Tweet
Yetiştirme Tekniği / RAVENT / SEBZECİLİK
/ Yeni Tesis Kurulması / Yetiştirme Tekniği / RAVENT / SEBZECİLİK
Ravent dikilecek yer sonbaharda derince işlenmelidir. Bu ilk işleme, ilerdeki yıllarda büyük yarar getirir. Bazen sadece ocakların geldiği kısım 50-60 cm çapında işlenir. Bu, başlangıçta kolay ve masrafsız bir tesis kurma şekli olur ise de, ilerde bazı sakıncalar yaratır. İyi bir tesis kurmak için, arazinin ilk işlemesi 2 bel derinliğinde ve kirizma şeklinde yapılır. Bu işleme sırada bir miktar ahır ve ticaret güb*resi toprağın deriliklerine atılırsa iyi olur. Aksi halde, kirizma bittikten arazi üzerine yayılan ahır ve ticaret gübreleri 30-40 cm derinliğinde sürülerek toprağa karıştırılır. Toprak ne kadar derin işlenirse, atıla*cak gübre miktarı o kadar artar. Don olmayan, yerlerde toprak işleme Eylül-Ekim aylarında ve dikim işlemi Ekim-Kasım aylarında yapılabilir. Don ya*pan bölgelerde, dikim işlemi ilkbahara alınır ve Mart-Nisan ayına doğru kaydırılır. Di*kimde ya tohumdan yetiştirilen bitkiler (fideler) yada eski raventliklerden sökülen toprak altı yumru gövdeler kullanılır. Gövde yumrular kullanılacaksa, eski raventlikler 2-3 yıl önceden kontrol edilmeli, kaliteli ve kuv*vetli sürgün veren ocaklar işaretlenmelidir. Dikim zamanı, işaretlenen ocaklar kazılıp, ravent toprak altı gövde yumruları topraktan çıkartılır. Toprak altı gövdesi, biraz kök, 2-3 gelişmiş sap ve sürecek sap tomurcuğu içeren birkaç parçaya ayrılır. Her parça bir çelik olarak kullanılır. Çelik*ler 0,250 kg ağırlıktadır. Parçalamada, keskin bir bıçak veya balta kullanılır. Yapılan ekonomik denemeler göstermiştir ki, ravent tesisi kurulurken eski tesisten çe*lik kullanmak, tohumdan yeni fide elde etmek ve dikmeye karşın üstünlük kazandırır. Çünkü herhangi bir tohumun ekiminden meydana gelen bitkilerde, çok değişik karakterde bitkiler ortaya çıkar. Hastalıklara da*yanıklı iyi kaliteli bitkiler yanında, çoğunlukla sapları ince, renkleri kötü, hastalıklara dayanıklı olmayan bitkiler de ortaya çıkar. Bunların tesis kurulduktan sonra tespit edilmesi, atılması ve yerlerine yenilerin dikilmesi çok uzun zaman alır, tesiste çok farklı yaşta bitkilerin meydana gelmesine sebep olur ve bakım, hasat işleri karışır. İşte bu durumu dikkate alarak, ekonomik denemeler her ne kadar eski tesislerden çelik kullanmayı tavsiye ederse de, eğer ıslah edilmiş ve kontrol altında tutulan damızlıklardan to*hum alınarak elde olunan bitkiler dikilirse, kanımızca daha iyi sonuç alınabilir ve çünkü tohumdan elde olunan bitkilerin ge*lişme aktivitesi, çelikten elde olunan bitkilerin aktivitesinden her zaman üstündür.
Tarla daha önce işlendiğinden, dikim sırasında sadece ocak*lar açılır. Öncede belirttiğimiz gibi, sonbaharın Ekim ayı en iyi dikim zamanıdır. Sonbahar dikiminde, toprak sıcak ol*duğu için, çeliklerde bir miktar kök gelişmesi de olur ve bu durum ertesi ilkbaharda sürmeyi kuvvetlendirir. Eğer kökle birlikte sürgün meydana gelirse, don yapan yerlerde bu sürgünlerin kışın donmaması için üzerleri sap ve sa*manla örtülmelidir. İlkbahar dikimi yapılacaksa, don olmayan yerlerde, dikimin mümkün olduğu kadar erken yapılması daha iyidir. Çelik alınacak ocaklarda sürme başlamışsa, o yıl dikim ertelenmelidir.
Ocaklar yapılırken, sıra arasında 1-2 m, sıra üzerinde 0,8-1,5 m mesafe bırakılır. Fakir topraklarda dar, zengin topraklarda geniş aralıklar tercih edilir. Çukurlar 50-60 cm çapında ve 10-30 cm derinliğin açılır. Dekarda 600-1000 arasında çelik kullanılır. Dikimde, in*san gücü ve makine gücü kullanılabilir. Küçük işletmelerde insan gücünden yararlanılır. Çukurlar, bel ve kü*rekle açılır. Açılan çukurun dip kısmında 1-2 kürek yanmış ahır gübresi ile beraber bir avuç ticaret gübresi (fosfor ve potaslı gübre) toprakla karıştırılarak konur. Üzerine raventin toprak altı gövde çeliği oturtulur ve üstüne 5-10 cm top*rak konarak dikim tamamlanır. Sürme başlaması ile hafif bir boğaz doldurma yapılır. Fakat yağmur sularının toplan*ması ve sulama yapılmaması için, ocağın etrafının biraz çukur bırakılmasında yarar vardır. Ağır nemli topraklarda çukur yapmaya gerek kalmaz. Hatta bu topraklarda dikim çukurunun üzeri, dikimden sonra biraz daha toprak doldurularak, toprak yüzünden 10-15 cm yukarda kalacak şekilde, bir nevi boğaz doldurur gibi yapılır. Böylece toprağın ağır ve nemli etkisi azaltılır. Dikimde traktöre bağlanan burgu ile çukurları açmak işi çabuklaştırır ve zaman kazandırır. Dikimi her zaman insan gücüyle yapmak daha doğrudur. Dikimden sonra gerektiğinde ocaklar sulanır. Mayıs ayında çiçek sürgünü görülürse, bu sürgünler dipten kesilerek, te*mizlenir. Çiçek sürgünlerini temizleme işi, her 15 günde bir tek*rar edilir. Dikimden sonraki, 1-2 sene içinde sap hasadı yapılmaz. Geçen zaman içinde, toprak altı gövdesinin kuvvetlenmesi sağlanır. Hasada ancak 2. ve 3. senden sonra başlanır. Ravendin hasat devresinde de çiçek sürgünlerinin bü*yümesine izin verilmez. Çiçek sürgünleri görülür görülmez kırılır. Birinci yıl, birkaç çapa ve sulama yapılır. Sonbahar*da sap ve yapraklar kurur. Bu kuru saplar ve yapraklar top*lanır ve tarla temizlenir. Sonra sonbahar gübrelemesi yapılır ve toprağa ahır gübresi ve ticaret gübresi karıştırılır. Ertesi sene ilkbaharda sür*günler yeniden toprak yüzüne çıkar. Bu sırada azotlu gübre ocakların kenarına serpilir, toprağın 2-5 cm derinliğine ka*rıştırılır. Bir yıl önceki işler aynen uygulanır. Tesis kurulmasının 3. yılından sonra, artık raventlikten hasat yapmak mümkündür. Gelişmiş sapların belli bir miktarı kopartılır. Ocaklarda, her hasattan sonra daima 2/3 oranın*da sap bırakılmalıdır. Başka bir deyişle sap hasadında hiçbir zaman aşırıya kaçılmamalıdır. Sapların fazla toplanması, ocakları kuvvetten düşürür. Özellikle ilk yıllarda bu hususa çok dikkat etmelidir. Ancak kuvvetten düşen ve sökülme zamanı gelen tesislerde daha çok sayıda sap hasat edilebilir.
Tohumla üretimde, tohumlar ilkbaharda soğuk yastık*lara sıra usulü ekilir. Bitkiler toprak yüzüne çıkınca, seyreltme ve ot par*çası yapılır. O yıl sulama ve gübrelemeye dikkat edilerek bitkilerin kuvvetli büyümesi sağlanır. Ertesi yıl en iyi ve kaliteli fidanlar sökülerek esas yerlerine dikilir. Dikim şekli ve bakım yukarıdaki çeliklerin dikiminde olduğu gibidir (Bu konuda daha fazla bilgi kuşkonmaz pençe üretiminde anlatılmıştır).
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
/ Yeni Tesis Kurulması / Yetiştirme Tekniği / RAVENT / SEBZECİLİK
Ravent dikilecek yer sonbaharda derince işlenmelidir. Bu ilk işleme, ilerdeki yıllarda büyük yarar getirir. Bazen sadece ocakların geldiği kısım 50-60 cm çapında işlenir. Bu, başlangıçta kolay ve masrafsız bir tesis kurma şekli olur ise de, ilerde bazı sakıncalar yaratır. İyi bir tesis kurmak için, arazinin ilk işlemesi 2 bel derinliğinde ve kirizma şeklinde yapılır. Bu işleme sırada bir miktar ahır ve ticaret güb*resi toprağın deriliklerine atılırsa iyi olur. Aksi halde, kirizma bittikten arazi üzerine yayılan ahır ve ticaret gübreleri 30-40 cm derinliğinde sürülerek toprağa karıştırılır. Toprak ne kadar derin işlenirse, atıla*cak gübre miktarı o kadar artar. Don olmayan, yerlerde toprak işleme Eylül-Ekim aylarında ve dikim işlemi Ekim-Kasım aylarında yapılabilir. Don ya*pan bölgelerde, dikim işlemi ilkbahara alınır ve Mart-Nisan ayına doğru kaydırılır. Di*kimde ya tohumdan yetiştirilen bitkiler (fideler) yada eski raventliklerden sökülen toprak altı yumru gövdeler kullanılır. Gövde yumrular kullanılacaksa, eski raventlikler 2-3 yıl önceden kontrol edilmeli, kaliteli ve kuv*vetli sürgün veren ocaklar işaretlenmelidir. Dikim zamanı, işaretlenen ocaklar kazılıp, ravent toprak altı gövde yumruları topraktan çıkartılır. Toprak altı gövdesi, biraz kök, 2-3 gelişmiş sap ve sürecek sap tomurcuğu içeren birkaç parçaya ayrılır. Her parça bir çelik olarak kullanılır. Çelik*ler 0,250 kg ağırlıktadır. Parçalamada, keskin bir bıçak veya balta kullanılır. Yapılan ekonomik denemeler göstermiştir ki, ravent tesisi kurulurken eski tesisten çe*lik kullanmak, tohumdan yeni fide elde etmek ve dikmeye karşın üstünlük kazandırır. Çünkü herhangi bir tohumun ekiminden meydana gelen bitkilerde, çok değişik karakterde bitkiler ortaya çıkar. Hastalıklara da*yanıklı iyi kaliteli bitkiler yanında, çoğunlukla sapları ince, renkleri kötü, hastalıklara dayanıklı olmayan bitkiler de ortaya çıkar. Bunların tesis kurulduktan sonra tespit edilmesi, atılması ve yerlerine yenilerin dikilmesi çok uzun zaman alır, tesiste çok farklı yaşta bitkilerin meydana gelmesine sebep olur ve bakım, hasat işleri karışır. İşte bu durumu dikkate alarak, ekonomik denemeler her ne kadar eski tesislerden çelik kullanmayı tavsiye ederse de, eğer ıslah edilmiş ve kontrol altında tutulan damızlıklardan to*hum alınarak elde olunan bitkiler dikilirse, kanımızca daha iyi sonuç alınabilir ve çünkü tohumdan elde olunan bitkilerin ge*lişme aktivitesi, çelikten elde olunan bitkilerin aktivitesinden her zaman üstündür.
Tarla daha önce işlendiğinden, dikim sırasında sadece ocak*lar açılır. Öncede belirttiğimiz gibi, sonbaharın Ekim ayı en iyi dikim zamanıdır. Sonbahar dikiminde, toprak sıcak ol*duğu için, çeliklerde bir miktar kök gelişmesi de olur ve bu durum ertesi ilkbaharda sürmeyi kuvvetlendirir. Eğer kökle birlikte sürgün meydana gelirse, don yapan yerlerde bu sürgünlerin kışın donmaması için üzerleri sap ve sa*manla örtülmelidir. İlkbahar dikimi yapılacaksa, don olmayan yerlerde, dikimin mümkün olduğu kadar erken yapılması daha iyidir. Çelik alınacak ocaklarda sürme başlamışsa, o yıl dikim ertelenmelidir.
Ocaklar yapılırken, sıra arasında 1-2 m, sıra üzerinde 0,8-1,5 m mesafe bırakılır. Fakir topraklarda dar, zengin topraklarda geniş aralıklar tercih edilir. Çukurlar 50-60 cm çapında ve 10-30 cm derinliğin açılır. Dekarda 600-1000 arasında çelik kullanılır. Dikimde, in*san gücü ve makine gücü kullanılabilir. Küçük işletmelerde insan gücünden yararlanılır. Çukurlar, bel ve kü*rekle açılır. Açılan çukurun dip kısmında 1-2 kürek yanmış ahır gübresi ile beraber bir avuç ticaret gübresi (fosfor ve potaslı gübre) toprakla karıştırılarak konur. Üzerine raventin toprak altı gövde çeliği oturtulur ve üstüne 5-10 cm top*rak konarak dikim tamamlanır. Sürme başlaması ile hafif bir boğaz doldurma yapılır. Fakat yağmur sularının toplan*ması ve sulama yapılmaması için, ocağın etrafının biraz çukur bırakılmasında yarar vardır. Ağır nemli topraklarda çukur yapmaya gerek kalmaz. Hatta bu topraklarda dikim çukurunun üzeri, dikimden sonra biraz daha toprak doldurularak, toprak yüzünden 10-15 cm yukarda kalacak şekilde, bir nevi boğaz doldurur gibi yapılır. Böylece toprağın ağır ve nemli etkisi azaltılır. Dikimde traktöre bağlanan burgu ile çukurları açmak işi çabuklaştırır ve zaman kazandırır. Dikimi her zaman insan gücüyle yapmak daha doğrudur. Dikimden sonra gerektiğinde ocaklar sulanır. Mayıs ayında çiçek sürgünü görülürse, bu sürgünler dipten kesilerek, te*mizlenir. Çiçek sürgünlerini temizleme işi, her 15 günde bir tek*rar edilir. Dikimden sonraki, 1-2 sene içinde sap hasadı yapılmaz. Geçen zaman içinde, toprak altı gövdesinin kuvvetlenmesi sağlanır. Hasada ancak 2. ve 3. senden sonra başlanır. Ravendin hasat devresinde de çiçek sürgünlerinin bü*yümesine izin verilmez. Çiçek sürgünleri görülür görülmez kırılır. Birinci yıl, birkaç çapa ve sulama yapılır. Sonbahar*da sap ve yapraklar kurur. Bu kuru saplar ve yapraklar top*lanır ve tarla temizlenir. Sonra sonbahar gübrelemesi yapılır ve toprağa ahır gübresi ve ticaret gübresi karıştırılır. Ertesi sene ilkbaharda sür*günler yeniden toprak yüzüne çıkar. Bu sırada azotlu gübre ocakların kenarına serpilir, toprağın 2-5 cm derinliğine ka*rıştırılır. Bir yıl önceki işler aynen uygulanır. Tesis kurulmasının 3. yılından sonra, artık raventlikten hasat yapmak mümkündür. Gelişmiş sapların belli bir miktarı kopartılır. Ocaklarda, her hasattan sonra daima 2/3 oranın*da sap bırakılmalıdır. Başka bir deyişle sap hasadında hiçbir zaman aşırıya kaçılmamalıdır. Sapların fazla toplanması, ocakları kuvvetten düşürür. Özellikle ilk yıllarda bu hususa çok dikkat etmelidir. Ancak kuvvetten düşen ve sökülme zamanı gelen tesislerde daha çok sayıda sap hasat edilebilir.
Tohumla üretimde, tohumlar ilkbaharda soğuk yastık*lara sıra usulü ekilir. Bitkiler toprak yüzüne çıkınca, seyreltme ve ot par*çası yapılır. O yıl sulama ve gübrelemeye dikkat edilerek bitkilerin kuvvetli büyümesi sağlanır. Ertesi yıl en iyi ve kaliteli fidanlar sökülerek esas yerlerine dikilir. Dikim şekli ve bakım yukarıdaki çeliklerin dikiminde olduğu gibidir (Bu konuda daha fazla bilgi kuşkonmaz pençe üretiminde anlatılmıştır).
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay