Tweet
DOMATES MOZAİK VİRÜSÜ
Domates mozaik virüsü domatesin en önemli virüs hastalıklarından birisidir. Domates yetiştiriciliği yapılan hemen her bölgemizde görülen bir virüs hastalığıdır.
Belirtisi: Yaprakta mozaik desenleri tipiktir. Ayrıca özellikle de genç yapraklarda daralmalara neden olur. Meyvelerin şekli bozulur ve üzerinde yuvarlağımsı lokal lekeler oluşur.
Nasıl bulaşır
Virüs mekanik olarak (sürtünme ve temas), aşı yolu ile, tohum ve hastalıklı bitki artıkları ile bulaşır.
DOMATES ÇİFT ÇİZGİ HASTALIĞI
Bu hastalık domatesin en önemli diğer bir virüs hastalığıdır. Hastalığa domates mozaik ve patates X virüslerinin beraber bulunması yol açar. Daha çok patates ve domates üretimlerinin yapıldığı birbirine yakın tarlalarda görülme ihtimali vardır.
Belirtisi: Yaprakta koyu kahverengi lokal lekeler oluşur. Gövde üzerinde ise uzunlamasına çökük kahverengi çizgiler görülür. Bu belirtiler yaprak sapında da görülür. Ayrıca yapraklar küçülür ve bitkiler bodurlaşır. Meyvelerin şekli bozulur ve üzerinde nekrotik leke ve çizgiler oluşur. Bu hastalığın domatesteki belirtileri, gece-gündüz sıcaklık farkından dolayı oluşan hastalığın belirtileri ile de karıştırılabilir. Gece–gündüz sıcaklık farkından dolayı Orta Anadolu Bölgemizde özellikle de Sakarya vadisindeki domates ve diğer sebze üretimlerinde son yıllarda ciddi kayıplar meydana gelmiştir. Bu kayıpları nispeten azaltmak için kültürel önlemlere dikkat edilmesi gerekir. Özellikle de azotlu gübrelerin kullanımından kaçınılması gerekir.
Nasıl bulaşır
Virüs mekanik olarak (sürtünme ve temas), aşı yolu ile, tohum ve hastalıklı bitki artıkları ile bulaşır.
DOMATES SARI YAPRAK KIVIRCIKLIK VİRÜSÜ
Domates sarı yaprak kıvırcıklık virüsü özellikle seralarda görülen domateslerin en önemli diğer bir virüs hastalığıdır. Yurdumuzda daha çok güney ve batı bölgelerimizde örtü altı domates yetiştiriciliğinde görülmektedir. Son yıllarda örtü altı yetiştiriciliği yapılan diğer bölgelerimizde de görülmeye başlanmıştır. Domateslerin en önemli virüs hastalıklarından biri olan bu virüs dış karantina listemizde yer almaktadır.
Belirtisi: Yaprak kenarlarında ve ayalarında sararmalar oluşturur. Yapraklar küçülür ve kenardan itibaren yukarı doğru kıvrılarak kayık görünümünü alır. Meyveler geç olgunlaşarak pazar değerini yitirir.
Nasıl bulaşır
Virüs beyazsineklerle taşınarak, sağlam bitkileri hastalandırır.
HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ
Hıyarın en önemli virüs hastalıklarından biridir. Bu virüs hıyardan başka birçok bitkide özellikle de diğer kabakgillerde, domateste ve ıspanakta da hastalık yapar.
Belirtisi: Hıyar ve diğer kabakgillerde mozaik desenleri (yani yeşilin farklı tonlarının bir arada bulunması) ve cüceleşme en önemli belirtileridir. Domateste de mozaik desenleri ve cüceleşme yanında, yapraklarda özelliklede genç yapraklarda daralmalara neden olur. Ispanakta ise sararma ve cüceleşme belirtileri tipiktir. Domates, hıyar ve diğer kabakgil meyvelerinde şekil bozukluklarının yanı sıra meyve üzerinde lokal lekeler oluşur.
Nasıl bulaşır?
Virus 60'tan fazla yaprak biti ile taşınır. Yaprak bitlerinin yanı sıra mekanik olarak (sürtünme ve temas), tohum ve hastalıklı bitki artıkları ile bulaşır.
BİBER MOZAİK VİRÜSÜ
Biber mozaik virüsü biberin en önemli virüs hastalığıdır. Bu hastalığa çeşitli virüsler yol açar (hıyar mozaik virüsü, domates mozaik virüsü gibi).
Belirtisi: Belirtileri mevsime göre değişir. Özellikle erken dönemde bulaşan bitkilerde hafifçe sararma ve cüceleşme görülür. Yaprak ayalarında içe doğru çöküntü ve lekeler oluşur. Yaprak şekli bozulur. Meyveler küçülür, şekli bozulur ve üzerinde lekeler oluşur. Bazen de nekrotik lekeler görülür.
Nasıl bulaşır
Virüs mekanik olarak (sürtünme ve temas), aşı yolu ile, tohum ve hastalıklı bitki artıkları ile bulaşır.
KABAKGİL VİRÜS HASTALIKLARI
Kabakgillerde hastalık yapan iki önemli virüs vardır. Bunlardan bir tanesi Kabak Sarı Mozaik Virüsü, diğeri de Kabak Mozaik Virüsüdür. Her iki virüs de bütün kabakgil bitkilerinde hastalığa yol açar.
Belirtileri: Bu virüslerin oluşturduğu hastalıkların ilk belirtileri yapraklar üzerinde sarı-yeşilimsi lekeler şeklinde başlar. Bu ilk belirtilerden sonra bitkinin tümünde mozaik, damar bantlaşması, yaprak deformasyonu ve bodurluk görülür. Damarlar arasında kabarcıklaşma başlar ve kol atma duraklar. Meyvelerde de sarımsı yeşil renk değişimi ve kabarcıklaşma oluşur. Meyve şekli bozulup kıvrılır. Şiddetli enfeksiyonlarda gövdede çatlamalara ve nihayetinde bitkilerde ölüm görülür. Direkt olarak meyvede zarar yaptığı için verimde % 40’lara varan zarara neden olur. Kabakgillerde meyvede belirti oluşturan virüslerin başında bu virüsler gelmektedir. Enfeksiyon zamanına ve şiddetine bağlı olarak üründe kalite ve kantite kaybına yol açtığından ekonomik önem taşır.
Bulaşması
Bu virüsler hastalıklı bitki artıklarında ve yabancı otlarda yaşayışını devam ettirebilir.
Her iki virüs de mekanik olarak taşınır. Kabak Sarı Mozaik Virüsü birçok yaprak biti vektörü ile taşınırken, Kabak Mozaik Virüsü bazı böcekler ile ve de tohum ile bulaşır.
BAKLAGİL VİRÜS HASTALIKLARI
Baklagillerin en önemli virüs hastalıkları Fasulye Adi Mozaik Virüsü, Fasulye Sarı Mozaik Virüsü ve Bezelye Mozaik Virüsüdür. Bu virüsler hemen hemen bütün baklagil bitkilerinde hastalık yaparlar.
Belirtileri: Bu virüslerin oluşturduğu hastalıkların ilk belirtileri yapraklar üzerinde sarı-yeşilimsi mozaik desenleridir. Bu ilk belirtilerden sonra bitkinin tümünde mozaik, damar açılmaları, yaprakta şekil bozukluğu, küçülme, rozetleşme ve bodurluk görülür. Şiddetli enfeksiyonlarda nekroz ve nihayetinde bitkilerde ölüm görülür. Baklagillerin tane tutumu da azalır.
Bulaşması
Bu virüslerin en önemli bulaşma kaynakları tohum ve yaprak bitleri iledir. Bu virüsler aynı zamanda mekanik olarak da bulaşırlar. Fasulye adi mozaik virüsü polen ile de taşınır.
Domates mozaik virüsü domatesin en önemli virüs hastalıklarından birisidir. Domates yetiştiriciliği yapılan hemen her bölgemizde görülen bir virüs hastalığıdır.
Belirtisi: Yaprakta mozaik desenleri tipiktir. Ayrıca özellikle de genç yapraklarda daralmalara neden olur. Meyvelerin şekli bozulur ve üzerinde yuvarlağımsı lokal lekeler oluşur.
Nasıl bulaşır
Virüs mekanik olarak (sürtünme ve temas), aşı yolu ile, tohum ve hastalıklı bitki artıkları ile bulaşır.
DOMATES ÇİFT ÇİZGİ HASTALIĞI
Bu hastalık domatesin en önemli diğer bir virüs hastalığıdır. Hastalığa domates mozaik ve patates X virüslerinin beraber bulunması yol açar. Daha çok patates ve domates üretimlerinin yapıldığı birbirine yakın tarlalarda görülme ihtimali vardır.
Belirtisi: Yaprakta koyu kahverengi lokal lekeler oluşur. Gövde üzerinde ise uzunlamasına çökük kahverengi çizgiler görülür. Bu belirtiler yaprak sapında da görülür. Ayrıca yapraklar küçülür ve bitkiler bodurlaşır. Meyvelerin şekli bozulur ve üzerinde nekrotik leke ve çizgiler oluşur. Bu hastalığın domatesteki belirtileri, gece-gündüz sıcaklık farkından dolayı oluşan hastalığın belirtileri ile de karıştırılabilir. Gece–gündüz sıcaklık farkından dolayı Orta Anadolu Bölgemizde özellikle de Sakarya vadisindeki domates ve diğer sebze üretimlerinde son yıllarda ciddi kayıplar meydana gelmiştir. Bu kayıpları nispeten azaltmak için kültürel önlemlere dikkat edilmesi gerekir. Özellikle de azotlu gübrelerin kullanımından kaçınılması gerekir.
Nasıl bulaşır
Virüs mekanik olarak (sürtünme ve temas), aşı yolu ile, tohum ve hastalıklı bitki artıkları ile bulaşır.
DOMATES SARI YAPRAK KIVIRCIKLIK VİRÜSÜ
Domates sarı yaprak kıvırcıklık virüsü özellikle seralarda görülen domateslerin en önemli diğer bir virüs hastalığıdır. Yurdumuzda daha çok güney ve batı bölgelerimizde örtü altı domates yetiştiriciliğinde görülmektedir. Son yıllarda örtü altı yetiştiriciliği yapılan diğer bölgelerimizde de görülmeye başlanmıştır. Domateslerin en önemli virüs hastalıklarından biri olan bu virüs dış karantina listemizde yer almaktadır.
Belirtisi: Yaprak kenarlarında ve ayalarında sararmalar oluşturur. Yapraklar küçülür ve kenardan itibaren yukarı doğru kıvrılarak kayık görünümünü alır. Meyveler geç olgunlaşarak pazar değerini yitirir.
Nasıl bulaşır
Virüs beyazsineklerle taşınarak, sağlam bitkileri hastalandırır.
HIYAR MOZAİK VİRÜSÜ
Hıyarın en önemli virüs hastalıklarından biridir. Bu virüs hıyardan başka birçok bitkide özellikle de diğer kabakgillerde, domateste ve ıspanakta da hastalık yapar.
Belirtisi: Hıyar ve diğer kabakgillerde mozaik desenleri (yani yeşilin farklı tonlarının bir arada bulunması) ve cüceleşme en önemli belirtileridir. Domateste de mozaik desenleri ve cüceleşme yanında, yapraklarda özelliklede genç yapraklarda daralmalara neden olur. Ispanakta ise sararma ve cüceleşme belirtileri tipiktir. Domates, hıyar ve diğer kabakgil meyvelerinde şekil bozukluklarının yanı sıra meyve üzerinde lokal lekeler oluşur.
Nasıl bulaşır?
Virus 60'tan fazla yaprak biti ile taşınır. Yaprak bitlerinin yanı sıra mekanik olarak (sürtünme ve temas), tohum ve hastalıklı bitki artıkları ile bulaşır.
BİBER MOZAİK VİRÜSÜ
Biber mozaik virüsü biberin en önemli virüs hastalığıdır. Bu hastalığa çeşitli virüsler yol açar (hıyar mozaik virüsü, domates mozaik virüsü gibi).
Belirtisi: Belirtileri mevsime göre değişir. Özellikle erken dönemde bulaşan bitkilerde hafifçe sararma ve cüceleşme görülür. Yaprak ayalarında içe doğru çöküntü ve lekeler oluşur. Yaprak şekli bozulur. Meyveler küçülür, şekli bozulur ve üzerinde lekeler oluşur. Bazen de nekrotik lekeler görülür.
Nasıl bulaşır
Virüs mekanik olarak (sürtünme ve temas), aşı yolu ile, tohum ve hastalıklı bitki artıkları ile bulaşır.
KABAKGİL VİRÜS HASTALIKLARI
Kabakgillerde hastalık yapan iki önemli virüs vardır. Bunlardan bir tanesi Kabak Sarı Mozaik Virüsü, diğeri de Kabak Mozaik Virüsüdür. Her iki virüs de bütün kabakgil bitkilerinde hastalığa yol açar.
Belirtileri: Bu virüslerin oluşturduğu hastalıkların ilk belirtileri yapraklar üzerinde sarı-yeşilimsi lekeler şeklinde başlar. Bu ilk belirtilerden sonra bitkinin tümünde mozaik, damar bantlaşması, yaprak deformasyonu ve bodurluk görülür. Damarlar arasında kabarcıklaşma başlar ve kol atma duraklar. Meyvelerde de sarımsı yeşil renk değişimi ve kabarcıklaşma oluşur. Meyve şekli bozulup kıvrılır. Şiddetli enfeksiyonlarda gövdede çatlamalara ve nihayetinde bitkilerde ölüm görülür. Direkt olarak meyvede zarar yaptığı için verimde % 40’lara varan zarara neden olur. Kabakgillerde meyvede belirti oluşturan virüslerin başında bu virüsler gelmektedir. Enfeksiyon zamanına ve şiddetine bağlı olarak üründe kalite ve kantite kaybına yol açtığından ekonomik önem taşır.
Bulaşması
Bu virüsler hastalıklı bitki artıklarında ve yabancı otlarda yaşayışını devam ettirebilir.
Her iki virüs de mekanik olarak taşınır. Kabak Sarı Mozaik Virüsü birçok yaprak biti vektörü ile taşınırken, Kabak Mozaik Virüsü bazı böcekler ile ve de tohum ile bulaşır.
BAKLAGİL VİRÜS HASTALIKLARI
Baklagillerin en önemli virüs hastalıkları Fasulye Adi Mozaik Virüsü, Fasulye Sarı Mozaik Virüsü ve Bezelye Mozaik Virüsüdür. Bu virüsler hemen hemen bütün baklagil bitkilerinde hastalık yaparlar.
Belirtileri: Bu virüslerin oluşturduğu hastalıkların ilk belirtileri yapraklar üzerinde sarı-yeşilimsi mozaik desenleridir. Bu ilk belirtilerden sonra bitkinin tümünde mozaik, damar açılmaları, yaprakta şekil bozukluğu, küçülme, rozetleşme ve bodurluk görülür. Şiddetli enfeksiyonlarda nekroz ve nihayetinde bitkilerde ölüm görülür. Baklagillerin tane tutumu da azalır.
Bulaşması
Bu virüslerin en önemli bulaşma kaynakları tohum ve yaprak bitleri iledir. Bu virüsler aynı zamanda mekanik olarak da bulaşırlar. Fasulye adi mozaik virüsü polen ile de taşınır.