Sınıflandırılması / SOĞAN / SEBZECİLİK
Soğan
Monocotyledoneae sınıfı,
Liliflorae takımı,
Laliaceae familyası,
Allium cinsi ve cepa L. türüne dahildir.
Soğanın ve özellikle Allium cinsinin sistematiği üzerin*de HELM (1956) fazlaca çalışmıştır. Helm, çalışmalarında yöre halkının özel olarak verdiği isimleri de saptamıştır. Bunların bir kısmı yabani, bir kısmı kültür formudur. Dünyada en fazla kullanılan Allium cinsine dahil türler A. scorodo prasum L (Ot veya çayır pırasası), A ampeloprasum (Yaz pırasası), A. Porrum L,. (Pırasa), A. Kurrat schweinf, A. sativum (Sarımsak), A. Schoenoprasum L. (Yaprak soğanı), A. ascaloniacum Strand, A. cepa L. (Soğan), A. fıstulosum L. (Kış soğan) dir. VAVİLOV (1949-1950), Allium cepa L.’nin büyük çeşit zenginliğine sahip olduğunu yazar. Allium cepa'nın aşa*ğıda açıklanan üç önemli varyetesi bulunur (KUCKUCK ve KOBAHE 1902).
Allium cepa var cepa, dünyada en çok yayılmış ve halen mutfaklarımızda kullandığımız soğandır, İsa'nın doğumundan 1000 sene öncesinden beri tanımakta ve bilhassa Orta ve Batı Asya'da yetiştirilmektedir. Bu soğan Avrupa'ya Orta Çağda girmiştir. Japonya ve Çin'e ise 19. yüzyılda ulaşmıştır. Geçmiş konularda belirttiğimiz gibi Doğu Asya'nın esas çeşidi Allium fistulosum L.’dir.
Allium cepa var viciporum (METLE) Alef, soğuklara dayanıklı, çok senelik bir bitkidir. Toprakta küçük bir soğan teşkil eder. Çiçek sürgünü geliştiğinde, tabla üzerinde 5-10 adet soğan oluşur. Çiçekleri tamamen sterildir. Çiçek yap*rakları vejetatif gelişmeye devam ederek, vejetatif Apomiksis olayı ile soğanları oluşturur. Allium cepa var viciparum'un çiçek tablasında oluşan soğanları yenir. Kuzey Ame*rika'da bulunur. Bu yüzden Allium canadense adı da verilir.
Allium cep var aggregatum G. DON, patates soğanıdır. 5-15 adet soğan bir arada oluşur. Soğuğa dayanıklıdır.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Soğan
Monocotyledoneae sınıfı,
Liliflorae takımı,
Laliaceae familyası,
Allium cinsi ve cepa L. türüne dahildir.
Soğanın ve özellikle Allium cinsinin sistematiği üzerin*de HELM (1956) fazlaca çalışmıştır. Helm, çalışmalarında yöre halkının özel olarak verdiği isimleri de saptamıştır. Bunların bir kısmı yabani, bir kısmı kültür formudur. Dünyada en fazla kullanılan Allium cinsine dahil türler A. scorodo prasum L (Ot veya çayır pırasası), A ampeloprasum (Yaz pırasası), A. Porrum L,. (Pırasa), A. Kurrat schweinf, A. sativum (Sarımsak), A. Schoenoprasum L. (Yaprak soğanı), A. ascaloniacum Strand, A. cepa L. (Soğan), A. fıstulosum L. (Kış soğan) dir. VAVİLOV (1949-1950), Allium cepa L.’nin büyük çeşit zenginliğine sahip olduğunu yazar. Allium cepa'nın aşa*ğıda açıklanan üç önemli varyetesi bulunur (KUCKUCK ve KOBAHE 1902).
Allium cepa var cepa, dünyada en çok yayılmış ve halen mutfaklarımızda kullandığımız soğandır, İsa'nın doğumundan 1000 sene öncesinden beri tanımakta ve bilhassa Orta ve Batı Asya'da yetiştirilmektedir. Bu soğan Avrupa'ya Orta Çağda girmiştir. Japonya ve Çin'e ise 19. yüzyılda ulaşmıştır. Geçmiş konularda belirttiğimiz gibi Doğu Asya'nın esas çeşidi Allium fistulosum L.’dir.
Allium cepa var viciporum (METLE) Alef, soğuklara dayanıklı, çok senelik bir bitkidir. Toprakta küçük bir soğan teşkil eder. Çiçek sürgünü geliştiğinde, tabla üzerinde 5-10 adet soğan oluşur. Çiçekleri tamamen sterildir. Çiçek yap*rakları vejetatif gelişmeye devam ederek, vejetatif Apomiksis olayı ile soğanları oluşturur. Allium cepa var viciparum'un çiçek tablasında oluşan soğanları yenir. Kuzey Ame*rika'da bulunur. Bu yüzden Allium canadense adı da verilir.
Allium cep var aggregatum G. DON, patates soğanıdır. 5-15 adet soğan bir arada oluşur. Soğuğa dayanıklıdır.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay

