Tweet
Dipten Sulama Yöntemi / Sulama Yöntemleri / SULAMA / SEBZECİLİK
Dipten sulamada su doğrudan bitki köklerinin bulunduğu kısma verilir. Bunun için kök bölgesindeki toprak yapısı ve yetiştirilecek bitki tür ve çeşitleri dikkate alınır. Arazi üzerinde boyuna ve enine olacak şekilde 80-100 cm genişliğinde ve 30-60 cm derinliğinde çukurlar açılır. Açılan çukur alt tabanına 2-5 cm çapında PVC veya PE sert plastik borular yerleştirilir. Bu boruların (laterallerin) üst kısmına verilecek su debisi dikkate alınarak eşit aralıkta 0,2-0,5 cm çapında delikler açılır. Boruların üzerine 10-15 cm kalınlığında önce iri çakıl, daha sonra ince çakıl ve kum konur. Nihayet çukurun geri kalan kısmının tamamı toprakla doldurulur. Lateral borular, basınçlı su veren su kaynağından gelen sisteme su taşıyan basınçlı ana borulara bağlanır. Sisteme su verildiğinde, çukurlara döşenmiş boruların üst deliklerinden su yavaş yavaş toprağa sızar ve bitki köklerinin en fazla yayıldığı alt toprak katını nemlendirir. Kök bölgesine verilen suyun bir kısmı derinlere sızabilir. Diğer bir kısmı topraktaki kılcal kapillar borular yardımıyla yükselerek toprak üst tabakalarının da nemlenmesini sağlar. Bu sistemde çok düşük basınçlı su kullanılır. Bir diğer şekil daha çok örtü altı tarımında (seralarda) kullanılıp, kenarları 4-6 cm yükseklikte kapatılmış ve içine 1-2 cm yüksekliğinde su verildiğinde su geçirmez ve göllenebilen plastik veya çelik tezgahlar üzerine konmuş saksı bitkilerin, saksıların dip kısmındaki deliklerden saksı içine suyun girmesi sağlanarak topluca sulanması yapılmış olur. Aynı durum toprak üzerinde de yapılabilir. Bunun için toprak üzerine su geçirmez 1-2 mm kalınlıkta siyah plastikler serilir ve kenarları, 4-5 cm kalınlığında tahta çıtalara sarılarak veya belirli aralıklarla çakılmış tahta çubuklara tel gerilerek bunun üzerine atılarak kaldırılır. Bu plastik tavalara saksı bitkileri yerleştirilir ve tavaya içine su doldurularak saksı dibinden gene sızdırma sulama yapılmış olur. Sızdırma sulama suyunun içine sıvı gübre konarak sulamayla beraber gübreleme de yapılabilir. Sızdırma sulamanın avantaj ve dezavantajlarını şu şekilde sıralayabiliriz:
a. Toprak çamurlaşmaz, sertleşmez, kaymak tabakası bağlamaz, yabancı ot üreme şansı
en az olanıdır.
b. Toprakta erozyon meydana getirmez, meyilli arazilerde bile rahatlıkla kullanılır.
c. Sulama suyundan büyük ölçüde tasarruf sağlanır. Seralarda kullanılan şeklinin ilk tesis masrafı oldukça düşük, arazide yapılanın ise oldukça yüksektir.
d. Arazide toprak yüzünden itibaren ortalama kök derinliği 20-40 cm olan bitkilerde en
iyi sonucu verir. Kökleri 10-20 cm derine inen yüzeysel köklü bitkilerde sorun
çıkartabilir. Burada suyun kapillarite ile yükselmesi önem kazanır. Saksı bitkilerinin
sulanmasında fazla bir sorun çıkmaz.
e. Arazide direkt tohum ekimi ve fide dikiminde toprağın üst kısmının nemlendirilmesi
oldukça güçtür.
f. Ürün kaldırıldıktan sonra sert toprağın nemlendirilmesi ve tava getirilmesi
olanaksızdır.
g. Toprak altındaki lateral borular üzerine açılan deliklerin zamanla tıkanması ciddi
sorun çıkartır. Sulama suyunun toprak içine eşit dağılımını engeller ve yer yer
bitkilerde büyüme ve gelişme bozuklukları meydana gelir, verim düşmesi görülür.
Çözüm için, gelişme bozukluğu olan yerler işaretlenir ve bitkiler topraktan
kaldırıldıktan sonra işaretlenmiş yerlerde toprak kazılır. Boruları ortaya çıkartılır,
kapalı delikler açılır ve tekrar boruların üzerine çakıl, kum ve toprak doldurarak
çukurun kapatılması yapılır. Bu işlemler ayrıca bir maliyet ortaya çıkartır.
h. Ağır bünyeli topraklarda tuz birikmesi meydana gelir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Dipten sulamada su doğrudan bitki köklerinin bulunduğu kısma verilir. Bunun için kök bölgesindeki toprak yapısı ve yetiştirilecek bitki tür ve çeşitleri dikkate alınır. Arazi üzerinde boyuna ve enine olacak şekilde 80-100 cm genişliğinde ve 30-60 cm derinliğinde çukurlar açılır. Açılan çukur alt tabanına 2-5 cm çapında PVC veya PE sert plastik borular yerleştirilir. Bu boruların (laterallerin) üst kısmına verilecek su debisi dikkate alınarak eşit aralıkta 0,2-0,5 cm çapında delikler açılır. Boruların üzerine 10-15 cm kalınlığında önce iri çakıl, daha sonra ince çakıl ve kum konur. Nihayet çukurun geri kalan kısmının tamamı toprakla doldurulur. Lateral borular, basınçlı su veren su kaynağından gelen sisteme su taşıyan basınçlı ana borulara bağlanır. Sisteme su verildiğinde, çukurlara döşenmiş boruların üst deliklerinden su yavaş yavaş toprağa sızar ve bitki köklerinin en fazla yayıldığı alt toprak katını nemlendirir. Kök bölgesine verilen suyun bir kısmı derinlere sızabilir. Diğer bir kısmı topraktaki kılcal kapillar borular yardımıyla yükselerek toprak üst tabakalarının da nemlenmesini sağlar. Bu sistemde çok düşük basınçlı su kullanılır. Bir diğer şekil daha çok örtü altı tarımında (seralarda) kullanılıp, kenarları 4-6 cm yükseklikte kapatılmış ve içine 1-2 cm yüksekliğinde su verildiğinde su geçirmez ve göllenebilen plastik veya çelik tezgahlar üzerine konmuş saksı bitkilerin, saksıların dip kısmındaki deliklerden saksı içine suyun girmesi sağlanarak topluca sulanması yapılmış olur. Aynı durum toprak üzerinde de yapılabilir. Bunun için toprak üzerine su geçirmez 1-2 mm kalınlıkta siyah plastikler serilir ve kenarları, 4-5 cm kalınlığında tahta çıtalara sarılarak veya belirli aralıklarla çakılmış tahta çubuklara tel gerilerek bunun üzerine atılarak kaldırılır. Bu plastik tavalara saksı bitkileri yerleştirilir ve tavaya içine su doldurularak saksı dibinden gene sızdırma sulama yapılmış olur. Sızdırma sulama suyunun içine sıvı gübre konarak sulamayla beraber gübreleme de yapılabilir. Sızdırma sulamanın avantaj ve dezavantajlarını şu şekilde sıralayabiliriz:
a. Toprak çamurlaşmaz, sertleşmez, kaymak tabakası bağlamaz, yabancı ot üreme şansı
en az olanıdır.
b. Toprakta erozyon meydana getirmez, meyilli arazilerde bile rahatlıkla kullanılır.
c. Sulama suyundan büyük ölçüde tasarruf sağlanır. Seralarda kullanılan şeklinin ilk tesis masrafı oldukça düşük, arazide yapılanın ise oldukça yüksektir.
d. Arazide toprak yüzünden itibaren ortalama kök derinliği 20-40 cm olan bitkilerde en
iyi sonucu verir. Kökleri 10-20 cm derine inen yüzeysel köklü bitkilerde sorun
çıkartabilir. Burada suyun kapillarite ile yükselmesi önem kazanır. Saksı bitkilerinin
sulanmasında fazla bir sorun çıkmaz.
e. Arazide direkt tohum ekimi ve fide dikiminde toprağın üst kısmının nemlendirilmesi
oldukça güçtür.
f. Ürün kaldırıldıktan sonra sert toprağın nemlendirilmesi ve tava getirilmesi
olanaksızdır.
g. Toprak altındaki lateral borular üzerine açılan deliklerin zamanla tıkanması ciddi
sorun çıkartır. Sulama suyunun toprak içine eşit dağılımını engeller ve yer yer
bitkilerde büyüme ve gelişme bozuklukları meydana gelir, verim düşmesi görülür.
Çözüm için, gelişme bozukluğu olan yerler işaretlenir ve bitkiler topraktan
kaldırıldıktan sonra işaretlenmiş yerlerde toprak kazılır. Boruları ortaya çıkartılır,
kapalı delikler açılır ve tekrar boruların üzerine çakıl, kum ve toprak doldurarak
çukurun kapatılması yapılır. Bu işlemler ayrıca bir maliyet ortaya çıkartır.
h. Ağır bünyeli topraklarda tuz birikmesi meydana gelir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay