Tweet
Genel Özellikleri
Brüksel Lahanası da diğer lahana grubu sebzeler gibi tek yıllık sebze türüdür. Tohum ekiminden sonra bitkiler vegetatif olarak gelişir. Bitkinin oluşumu sırasında başlangıçta büyüme ucu düzdür ve sürekli olarak yaprak taslaklarını oluşturur. Böylece bitki 30’a yakın yaprak oluşturduktan sonra büyüme ucu genişlemeye başlar ve hücreler sıklaşır.
Gövde hızla uzar. Gövde üzerindeki yaprak koltuklarında minyatür lahanalar oluşur. Küçük başların oluşumu sırasında bitki düşük sıcaklıkta tutulursa, yaprak taslakları daha küçük olarak gelişir ve çiçek taslakları meydana gelir. Daha sonra bitkiler yüksek sıcaklığa geçildiğinde çiçeklenir ve oluşan baklalardan tohumlar elde edilir.
Brüksel lahanalarının kökleri lahanalarda olduğu gibidir. Yalnız gövde uzunluğu 1m den fazla olabilir. Ancak bu uzunluk çeşitlere göre değişir. Bodur çeşitlerde boy daha kısa olup 50-60 cm arasındadır. Başcıkların çapı 2-4 cm kadardır. Renk koyu yeşildir.
Tohum ve Çimlenme Özellikleri
Brüksel lahanasından tohumn almak istendiğinde, tohumluk özelliği gösteren bitkiler, iklimin uygun olduğu yerlerde bırakılır. Uygun olmayan yerlerde kökleriyle sökülerek hendekler içinde saklanır. İlkbaharda yerlerine dikilen bitkilerin ortadaki baş ve diğer başcıkların üzeri bir bıçakla kesilir. Böylece çiçek saplarının ortaya çıkması sağlanır. Çiçeklenme ve döllenme biyolojisi lahanalarda olduğu gibidir. Döllenme sonunda oluşan baklalar Temmuz-Ağustos içinde olgunlaşır.
İklim Özellikleri
Brüksel lahanası, diğer lahana grubu sebzeler gibi serin iklimlerden hoşlanır. Bu nedenle de kışlık bir sebze türü olarak kabul edilir. Yetiştirildiği ülkelerde kışı tarlada geçirebilir. Özellikle geçci çeşitler -10 C deki düşük sıcaklıklarda zarar görmez. Ancak düşük sıcaklıkta kalma süresi arttığında zararlanmalar olur. Esasında sıkı başlar, kış aylarında hafif donların olduğu güneşli günlerde oluşmaktadır. Sıcak havalarda baş oluşumu görülmez veya oluşan başlar gevşektir. 10 C’nin altındaki sıcaklıklarda baş oluşumu durur. Baş oluşumu için en uygun sıcaklık 15 C dir. Bu nedenle ekonomik anlamdaki üretim, yazları serin, kışları ılık geçen yerlerde yapılabilmektedir.
Toprak İsteği
Brüksel lahanaların tohumları toprak sıcaklığı 7 C’yi bulduğunda çimlenir. Yetiştirme döneminde yüksek hava neminden hoşlanır.
Brüksel lahanası her çeşit toprakta yetişebilir. Bununla birlikte erkenci çeşitler hafif, geçci çeşitlerde ise ağır topraklara daha iyi adapte olabilmektedir. Çok verimli topraklarda başcıklar hızla geliştiklerinden gevşek yapılı olur. Brüksel lahanası kışı tarlada geçirdiğinden toprağın drenajı iyi yapılmalıdır. Hafif topraklarda yaz sulaması ister.
Brüksel lahanası yetiştirilecek toprağın derin işlenmiş olması gerekir. İyi işlenmiş topraklarda verim daha yüksektir.
Gübreleme
Brüksel lahanasının gübrelenmesinde çiftlik gübrelerinin yanında N.P.K.’ lı gübreler kullanılmaktadır. Bazı yetiştiricilere göre fazla azotlu gübreleme gevşek baş oluşumunu arttırır. Dekara 10-30 kg azotlu gübrelemeyle başlar. Daha sıkı sarar. Azotlu gübrelerin 1/3’ünün dikim zamanı, 1/3 ünün bundan birkaç hafta sonra geri kalanının da ilk hasattan sonra verilmesi yararlıdır. Gübreleme serpme şeklinde sonbahar sonu ve ikinci hasattan sonra da verilebilir.
Batı Avrupa ülkelerinde genellikle 10-15 kg/dek P2O5 ve 20 kg/K2O kullanılmaktadır. Potasyum başlarında renk ve sıkılıkları üzerinde etkili olmaktadır. Bazen hızlı gelişmeyi önlemek amacıyla fosforlu ve potasyumlu gübreler serpme olarak sonbahar verilebilir.
Yetiştirme Tekniği
Brüksel lahanası tohumla üretilmektedir. Üretim için tohumlar Şubat’tan Nisan başına kadarki sürelerde ekilir.
Fideler Mayıs, Haziran ve Temmuz ayının başında tarlaya dikilir. Hasat periyodu ise Ağustos sonundan Eylül ayına kadar devam eder. Brüksel lahanasının olgunlaşması ve ilk hasata kadar 90-110 günlük süre gereklidir. Bu süre, yetiştirme dönemindeki hava sıcaklıklarına göre artırılabilir ve eksilebilir.
Fideler kışı tarlada geçireceklerse dikim sırasında iyi gelişmiş fideler kullanılmaktadır. Kış sonu, ilkbahar başındaki devrede fide yetiştirmek üzere 6-13 hafta gereklidir. Ancak fideler sıcak serlerde yetiştirilirse, o zaman bu süre biraz daha azalır. Yastıklarda sık ekim yapılmışsa bunlar 5x5 cm aralıklarla seyreltilir. Tarlaya dikim sırasında 15-20 cm uzunluğunda ve kurşun kalem kalınlığında hastalıksız fideler çıkarılmalıdır.
Fideler düze, veya masuraların kenarlarına dikilir. Aralıklarla çeşit ve kültürel yöntemlere göre değişir. Yaprakları geniş olan çeşitlerde aralıklar geniş olmalıdır. Aralıklar gereğinden fazla geniş olursa daha büyük fakat gevşek başlar meydana gelir.
Eğer hasat 1 defada bitirilecekse, sıra üzeri mesafeler yarıya indirilebilir. Örneğin; 70x30 cm. veya 70x40 cm aralıklarla dikilebilir.
Fide dikimi elle veya makine ile yapılır. makineyle dikim geniş alanlarda yapılan yetiştiriciliklerde kullanılır.
Sulama
Dikimden sonra sulama, ot alma ve zararlılarla mücadele işlemleri yapılır. Özellikle afitlere ve lahana kelebeğine karşı iyi mücadele yapılması gerekir. Dikim sonrası sulama işlemleri 4-6 gün arayla 2-3 kez tekrarlanmalıdır. Bundan sonraki devrede ise 2 hafta arayla ilk yağmurların başladığı devreye kadar 8-10 sulama yapılmalıdır.
Hasat ve Depolama
Brüksel lahanalarında önce alt kısımdaki başlar oluşur. İlk başlar dikimden 3-3.5 ay sonra olgunlaşır. Bu nedenle de ilk hasat Ağustos ortasından itibaren başlar ve Kasım ayına kadar devam eder. Brüksel lahanalarından 3-5 kez hasat yapmak mümkündür. Bodur çeşitler iki kez hasat edilir. Geç hasat bu başların daha sonra gevşemesine neden olur. Bununla birlikte dikim aralıkları azaltılarak veya ana büyüme ucunun yaz sonu veya sonbaharda koparılmasıyla üst kısımdaki başların gelişmesi hızlandırılabilir. Bu işlemler hasatın bir defada yapılmasını da sağlar.
Brüksel lahanalarını düşük sıcaklıklarda muhafaza için en ideal sıcaklık 0-1 C ve nem %90-95 dir. En az üç hafta muhafazası mümkündür.
Verim
Brüksel lahanaların verimi birçok faktöre bağlıdır. İri başlı çeşitlerde ortalama verim 1-2 ton/dek, küçük başlılarda ise 2-3 ton/dek’ dır. Vegetasyon süresi kısa olan yerlerde çoğunlukla verim düşüktür. İyi kalitede başların tam sararmış olması gereklidir. Küçük gevşek başlar orta kalitelidir. Çok sayıda gevşek yapraklar ve tepe kısmı açılmış olanlar ise kötü kalitelidir. Çok sayıda gevşek yapraklar ve tepe kısmı açılmış olanlar ise kötü kalitelidir.
bahcenet.com
Brüksel Lahanası da diğer lahana grubu sebzeler gibi tek yıllık sebze türüdür. Tohum ekiminden sonra bitkiler vegetatif olarak gelişir. Bitkinin oluşumu sırasında başlangıçta büyüme ucu düzdür ve sürekli olarak yaprak taslaklarını oluşturur. Böylece bitki 30’a yakın yaprak oluşturduktan sonra büyüme ucu genişlemeye başlar ve hücreler sıklaşır.
Gövde hızla uzar. Gövde üzerindeki yaprak koltuklarında minyatür lahanalar oluşur. Küçük başların oluşumu sırasında bitki düşük sıcaklıkta tutulursa, yaprak taslakları daha küçük olarak gelişir ve çiçek taslakları meydana gelir. Daha sonra bitkiler yüksek sıcaklığa geçildiğinde çiçeklenir ve oluşan baklalardan tohumlar elde edilir.
Brüksel lahanalarının kökleri lahanalarda olduğu gibidir. Yalnız gövde uzunluğu 1m den fazla olabilir. Ancak bu uzunluk çeşitlere göre değişir. Bodur çeşitlerde boy daha kısa olup 50-60 cm arasındadır. Başcıkların çapı 2-4 cm kadardır. Renk koyu yeşildir.
Tohum ve Çimlenme Özellikleri
Brüksel lahanasından tohumn almak istendiğinde, tohumluk özelliği gösteren bitkiler, iklimin uygun olduğu yerlerde bırakılır. Uygun olmayan yerlerde kökleriyle sökülerek hendekler içinde saklanır. İlkbaharda yerlerine dikilen bitkilerin ortadaki baş ve diğer başcıkların üzeri bir bıçakla kesilir. Böylece çiçek saplarının ortaya çıkması sağlanır. Çiçeklenme ve döllenme biyolojisi lahanalarda olduğu gibidir. Döllenme sonunda oluşan baklalar Temmuz-Ağustos içinde olgunlaşır.
İklim Özellikleri
Brüksel lahanası, diğer lahana grubu sebzeler gibi serin iklimlerden hoşlanır. Bu nedenle de kışlık bir sebze türü olarak kabul edilir. Yetiştirildiği ülkelerde kışı tarlada geçirebilir. Özellikle geçci çeşitler -10 C deki düşük sıcaklıklarda zarar görmez. Ancak düşük sıcaklıkta kalma süresi arttığında zararlanmalar olur. Esasında sıkı başlar, kış aylarında hafif donların olduğu güneşli günlerde oluşmaktadır. Sıcak havalarda baş oluşumu görülmez veya oluşan başlar gevşektir. 10 C’nin altındaki sıcaklıklarda baş oluşumu durur. Baş oluşumu için en uygun sıcaklık 15 C dir. Bu nedenle ekonomik anlamdaki üretim, yazları serin, kışları ılık geçen yerlerde yapılabilmektedir.
Toprak İsteği
Brüksel lahanaların tohumları toprak sıcaklığı 7 C’yi bulduğunda çimlenir. Yetiştirme döneminde yüksek hava neminden hoşlanır.
Brüksel lahanası her çeşit toprakta yetişebilir. Bununla birlikte erkenci çeşitler hafif, geçci çeşitlerde ise ağır topraklara daha iyi adapte olabilmektedir. Çok verimli topraklarda başcıklar hızla geliştiklerinden gevşek yapılı olur. Brüksel lahanası kışı tarlada geçirdiğinden toprağın drenajı iyi yapılmalıdır. Hafif topraklarda yaz sulaması ister.
Brüksel lahanası yetiştirilecek toprağın derin işlenmiş olması gerekir. İyi işlenmiş topraklarda verim daha yüksektir.
Gübreleme
Brüksel lahanasının gübrelenmesinde çiftlik gübrelerinin yanında N.P.K.’ lı gübreler kullanılmaktadır. Bazı yetiştiricilere göre fazla azotlu gübreleme gevşek baş oluşumunu arttırır. Dekara 10-30 kg azotlu gübrelemeyle başlar. Daha sıkı sarar. Azotlu gübrelerin 1/3’ünün dikim zamanı, 1/3 ünün bundan birkaç hafta sonra geri kalanının da ilk hasattan sonra verilmesi yararlıdır. Gübreleme serpme şeklinde sonbahar sonu ve ikinci hasattan sonra da verilebilir.
Batı Avrupa ülkelerinde genellikle 10-15 kg/dek P2O5 ve 20 kg/K2O kullanılmaktadır. Potasyum başlarında renk ve sıkılıkları üzerinde etkili olmaktadır. Bazen hızlı gelişmeyi önlemek amacıyla fosforlu ve potasyumlu gübreler serpme olarak sonbahar verilebilir.
Yetiştirme Tekniği
Brüksel lahanası tohumla üretilmektedir. Üretim için tohumlar Şubat’tan Nisan başına kadarki sürelerde ekilir.
Fideler Mayıs, Haziran ve Temmuz ayının başında tarlaya dikilir. Hasat periyodu ise Ağustos sonundan Eylül ayına kadar devam eder. Brüksel lahanasının olgunlaşması ve ilk hasata kadar 90-110 günlük süre gereklidir. Bu süre, yetiştirme dönemindeki hava sıcaklıklarına göre artırılabilir ve eksilebilir.
Fideler kışı tarlada geçireceklerse dikim sırasında iyi gelişmiş fideler kullanılmaktadır. Kış sonu, ilkbahar başındaki devrede fide yetiştirmek üzere 6-13 hafta gereklidir. Ancak fideler sıcak serlerde yetiştirilirse, o zaman bu süre biraz daha azalır. Yastıklarda sık ekim yapılmışsa bunlar 5x5 cm aralıklarla seyreltilir. Tarlaya dikim sırasında 15-20 cm uzunluğunda ve kurşun kalem kalınlığında hastalıksız fideler çıkarılmalıdır.
Fideler düze, veya masuraların kenarlarına dikilir. Aralıklarla çeşit ve kültürel yöntemlere göre değişir. Yaprakları geniş olan çeşitlerde aralıklar geniş olmalıdır. Aralıklar gereğinden fazla geniş olursa daha büyük fakat gevşek başlar meydana gelir.
Eğer hasat 1 defada bitirilecekse, sıra üzeri mesafeler yarıya indirilebilir. Örneğin; 70x30 cm. veya 70x40 cm aralıklarla dikilebilir.
Fide dikimi elle veya makine ile yapılır. makineyle dikim geniş alanlarda yapılan yetiştiriciliklerde kullanılır.
Sulama
Dikimden sonra sulama, ot alma ve zararlılarla mücadele işlemleri yapılır. Özellikle afitlere ve lahana kelebeğine karşı iyi mücadele yapılması gerekir. Dikim sonrası sulama işlemleri 4-6 gün arayla 2-3 kez tekrarlanmalıdır. Bundan sonraki devrede ise 2 hafta arayla ilk yağmurların başladığı devreye kadar 8-10 sulama yapılmalıdır.
Hasat ve Depolama
Brüksel lahanalarında önce alt kısımdaki başlar oluşur. İlk başlar dikimden 3-3.5 ay sonra olgunlaşır. Bu nedenle de ilk hasat Ağustos ortasından itibaren başlar ve Kasım ayına kadar devam eder. Brüksel lahanalarından 3-5 kez hasat yapmak mümkündür. Bodur çeşitler iki kez hasat edilir. Geç hasat bu başların daha sonra gevşemesine neden olur. Bununla birlikte dikim aralıkları azaltılarak veya ana büyüme ucunun yaz sonu veya sonbaharda koparılmasıyla üst kısımdaki başların gelişmesi hızlandırılabilir. Bu işlemler hasatın bir defada yapılmasını da sağlar.
Brüksel lahanalarını düşük sıcaklıklarda muhafaza için en ideal sıcaklık 0-1 C ve nem %90-95 dir. En az üç hafta muhafazası mümkündür.
Verim
Brüksel lahanaların verimi birçok faktöre bağlıdır. İri başlı çeşitlerde ortalama verim 1-2 ton/dek, küçük başlılarda ise 2-3 ton/dek’ dır. Vegetasyon süresi kısa olan yerlerde çoğunlukla verim düşüktür. İyi kalitede başların tam sararmış olması gereklidir. Küçük gevşek başlar orta kalitelidir. Çok sayıda gevşek yapraklar ve tepe kısmı açılmış olanlar ise kötü kalitelidir. Çok sayıda gevşek yapraklar ve tepe kısmı açılmış olanlar ise kötü kalitelidir.
bahcenet.com