Tweet
Gübreleme / KUŞKONMAZ / SEBZECİLİK
Kuşkonmaz gübrelemesinde organik gübrelerin yeri vardır. Organik gübreler, toprak özelliklerini düzelterek, her yönüyle iyi ürün almakta yardımcı olur. Kumlu toprakların özelliklerinin ıslahında, organik gübreleme şarttır ve toprakta her zaman için % 2,5-3 humus bulunması istenir (HAHN ve ZELL 1964). Böylece toprak rutubetinin ayarlanması yanında, sürgünlerin çıkmasını kolaylaştırmak, toprağın çabuk ısınmasını sağlamak ve erken ürün almak, toprakta yarılma ve çatlamaların oluşmasını önlemek mümkündür (KRÖDEL 1964).
Kuşkonmazlık tesis edilirken bol miktarda verilecek organik gübreler ile 10-15 yıllık yaşamı olan kuşkonmaz tesisinde uzun süreli etki sağlanabilir. Birinci sene 40-60 ton/hek gübre verilmesi önerilmektedir (HAHN ve ZELL (1964), HÖSSLİN, MAPPES ve STEİB (1964), FRİTZ (1965)). Bu ilk gübre 40-60 cm toprak derinliğine güzelce karıştırılır. Daha sonraki yıllarda da organik gübrelemeye devam edilir. Yalnız uygulanacak şekil, yazarlara göre farklılık göstermektedir. Bazıları her yıl 20 ton/hek gübreleme isterken, bazıları 2-3 yılda bir 30-40 ton/hek gübre vermeyi uygun görmektedir. Çünkü kuşkonmazlık tesis edildikten sonra, organik gübrelerin dağıtılması ve toprağa karıştırılması oldukça güç ve işçilik alan bir işlemdir. İkinci yıldan sonra organik gübreleme kış başında veya erken ilkbaharda kuşkonmaz masuraları onarılırken yapılır. Organik gübreleme ürün miktarının yükselmesine etki yaptığı gibi, kalitenin gelişmesini de sağlar. Ürün miktarının yükselmesine organik gübrelemenin etkisi, ticaret gübrelerinin etkisinden fazla olmaktadır (SLİTS 1956, NAGELS 1963, NİCOLAİSEN 1941, EYSİNGA 1960). LAUMONİER’e göre, sadece organik gübreleme kuşkonmaz sürgünlerinde acılık ve tat noksanlığı meydana getirmekte ve bunların düzeltilmesi ticaret gübreleriyle olmaktadır (FRİTZ 1965). Kuşkonmazlığa verilecek ticaret gübresi miktarı çok değişiklik göstermektedir. HAHN ve ZELL (1964) eserlerinde kuşkonmaz için toprakta bulunması gerekli olan besin maddesi miktarlarının, yapılan toprak analiz sonuçlarına dayandırmaktadır. Bu analizlere göre 100 gr toprakta 25-30 mg P2O5, 30-40 mg K2O ve 6-7 mg Mg bulunmalıdır. Toprakta bu kadar besin maddesi bulunması için saf olarak 120-180 kg/hek P2O5 ve 350-400 kg/hek K2O verilmelidir. Bu miktarlar HÖSSLİN, MAPPES ve STEİB’e (1964) göre, 80 kg/hek N, 80 kg/hek P2O5 ve 120 kg/hek K2O’dur. Diğer birçok yazarlara göre ise, 120 kg/hek N, 35-50 kg/hek P2O5, 105-140 kg/hek K2O, 76-78 kg/hek CaO ve 12-15 kg/hek MgO şeklindedir (FLASPÖHLER 1955, KOPETZ 1957, MAPPES ve WİLL 1965, REİNHOLD 1962, SLİTS 1956). Kuşkonmazlarda toprak altı gövdesinin, toprağın 20-30 cm altında bulunması, köklerin bu derinlikten itibaren başlaması ve büyük kısmının 40-60 cm derinlikte yayılması, atılacak ticaret gübresi miktarını ve atılma zamanını etkilemektedir. REMY ve WEİSKL’e (1926) göre, kuşkonmazlarda gübrenin alınması yaşa bağlı olarak da değişmektedir. Beşinci yıla kadar besin maddelerinin hepsinin alınmasında bir artış görülmekte ve beşinci yılda en yüksek düzeye ulaşmakta, 6 ve 7. yılda Ca miktarı sabit kalırken N, P, K alımı yavaşlamakta ve sonraki yıllarda düşmektedir (Cetvel 5.4).
Besin maddelerinin alınması yaşla ilgili olduğu gibi, bir yıl içindeki zamanla da ilgili olmaktadır. Kış aylarında besin maddesi hiç alınmazken, sürme başladığında ve sürmeden 1-2 hafta sonra çok az besin maddesi, % 20 N, % 24 P2O5, % 20 K2 ve % 2 Ca oranında olmak üzere alınmakta, Temmuz başından Ağustos sonuna kadar alınan değer en yüksek seviyeye ulaşmakta ve vejetasyon sonuna doğru tekrar düşerek bitkinin solduğu devrede tekrar sıfıra inmektedir (REMY ve WEİSKE 1926). Ticaret gübrelerinin zamanında ve yeter derecede kul*lanılması ürün miktarını yükseltir ve kaliteyi arttırır. Kuv*vetli bir bitki gelişmesi fazla miktarda N ve K ya ihtiyaç gös*terir. Toprakta özellikle Temmuz ve Ağustos aylarında ye*ter derecede besin maddesi bulunmalıdır. Gübreler, 40-60 cm derinliğe ininceye kadar geçen zaman hesap edilerek atılmalıdır. Şimdi besin maddelerini tek tek ele alarak in*celeyelim.
Cetvel 5.4.Yıllara göre kuşkonmazların aldıkları besin maddesi miktarları
Alınan Besin Maddesi Miktarları (%)
Yıllar N P K Ca
1 41 48 46 36
2 57 54 53 51
3 70 70 73 67
4 85 84 88 83
5 100 100 100 100
6 90 88 92 93
07. 80 76 80 87
Azotlu gübreler : Almanya'da yapılan 7 senelik gübreleme sonuçlarına gö*re N miktarının arttırılması hem kaliteyi yükseltmiş ve hem de verimi fazlalaştırmıştır. Önerilen ortalama N miktarı 150-200 kg/hek’dır. Bununla beraber 100 ve 360 kg/hek ara*sında değişme görülmektedir (LİEBER 1954). Bir denemede, azotun 120 kg/hek dan, 280 kg/hek’a çıkartılması verimi % 40 kadar arttırmıştır. Mik*tarın 320 kg/hek’a kadar çıkartılmasında bir farklılık olma*mış, 320 kg/hek’dan daha fazlası verimi düşürmüştür (DİLLİNGEN 1949). Almanya'da 1958 yılında yapılan bir araştırmada hektara 200-300 kg arasında azotlu gübre önerilmekte ve bu gübrelerin yarısının ilkbaharda, yarısının Haziran ayından sonra verilmesi öngörülmektedir. Denemede, azot miktarının 300 kg/hek çıkartıl*masıyla verim % 20 artırmıştır. HEYMANN adlı araştırıcının 4 yıllık dene*mesinde, 80 ve 100 kg/hek N yerine, 320 kg/hek N veril*diğinde üründe % 14 bir artış elde edilmiş ve bu artış özellikle 3. ve 4. yıllarda da etkisini sürdürmüştür (FRİTZ 1965). Azot gübrelemesinde daha çok NH4NO3, (NH4)SO4 ve Ca(NO3) gübreler uygulanmaktadır. Kuvvetli bir sürgün gelişmesi sağlamak, gübrelerdeki yıkanmayı azaltmak veya önlemek ve azottan tam faydalanmak için toplam gübrenin vejetasyon devresi içinde kısımlara ayrılarak verilmesi uygundur. Ya*zarlara göre ilk gübreleme sürmeden hemen sonra % 25 oranında ve*rilmelidir. Hasat bitimine 5-10 gün kala % 50 gibi yüksek dozda ikinci gübreleme ve hasat sonu % 25’lik üçüncü gübreleme yapılmalıdır. Bazı yazarlar üç yerine iki gübrelemeyi yeterli bulur. Çünkü gübreleme sayısının artması maliyeti yükseltmektedir. Masrafları en düşük düzeyde tutmak için, gübrelemeyi bir kere yapmayı bile önerenler vardır. Bu öneride, 200-300 kg/hek azotun, tek bir gübreleme ile Temmuz ve Ağustos aylarında toprağın 30-70 cm derinliğine inip, kullanılır halde gelip gelmeyeceği ve 200-300 kg/hek azotun ne kadarının yıkanıp yıkanmayacağı tar*tışmada kalmaktadır. Azotun iki kerede verilmesi, bizce de en uygun yoldur. Hektara 200-300 kg azotun bölünmesinde, ot mü*cadelesi de düşünülerek, sürmeden 10-15 gün önce ilk parti azotun hektara 80-100 kg kalsiyum siyanamid (CaCN2) şeklinde, geri kalan azot partisinin ise, Haziran’da herhangi bir azotlu gübreyi kullanarak verilmesi uygundur. Bitkilerde azot noksanlığı görüldüğünde, kuraklık dolayısıyla atılan azotun suyla kök bölgesine gitmediği veya bunun tersi bol yağış veya sulama suyu kullanıldığında yıkan*ma ile azot kaybı meydana geldiği saptanmıştır. Yağışlı yıllarda yıkama ile meydana gelecek azot kaybını ön*lemeye imkan yoktur. Ancak bir önlem olarak azotlu gübreleme yaparken suda yavaş çözünen azotlu gübreler toprağa atılır veya bitkilerde azot noksanlığı ortaya çıkarsa, yapraklara suda çözünmüş azotlu gübre püskürtülmesi (yaprak gübrelemesi) tavsiye edilir. Azotlu gübreler sürgünlerin dayanıklılığını arttırır. Di*ğer kalite özelliklerine etkisi fazla olmamaktadır (KNOTT 1960, MİCHİELS 1959, KRATZ 1957). Bununla beraber GERICKE (1959), hektara 240 kg azotun, sürgün tadı muayenelerin*de en iyi netice veren doz olduğunu, MİCHİELS (1959) ise, hektara 320 kg azotun sürgünlerin konserveciliğe uygunluk derecesini arttırdığı*nı kaydetmektedir.
Fosforlu gübreler : Verilecek fosfor miktarı 80-200 kg/hek arasında değişmektedir. Bu konuda iki yazar 80, altı yazar 80-100, üç yazar 100-200 ve bir yazar 200 kg üzerinden hektara P2O5 verilmesini öner*mektedir. Fosforlu gübrelerle deneme yapan GERİCKE (1954), 15,1 kg kuşkonmaz elde etmek için l kg P2O5 ile beraber 6,1 kg N, 3,4 kg K2O ihtiyaç duyulduğunu sapta*mıştır. Fosfor gübrelemesinin genellikle sonbaharda veya erken ilkbaharda yapılması önerilir. Süperfosfat kullanıldığında Haziran ayını öneren yazarlara rastlanmaktadır. Burada önemli olan husus, Temmuz ayından itibaren fosforun kök bölgesine ulaşabilmesi ve kökler tarafından alı*nacak duruma girmesidir. Fosfor gübrelemesi dış kaliteyi düzelttiği (kalın, narin, lifsiz sür*günlerin elde edildiği, sürgün koflaşmasını önlendiği, kon*serveciliğe uygunluğu arttırdığı), bitkilerde pas hastalığına karşı dayanıklılık kazandırdığı gibi, tat üzerine etkili olmakta ve normal bir tadın meydana gelmesini sağlamakta*dır (GERİCKE 1954, LAOMONNİER 1964). Fosfor azlığın*da sürgünlerin tadı bozulmakta ve çabuk kaybolmaktadır (NİCALAİSEN 1941).
Potasyumlu gübreler : EYSİNGA’ya (1960) göre 100 kg, MAPPES ve WİLL’e (1965) göre 160 kg, HÖSSLİN, MAPPES ve STEİB’e (1964) göre 200-220 kg hektara K2O önerilir. FLASPÖHLER (1955), GERİCKE (1954 ve 1959), GROSS (1965), KNOTT (1960) gibi araştırıcılar ise 300-600 kg/hek arasında değişik kıy*metler vermektedir. Genel kanıya göre, Hektara 150-200 kg potasyum atılması, amaca uygundur. Kuşkonmaz Cl seven bir bitki olduğundan KCl gübresi, uygulamada rahatça kullanılabilir. LAUMONNÎER (1964), Fransa'da yaptığı denemelerde, po*tasyum gübrelemesi sırasında içinde Cl bulunan bazı gübreleri kullandığında iyi sonuç alındığını ve bunu dikkate alarak bitkilere KCl gübresi verdiğinde çok iyi sonuç aldığını bildirmektedir. Hatta bu amaçla potaslı gübreler içersine yemek tuzu bile (NaCl) karıştırılacağını vurgulamaktadır. Potaslı gübreler 2 seferde verilir ve birinci kısmı 1/3 nis*petinde azotlu gübrelerle beraber, ikinci kısmı 2/3 nispetinde fosforlu gübrelerle beraber verilmesi önerilir. HAHN ve ZELL (1964) potaslı gübrelerin hasattan önce verilmesinin daha uygun olacağını yazmaktadır. Çünkü, K noksanlığı ile kalite düşer (WORK ve CAREW 1955), erken ve sağlam sürgün elde edilemez (WİCHMANN 1957), sürgünlerin pas hastalığına karşı direnci azalır (FRİTZ 1965).
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
Kuşkonmaz gübrelemesinde organik gübrelerin yeri vardır. Organik gübreler, toprak özelliklerini düzelterek, her yönüyle iyi ürün almakta yardımcı olur. Kumlu toprakların özelliklerinin ıslahında, organik gübreleme şarttır ve toprakta her zaman için % 2,5-3 humus bulunması istenir (HAHN ve ZELL 1964). Böylece toprak rutubetinin ayarlanması yanında, sürgünlerin çıkmasını kolaylaştırmak, toprağın çabuk ısınmasını sağlamak ve erken ürün almak, toprakta yarılma ve çatlamaların oluşmasını önlemek mümkündür (KRÖDEL 1964).
Kuşkonmazlık tesis edilirken bol miktarda verilecek organik gübreler ile 10-15 yıllık yaşamı olan kuşkonmaz tesisinde uzun süreli etki sağlanabilir. Birinci sene 40-60 ton/hek gübre verilmesi önerilmektedir (HAHN ve ZELL (1964), HÖSSLİN, MAPPES ve STEİB (1964), FRİTZ (1965)). Bu ilk gübre 40-60 cm toprak derinliğine güzelce karıştırılır. Daha sonraki yıllarda da organik gübrelemeye devam edilir. Yalnız uygulanacak şekil, yazarlara göre farklılık göstermektedir. Bazıları her yıl 20 ton/hek gübreleme isterken, bazıları 2-3 yılda bir 30-40 ton/hek gübre vermeyi uygun görmektedir. Çünkü kuşkonmazlık tesis edildikten sonra, organik gübrelerin dağıtılması ve toprağa karıştırılması oldukça güç ve işçilik alan bir işlemdir. İkinci yıldan sonra organik gübreleme kış başında veya erken ilkbaharda kuşkonmaz masuraları onarılırken yapılır. Organik gübreleme ürün miktarının yükselmesine etki yaptığı gibi, kalitenin gelişmesini de sağlar. Ürün miktarının yükselmesine organik gübrelemenin etkisi, ticaret gübrelerinin etkisinden fazla olmaktadır (SLİTS 1956, NAGELS 1963, NİCOLAİSEN 1941, EYSİNGA 1960). LAUMONİER’e göre, sadece organik gübreleme kuşkonmaz sürgünlerinde acılık ve tat noksanlığı meydana getirmekte ve bunların düzeltilmesi ticaret gübreleriyle olmaktadır (FRİTZ 1965). Kuşkonmazlığa verilecek ticaret gübresi miktarı çok değişiklik göstermektedir. HAHN ve ZELL (1964) eserlerinde kuşkonmaz için toprakta bulunması gerekli olan besin maddesi miktarlarının, yapılan toprak analiz sonuçlarına dayandırmaktadır. Bu analizlere göre 100 gr toprakta 25-30 mg P2O5, 30-40 mg K2O ve 6-7 mg Mg bulunmalıdır. Toprakta bu kadar besin maddesi bulunması için saf olarak 120-180 kg/hek P2O5 ve 350-400 kg/hek K2O verilmelidir. Bu miktarlar HÖSSLİN, MAPPES ve STEİB’e (1964) göre, 80 kg/hek N, 80 kg/hek P2O5 ve 120 kg/hek K2O’dur. Diğer birçok yazarlara göre ise, 120 kg/hek N, 35-50 kg/hek P2O5, 105-140 kg/hek K2O, 76-78 kg/hek CaO ve 12-15 kg/hek MgO şeklindedir (FLASPÖHLER 1955, KOPETZ 1957, MAPPES ve WİLL 1965, REİNHOLD 1962, SLİTS 1956). Kuşkonmazlarda toprak altı gövdesinin, toprağın 20-30 cm altında bulunması, köklerin bu derinlikten itibaren başlaması ve büyük kısmının 40-60 cm derinlikte yayılması, atılacak ticaret gübresi miktarını ve atılma zamanını etkilemektedir. REMY ve WEİSKL’e (1926) göre, kuşkonmazlarda gübrenin alınması yaşa bağlı olarak da değişmektedir. Beşinci yıla kadar besin maddelerinin hepsinin alınmasında bir artış görülmekte ve beşinci yılda en yüksek düzeye ulaşmakta, 6 ve 7. yılda Ca miktarı sabit kalırken N, P, K alımı yavaşlamakta ve sonraki yıllarda düşmektedir (Cetvel 5.4).
Besin maddelerinin alınması yaşla ilgili olduğu gibi, bir yıl içindeki zamanla da ilgili olmaktadır. Kış aylarında besin maddesi hiç alınmazken, sürme başladığında ve sürmeden 1-2 hafta sonra çok az besin maddesi, % 20 N, % 24 P2O5, % 20 K2 ve % 2 Ca oranında olmak üzere alınmakta, Temmuz başından Ağustos sonuna kadar alınan değer en yüksek seviyeye ulaşmakta ve vejetasyon sonuna doğru tekrar düşerek bitkinin solduğu devrede tekrar sıfıra inmektedir (REMY ve WEİSKE 1926). Ticaret gübrelerinin zamanında ve yeter derecede kul*lanılması ürün miktarını yükseltir ve kaliteyi arttırır. Kuv*vetli bir bitki gelişmesi fazla miktarda N ve K ya ihtiyaç gös*terir. Toprakta özellikle Temmuz ve Ağustos aylarında ye*ter derecede besin maddesi bulunmalıdır. Gübreler, 40-60 cm derinliğe ininceye kadar geçen zaman hesap edilerek atılmalıdır. Şimdi besin maddelerini tek tek ele alarak in*celeyelim.
Cetvel 5.4.Yıllara göre kuşkonmazların aldıkları besin maddesi miktarları
Alınan Besin Maddesi Miktarları (%)
Yıllar N P K Ca
1 41 48 46 36
2 57 54 53 51
3 70 70 73 67
4 85 84 88 83
5 100 100 100 100
6 90 88 92 93
07. 80 76 80 87
Azotlu gübreler : Almanya'da yapılan 7 senelik gübreleme sonuçlarına gö*re N miktarının arttırılması hem kaliteyi yükseltmiş ve hem de verimi fazlalaştırmıştır. Önerilen ortalama N miktarı 150-200 kg/hek’dır. Bununla beraber 100 ve 360 kg/hek ara*sında değişme görülmektedir (LİEBER 1954). Bir denemede, azotun 120 kg/hek dan, 280 kg/hek’a çıkartılması verimi % 40 kadar arttırmıştır. Mik*tarın 320 kg/hek’a kadar çıkartılmasında bir farklılık olma*mış, 320 kg/hek’dan daha fazlası verimi düşürmüştür (DİLLİNGEN 1949). Almanya'da 1958 yılında yapılan bir araştırmada hektara 200-300 kg arasında azotlu gübre önerilmekte ve bu gübrelerin yarısının ilkbaharda, yarısının Haziran ayından sonra verilmesi öngörülmektedir. Denemede, azot miktarının 300 kg/hek çıkartıl*masıyla verim % 20 artırmıştır. HEYMANN adlı araştırıcının 4 yıllık dene*mesinde, 80 ve 100 kg/hek N yerine, 320 kg/hek N veril*diğinde üründe % 14 bir artış elde edilmiş ve bu artış özellikle 3. ve 4. yıllarda da etkisini sürdürmüştür (FRİTZ 1965). Azot gübrelemesinde daha çok NH4NO3, (NH4)SO4 ve Ca(NO3) gübreler uygulanmaktadır. Kuvvetli bir sürgün gelişmesi sağlamak, gübrelerdeki yıkanmayı azaltmak veya önlemek ve azottan tam faydalanmak için toplam gübrenin vejetasyon devresi içinde kısımlara ayrılarak verilmesi uygundur. Ya*zarlara göre ilk gübreleme sürmeden hemen sonra % 25 oranında ve*rilmelidir. Hasat bitimine 5-10 gün kala % 50 gibi yüksek dozda ikinci gübreleme ve hasat sonu % 25’lik üçüncü gübreleme yapılmalıdır. Bazı yazarlar üç yerine iki gübrelemeyi yeterli bulur. Çünkü gübreleme sayısının artması maliyeti yükseltmektedir. Masrafları en düşük düzeyde tutmak için, gübrelemeyi bir kere yapmayı bile önerenler vardır. Bu öneride, 200-300 kg/hek azotun, tek bir gübreleme ile Temmuz ve Ağustos aylarında toprağın 30-70 cm derinliğine inip, kullanılır halde gelip gelmeyeceği ve 200-300 kg/hek azotun ne kadarının yıkanıp yıkanmayacağı tar*tışmada kalmaktadır. Azotun iki kerede verilmesi, bizce de en uygun yoldur. Hektara 200-300 kg azotun bölünmesinde, ot mü*cadelesi de düşünülerek, sürmeden 10-15 gün önce ilk parti azotun hektara 80-100 kg kalsiyum siyanamid (CaCN2) şeklinde, geri kalan azot partisinin ise, Haziran’da herhangi bir azotlu gübreyi kullanarak verilmesi uygundur. Bitkilerde azot noksanlığı görüldüğünde, kuraklık dolayısıyla atılan azotun suyla kök bölgesine gitmediği veya bunun tersi bol yağış veya sulama suyu kullanıldığında yıkan*ma ile azot kaybı meydana geldiği saptanmıştır. Yağışlı yıllarda yıkama ile meydana gelecek azot kaybını ön*lemeye imkan yoktur. Ancak bir önlem olarak azotlu gübreleme yaparken suda yavaş çözünen azotlu gübreler toprağa atılır veya bitkilerde azot noksanlığı ortaya çıkarsa, yapraklara suda çözünmüş azotlu gübre püskürtülmesi (yaprak gübrelemesi) tavsiye edilir. Azotlu gübreler sürgünlerin dayanıklılığını arttırır. Di*ğer kalite özelliklerine etkisi fazla olmamaktadır (KNOTT 1960, MİCHİELS 1959, KRATZ 1957). Bununla beraber GERICKE (1959), hektara 240 kg azotun, sürgün tadı muayenelerin*de en iyi netice veren doz olduğunu, MİCHİELS (1959) ise, hektara 320 kg azotun sürgünlerin konserveciliğe uygunluk derecesini arttırdığı*nı kaydetmektedir.
Fosforlu gübreler : Verilecek fosfor miktarı 80-200 kg/hek arasında değişmektedir. Bu konuda iki yazar 80, altı yazar 80-100, üç yazar 100-200 ve bir yazar 200 kg üzerinden hektara P2O5 verilmesini öner*mektedir. Fosforlu gübrelerle deneme yapan GERİCKE (1954), 15,1 kg kuşkonmaz elde etmek için l kg P2O5 ile beraber 6,1 kg N, 3,4 kg K2O ihtiyaç duyulduğunu sapta*mıştır. Fosfor gübrelemesinin genellikle sonbaharda veya erken ilkbaharda yapılması önerilir. Süperfosfat kullanıldığında Haziran ayını öneren yazarlara rastlanmaktadır. Burada önemli olan husus, Temmuz ayından itibaren fosforun kök bölgesine ulaşabilmesi ve kökler tarafından alı*nacak duruma girmesidir. Fosfor gübrelemesi dış kaliteyi düzelttiği (kalın, narin, lifsiz sür*günlerin elde edildiği, sürgün koflaşmasını önlendiği, kon*serveciliğe uygunluğu arttırdığı), bitkilerde pas hastalığına karşı dayanıklılık kazandırdığı gibi, tat üzerine etkili olmakta ve normal bir tadın meydana gelmesini sağlamakta*dır (GERİCKE 1954, LAOMONNİER 1964). Fosfor azlığın*da sürgünlerin tadı bozulmakta ve çabuk kaybolmaktadır (NİCALAİSEN 1941).
Potasyumlu gübreler : EYSİNGA’ya (1960) göre 100 kg, MAPPES ve WİLL’e (1965) göre 160 kg, HÖSSLİN, MAPPES ve STEİB’e (1964) göre 200-220 kg hektara K2O önerilir. FLASPÖHLER (1955), GERİCKE (1954 ve 1959), GROSS (1965), KNOTT (1960) gibi araştırıcılar ise 300-600 kg/hek arasında değişik kıy*metler vermektedir. Genel kanıya göre, Hektara 150-200 kg potasyum atılması, amaca uygundur. Kuşkonmaz Cl seven bir bitki olduğundan KCl gübresi, uygulamada rahatça kullanılabilir. LAUMONNÎER (1964), Fransa'da yaptığı denemelerde, po*tasyum gübrelemesi sırasında içinde Cl bulunan bazı gübreleri kullandığında iyi sonuç alındığını ve bunu dikkate alarak bitkilere KCl gübresi verdiğinde çok iyi sonuç aldığını bildirmektedir. Hatta bu amaçla potaslı gübreler içersine yemek tuzu bile (NaCl) karıştırılacağını vurgulamaktadır. Potaslı gübreler 2 seferde verilir ve birinci kısmı 1/3 nis*petinde azotlu gübrelerle beraber, ikinci kısmı 2/3 nispetinde fosforlu gübrelerle beraber verilmesi önerilir. HAHN ve ZELL (1964) potaslı gübrelerin hasattan önce verilmesinin daha uygun olacağını yazmaktadır. Çünkü, K noksanlığı ile kalite düşer (WORK ve CAREW 1955), erken ve sağlam sürgün elde edilemez (WİCHMANN 1957), sürgünlerin pas hastalığına karşı direnci azalır (FRİTZ 1965).
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay