Tweet
Rüzgar İklim / EKOLOJİK FAKTÖRLER / SEBZECİLİK
Havanın ağırlığı çevre sıcaklığına göre değişkendir. Nitekim, hava ısındığı zaman genleşir, yoğunluğu ve ağırlığı azalır, soğuduğu zaman büzüşür, yoğunluğu ve ağırlığı artar. İki ortam arasında sıcaklık farkı varsa, ısınan hava hafifleyip yükseldiği için onun boşalttığı yere, ağır soğuk hava alttan akarak doldurur. Üst hava soğuduğunda aşağıya doğru iner ve tekrar ısınarak yukarıya doğru çıkar. Böylece üstteki sıcak hava ve alttaki soğuk hava arasında devamlı yer değiştirme ve hareket meydana gelir. Yine sıcak bir yerle soğuk bir yer arasında hava akımı olur. Havanın bu hareketine ve akımına rüzgar adı verilir. Bu bakımdan rüzgarlar soğuk veya sıcak olabilir. Hızı, ikiyer arasındaki basınç farkına göre değişir. Hafif bir esinti yanında, hızı 100-150 km/h ve hatta üstüne çıkarak fırtına, kasırga, hortum, bora halini alır ve tahrip edici olur. Sebzecilik açısından rüzgar hızının saniyede 2-4 m arasında olması istenir.
Soğuk rüzgarlar bir bölgenin sıcaklığını düşürür. Bitkilerin donmasına neden olabilir. Sıcak rüzgarlar sıcaklığı yükseltir. Bitkilerde pörsüme, kavrulma ve kuruma meydana getirir. Rüzgar, içindeki nem oranına göre de kuru ve nemli olabilir. Bunların sıcaklıkla birlikte etkileri azalır veya çoğalır. Örnek olarak, hem sıcak ve hem de kurak rüzgarların etkisi, sıcak ve nemli rüzgardan daha farklıdır. Birisi bitkileri kavururken, diğeri bitkilerde sadece duraklama yaratır. Aynı şekilde soğuk ve nemli, soğuk ve kuru rüzgar da farklı etki meydana getirir.
Biz, rüzgarlara karşı sebzeleri çok hassas, hassas ve az hassas diye üç gruba ayırmaktayız. Çalı fasulyesi, Çin lahanası, hıyar, kabak ve kuşkonmaz çok hassas, karnabahar, bezelye, kıvırcık, marul, yer domatesi ve ıspanak hassas, alabaş, baş lahana, pazı, havuç, soğan, pırasa, turp, pancar, ravent ve maydanoz az hassas grubuna girmektedir
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Havanın ağırlığı çevre sıcaklığına göre değişkendir. Nitekim, hava ısındığı zaman genleşir, yoğunluğu ve ağırlığı azalır, soğuduğu zaman büzüşür, yoğunluğu ve ağırlığı artar. İki ortam arasında sıcaklık farkı varsa, ısınan hava hafifleyip yükseldiği için onun boşalttığı yere, ağır soğuk hava alttan akarak doldurur. Üst hava soğuduğunda aşağıya doğru iner ve tekrar ısınarak yukarıya doğru çıkar. Böylece üstteki sıcak hava ve alttaki soğuk hava arasında devamlı yer değiştirme ve hareket meydana gelir. Yine sıcak bir yerle soğuk bir yer arasında hava akımı olur. Havanın bu hareketine ve akımına rüzgar adı verilir. Bu bakımdan rüzgarlar soğuk veya sıcak olabilir. Hızı, ikiyer arasındaki basınç farkına göre değişir. Hafif bir esinti yanında, hızı 100-150 km/h ve hatta üstüne çıkarak fırtına, kasırga, hortum, bora halini alır ve tahrip edici olur. Sebzecilik açısından rüzgar hızının saniyede 2-4 m arasında olması istenir.
Soğuk rüzgarlar bir bölgenin sıcaklığını düşürür. Bitkilerin donmasına neden olabilir. Sıcak rüzgarlar sıcaklığı yükseltir. Bitkilerde pörsüme, kavrulma ve kuruma meydana getirir. Rüzgar, içindeki nem oranına göre de kuru ve nemli olabilir. Bunların sıcaklıkla birlikte etkileri azalır veya çoğalır. Örnek olarak, hem sıcak ve hem de kurak rüzgarların etkisi, sıcak ve nemli rüzgardan daha farklıdır. Birisi bitkileri kavururken, diğeri bitkilerde sadece duraklama yaratır. Aynı şekilde soğuk ve nemli, soğuk ve kuru rüzgar da farklı etki meydana getirir.
Biz, rüzgarlara karşı sebzeleri çok hassas, hassas ve az hassas diye üç gruba ayırmaktayız. Çalı fasulyesi, Çin lahanası, hıyar, kabak ve kuşkonmaz çok hassas, karnabahar, bezelye, kıvırcık, marul, yer domatesi ve ıspanak hassas, alabaş, baş lahana, pazı, havuç, soğan, pırasa, turp, pancar, ravent ve maydanoz az hassas grubuna girmektedir
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay