir yöntemdir. 50-60 cm boylarında kesilmiş veya olduğu gibi bırakılmış veya yerinde aşılanmış fidanlardan elde edilir.
İlk dört vejetasyon için ağaçlar serbest bir şekilde büyümeye bırakılırlar ve sadece yazları iç kısımları daha iyi güneş alması için güçlü gelişen dallar budanırlar. Dördüncü yıldan sonra istenen form ve hacmin elde edilmesi amacı ile dal seyreltmesi için budama yapılır.
Vazo sistemi: Sağlam bir yapı elde etmek için daha uygun bir metoddur; alt dalları ile birlikte düzenli 3 dal olabilir, ancak kayısı için 4-5 dallık yarı serbest vazo formu tavsiye edilir. Bu sistemde fidan 50-60 cm.den kesilir ve ilkbaharda yeni sürgün seçimi aralarında gerekli açı bırakılacak şekilde bir seleksiyon işlemi ile yapılır. Bu sürgünler daha sonra yeteri kadar dik bir şekilde ana dalları meydana getirecekler (60-70 derece) ve ana dal üzerindeki daha ince dallarda meyveler gelişecektir.
Bu şekil, bir çok kayısı çeşidinin doğal formuna çok benzer bir formdur ve küçük müdahaleler ile elde edilebilir. Mekanik hasada uygundur, ancak mekanik olarak hasad yapılacak fidanın başlangıçta biraz daha yüksekten taçlandırılması gerekmektedir (70-90 cm).
Geç Vazo: Bu sistem, 4-5 dallı vazo yönteminden, fidanın dikimde kesilmeyip alt dalların erken yetişen uygun dallardan elde edilmeleri nedeni ile farklıdır. İlk vejetasyon boyunca alt dalların büyümesini kolaylaştırmak amacı ile ana dalın biraz eğilmesi gerekmektedir. İkinci vejetasyon boyunca yan dallar yukarıya doğru açılarak büyürler ve bu durum ana gövde üzerinde diğer kuvvetli dallarla aynı zamanda dallara paralel veya onlara çok dik bir açıda yeni sürgünlerin oluşmasına neden olur. Üçüncü yılda yine ağacın alt kısımlarında vejetasyonu muhafaza amacı ile ana dalların açılması için üst taraflarda bulunan dallar yaz budaması ile seyreltilir. Eğer gelişme optimal olursa yaz sonunda orta ana dal elimine edilir.
Dördüncü yılda ana gövdedeki sürgünlere yine aynı şekilde Haziran ayında uygulanan işlem uygulanır; bitki bu şekilde yan dalları ile birlikte sivri ve meyeli sürgünleri olan spirale yakın bir forma kavuşmuş olur. Bu noktada 2 veya 3 yıllık dallarda dışarıya ve aşağıya doğru yönelmiş karışık yapıda bir dal bırakılmak sureti ile gerekli budama işlemi gerçekleştirilir.
Transversal ipsilon: Bu sistem , derimi öne almak için plastik tünellerin kullanıldığı ve sık dikimlerin yapıldığı meyveliklerde kullanılmaktadır. Fidan 40-50 cm boyunda kesilmekte ve ilkbaharda her iki taraftan iki dal alttan destek vermek sureti ile yaklaşık 45 derecelik bir açı ile yetiştirilmektedir.
Dikim Mesafeleri
Terbiye Sistemi
Verimli ve Sulanabilir Toprak
Palmet
m 4,5-5,0 * 3,0–3,5
Serbest Form
m 5,0–5,5 * 3,0–4,0
Vazo
m 5,0–6,0 * 3,5-5,0
Geç Vazo
m 5,5 * 3,5
Transversal ipsilon
m 4,5 * 1,5
Not: Dikim sıklığı aynı zamanda çeşide göre de değişebilir.
Ana iki dal üzerinde yaz aylarında yapılan muhtelif sürgün ve aşırı gelişmiş dalların budanması ve diğer işlemler ile birlikte meyve verecek olan daha ince dalların yoğunluğunun aşağıdan yukarı doğru azalacak şekilde oluşması temin edilmektedir. Bu sistem yatırım maliyetinin yüksek olmasına rağmen, meyve kalitesinin anması ve erkencilik açısından oldukça verimlidir.
ÜRETİM BUDAMASI
4.-5. yıllarda ağaç yeterli büyüklüğe ve istenilen forma ulaştığı zaman budama işlemlerinin üretim ile büyüme arasında iyi bir denge kuracak şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Böylece sabit kalitede ve homojen meyve üretimi gerçekleştirilmiş olur. Ağacın gelişimi ne kadar güçlü olursa budama o denli az yapılmalı, meyve dallarının fazla yaşlanmasına izin verilmemelidir, aksi durumda keskin bir değişim meydana gelir. Ağaçta orta yapıdaki 40-60 cm.lik meyve veren yeni sürgünler budamalar ile yenilenmiş olarak yerlerini muhafaza edecekler ve çeşidin meyvelenmesine göre bu genç sürgünler ile daha yaşlı olanlar arasında bir baskınlık ve üretim farklılığı ortaya çıkacaktır (dik sürgünler, sürgünler, karışık dallar).
Ağacın yaşlanması ile birlikte 2-3 yıllık, ortalama kalınlığın üzerinde ve kurumakta olan veya güneşten yoksun kalan yaşlı dallarda budama yapılmalıdır. Aynı zamanda çok fazla sürgün bulunan dallar ile yüksek kısımlardaki yoğun sürgünler daha aşağı seviyelerdeki meyve tutumunu ve güneş almayı kolaylaştırmak amacı ile budanmalıdır.
Üretim budaması, ağaç eğer genç ve yapılı ise yazın hasattan 3-4 hafta sonra, yaşlı ve zayıf yapılı ise yaz başında hastalık girişi ve zamklanmayı engellemek için yapılan büyük budamalar hariç olmak üzere kış sonunda yapılmalıdır.
Ağaçların yapılı olması ve alt tarafların gelişmesi arzu ediliyor ise boylarının kısaltılması için mekanik budama aletleri ve döner diskler kullanılabilir; bitkinin üst taraflarında ilkbaharda bir büyüme hamlesi isteniyorsa bu işlem kışın gerçekleştirilir.
MEYVE SEYRELTMESİ
Budama işlemleri gibi ve bu işlemle entegre biçimde üretim faklılığını engelleyip bir sonraki yıl için çiçek tomurcuğu oluşumunu kolaylaştıracak ve daha yüksek meyve kalitesi sağlayacak diğer bir işlem de meyve seyreltmesidir. 0lgunlaşma döneminden önce gerçekleştirilir ve meyvelerin yapısını sağlamlaştırmak ve yetersiz kalitedeki meyvelerin büyük bir çoğunluğunu elimine etmek için gerekirse tekrar edilebilir.
ÇEŞİT SEÇİMİ
Bitkide yeterli başarının sağlanması için çeşit seçimi belirleyicidir, ancak fidan kalitesi, aşı yeri, dikim sıklığı, yetiştirme sistemi, sulama v.s gibi diğer faktörler de çok önemlidir.
Farklı iklim ve coğrafyalara ait yerel nitelikteki eski çeşitlerin gösterdiği aşı uyuşmazlığı kayısının yayılmasını sınırlandırmıştır. Birkaç yıldır çeşitleri yenilemek amacı ile genetik bir takım faaliyetler gerçekleştirilmektedir. Son olarak henüz iyice denenmemiş olmakla birlikte denenmiş oldukları şartlar altında enteresan neticeler veren çeşitler kullanılmaya başlanmıştır.
Üreticilerin "yenilik" peşinde koşmaları nedeni ile yetiştiriciler bir takım çeşitleri çok derinlemesine denenmiş olmasalar da kendilerine resmi ve özel kurumlar tarafından teklif edildikleri şekilleri ile yaygınlaştırmışlardır.