Bakım İşlerinde Kullanılan Alet ve Makineler / Sebzecilikte Mekanizasyon ve Kullanılan Alet ve Makineler / MEKANİZASYON / SEBZECİLİK
Bakım işlerinin başında sulama, gübreleme ve mücadele gelir. Sulamada ilk sorun su kaynağının nereden temin edileceğidir. İşletme içinde derin su kuyusu yoksa, arazide yeraltı suyu olup olmadığı tespit edilir ve şayet varsa derin su kuyusu açılır. Bu kuyu suyunun işletmenin ihtiyacını karşılayıp karşılayamayacağı hesaplanır ve tarımsal sulama suyu olarak kullanılıp kullanılamayacağı analiz ettirilerek saptanır. Kapasitesi yetersiz ve kullanıma uygun değilse, çevredeki akar sulardan, göl, gölet ve barajlardan faydalanılıp faydalanılamayacağı araştırılır. Gerekiyorsa işletmeye bir havuz yapılır. Esasında bu işler arazi satın almadan önce yapılmalıdır. Sulama suyu olmayan yerde sebze tarımı kolay yapılamaz. İkinci sorun suyu yetiştirme parsellerine kadar götürmek ve dağıtmaktır. Sulama suyu arklardan akıtılarak veya kapalı sistemde borular içinde taşınır. Yetiştirme parsellerinde suyun verilmesi ise yapılacak sulama sistemine göre toprak yüzeyinden salma, taşırma ve sızdırma, toprak üzerinden damlama ve yağmurlama, yeraltından ise dipten sulama (drenaj sistemiyle) yapılır.
Toprak yüzeyinden yapılan tava, tahta ve masuraların sulanmasında el aletleri olan kürek ve su çapası kullanılır. Karık sulamada ayrıca sifonlara yer verilir.
Yağmurlama ve damlama sulamada kullanılan üniteler suyun hızına bağlı olarak cazibe ve sulama motorları yardımıyla gerçekleştirilir. Elde olunan basınca göre yağmurlama ve damlama üniteleri seçilir. Bir ünite su motorlarından, suyu taşımak ve dağıtmak için ana ve tali su borularından, suyu değişik şekillerde fışkırtarak yağmurlama yapan ve damlamasını sağlayan başlıklardan ve memelerden ibarettir (Bu konudaki bilgiler sulama kısmında verilecektir ve ayrıca daha geniş bilgi için GÜNAY ve UL’un (2001) yazdığı “Sera Bitkilerinin Sulanması” kitabına bakınız).
Gübrelemede kullanılan makineler iki kısımdır. Birinci grupta organik gübre atan makineler bulunur. Bunlar treylerin arka kısmına atılacak gübreyi parçalayan ve etrafa saçan bir kısmın konulmasıyla elde olunan bir alettir. İkinci gruba ticaret gübresini atan makineler girer. Bu makineler gübreyi saçarak, sıra arasına veya tohum ekim yatağı, fide kökleri altına koyarak verir. Bazıları mibzerle veya fide dikim makineleriyle beraber çalışır. Bazı gübreler sulandırılmış veya sulama suyuyla besin çözeltisi olarak verilir. Bu durumda yağmurlama ve damlatma sulama sistemlerine suya gübreyi istenen miktarda ve dozda karıştıracak gübreleme sistemleri yerleştirilir. (Bu konuda bilgi gübreleme kısmında verilecek ve ayrıca daha geniş bilgi için GÜNAY ve KÜTÜK’ün (1999) yazdığı “Serlerde Gübreleme” kitabına bakınız).
Mücadelede toz, sulu veya gazlı ilaçlar kullanılır ve bu üç hale göre de değişik aletlerle çalışılır.
Toz ilaçlar elle ve körüklerle serpme olarak atılır. Körüklerin çok değişik fabrikasyon modelleri vardır. Mekanik olduğu gibi motorlu ve atomizerli tipler geliştirilmiştir. Sulu ilaçlar için gene çeşitli pülverizatörler geliştirilmiştir. Bunlar 1-2 litreden başlayarak 50-100 lt ve daha yukarı hacimdeki ilacı atar. Küçükler elde ve sırtta taşınır. Büyükler ya traktör arkasına bağlanır yada kendi gücüyle hareket eder. Gaz halinde olan ilaçlar, toprak şırıngaları ve enjektörlerle atılır. Ayrıca tüpler delinerek de kullanılır. Buharlı dezenfeksiyon ve sterilizasyon işlemlerinde sabit ve hareketli buhar kazanları devreye girer.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Bakım işlerinin başında sulama, gübreleme ve mücadele gelir. Sulamada ilk sorun su kaynağının nereden temin edileceğidir. İşletme içinde derin su kuyusu yoksa, arazide yeraltı suyu olup olmadığı tespit edilir ve şayet varsa derin su kuyusu açılır. Bu kuyu suyunun işletmenin ihtiyacını karşılayıp karşılayamayacağı hesaplanır ve tarımsal sulama suyu olarak kullanılıp kullanılamayacağı analiz ettirilerek saptanır. Kapasitesi yetersiz ve kullanıma uygun değilse, çevredeki akar sulardan, göl, gölet ve barajlardan faydalanılıp faydalanılamayacağı araştırılır. Gerekiyorsa işletmeye bir havuz yapılır. Esasında bu işler arazi satın almadan önce yapılmalıdır. Sulama suyu olmayan yerde sebze tarımı kolay yapılamaz. İkinci sorun suyu yetiştirme parsellerine kadar götürmek ve dağıtmaktır. Sulama suyu arklardan akıtılarak veya kapalı sistemde borular içinde taşınır. Yetiştirme parsellerinde suyun verilmesi ise yapılacak sulama sistemine göre toprak yüzeyinden salma, taşırma ve sızdırma, toprak üzerinden damlama ve yağmurlama, yeraltından ise dipten sulama (drenaj sistemiyle) yapılır.
Toprak yüzeyinden yapılan tava, tahta ve masuraların sulanmasında el aletleri olan kürek ve su çapası kullanılır. Karık sulamada ayrıca sifonlara yer verilir.
Yağmurlama ve damlama sulamada kullanılan üniteler suyun hızına bağlı olarak cazibe ve sulama motorları yardımıyla gerçekleştirilir. Elde olunan basınca göre yağmurlama ve damlama üniteleri seçilir. Bir ünite su motorlarından, suyu taşımak ve dağıtmak için ana ve tali su borularından, suyu değişik şekillerde fışkırtarak yağmurlama yapan ve damlamasını sağlayan başlıklardan ve memelerden ibarettir (Bu konudaki bilgiler sulama kısmında verilecektir ve ayrıca daha geniş bilgi için GÜNAY ve UL’un (2001) yazdığı “Sera Bitkilerinin Sulanması” kitabına bakınız).
Gübrelemede kullanılan makineler iki kısımdır. Birinci grupta organik gübre atan makineler bulunur. Bunlar treylerin arka kısmına atılacak gübreyi parçalayan ve etrafa saçan bir kısmın konulmasıyla elde olunan bir alettir. İkinci gruba ticaret gübresini atan makineler girer. Bu makineler gübreyi saçarak, sıra arasına veya tohum ekim yatağı, fide kökleri altına koyarak verir. Bazıları mibzerle veya fide dikim makineleriyle beraber çalışır. Bazı gübreler sulandırılmış veya sulama suyuyla besin çözeltisi olarak verilir. Bu durumda yağmurlama ve damlatma sulama sistemlerine suya gübreyi istenen miktarda ve dozda karıştıracak gübreleme sistemleri yerleştirilir. (Bu konuda bilgi gübreleme kısmında verilecek ve ayrıca daha geniş bilgi için GÜNAY ve KÜTÜK’ün (1999) yazdığı “Serlerde Gübreleme” kitabına bakınız).
Mücadelede toz, sulu veya gazlı ilaçlar kullanılır ve bu üç hale göre de değişik aletlerle çalışılır.
Toz ilaçlar elle ve körüklerle serpme olarak atılır. Körüklerin çok değişik fabrikasyon modelleri vardır. Mekanik olduğu gibi motorlu ve atomizerli tipler geliştirilmiştir. Sulu ilaçlar için gene çeşitli pülverizatörler geliştirilmiştir. Bunlar 1-2 litreden başlayarak 50-100 lt ve daha yukarı hacimdeki ilacı atar. Küçükler elde ve sırtta taşınır. Büyükler ya traktör arkasına bağlanır yada kendi gücüyle hareket eder. Gaz halinde olan ilaçlar, toprak şırıngaları ve enjektörlerle atılır. Ayrıca tüpler delinerek de kullanılır. Buharlı dezenfeksiyon ve sterilizasyon işlemlerinde sabit ve hareketli buhar kazanları devreye girer.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay

