Tweet
PAZI / Botanik Özellikleri / PAZI / SEBZECİLİK
PAZI / Bitki Oluşumu
Pazı iki senelik bir bitkidir. Birinci yıl tohum ekiminden sonra önce kazık kök uzamağa başlar, daha sonra kotiledon yapraklar toprak yüzüne çıkar. Toprağa yakın kısımda yassı bir gövde oluşur. Bu gövdeden bol yaprak ve sap*larını oluşturarak vejatatif bir gelişme gösterir. Kışı ılık geçen yerlerde pazı yapraklı olarak ikinci seneye intikal eder. Soğuk geçen yerlerde kış başında yapraklar ölür. Gövde üzerinden rozet yapraklar çıkar ve bitki kışı bu yapraklarıyla geçirir. İkinci yıl, önce belli bir sayıda yaprak oluşumundan sonra, çiçek sürgünü teşekkül eder ve bitki çiçek açar, tohum bağlar ve bir müddet sonra bitki ölür. Böylece pazının hayat çemberi tamamlanmış olur.
/ Kök / Botanik Özellikleri / PAZI / SEBZECİLİK
Pazı, kazık köklü bir bitkidir. Kök, kök boğazı kısmında etli ve silindirik iken, bu görünüm kök ucuna doğru incelir. Kazık kök toprakta 10-20 cm derinliğe kadar iner ve sonra dallanma meydana getirir. Yan kök*ler, toprağın daha fazla derinliğine iner. Bu iniş bazen 100-150 cm de*rinliğe ulaşır. Köklerin yana yayılması daha azdır. Ender hallerde 50-75 cm kadar çıkar.
/ Sap ve Yaprak / Botanik Özellikleri / PAZI / SEBZECİLİK
Pazı, kök boğazı üzerindeki çok küçük bir gövde ve üzerinden birbiri içinden serbest çıkan saplar ve bu sapların uçundaki yapraklardan oluşur (Şekil 9.1).
Şekil 9.1. Pazı yaprakları ve sapı
Sap ve yaprakların toprak üstündeki yüksekliği 50-100 cm’dir. Sapların dipten yukarı doğru kalınlığı azalır. Saplar oluklu olup, oluk dip tarafı açık V şeklindedir, yaprak ayasına doğru kısmen yuvarlaklaşır. Sap rengi yeşilden başlayarak kırmızı yeşil renge kadar değişiklik gösterir. İlk çıkan yapraklar ufak olup kalp şeklindedir. Daha sonra oluşan yapraklar daha büyük ve uzundur. Yaprak üstü düz olabildiği gibi, daha çok kıvırcık dalgalıdır. Yaprak kenarları dalgalı, bazı çeşitlerde kaba dişlidir. Yaprak damarları genelde belirgindir. Yaprak rengi ye*şil, koyu yeşil ve kırmızı-yeşile kadar farklılık gösterir.
PAZI / Çiçek / Botanik Özellikleri / PAZI / SEBZECİLİK
Çiçek sürgünü, bir sapın uç kısmında 2-7 adet arasında çiçeğin birleşmesi ile, bir başak görünümü kazanır. Aynen pancarda olduğu gibi, bu kısa saplı çiçekler bir arada bir yumak oluşturur. Çiçek*ler Hermafrodittir (erdişidir). Çiçekte 5 çanak vardır. Taç yapraklar dumura uğramıştır ve çanak yapraklar, taç yaprak görevini de üstlenmiştir. Çanak yapraklar yeşil, açık sarı yeşil renklidir. İleride çanak yapraklar mantarımsı bir görünüş alarak tohumun üstünü kaplar ve bir mey*ve görünümü meydana getirir. Erkek organ sayısı 5 adettir. Her çiçekte bir dişi organ bulunur. Bazı hallerde dişi organın boyuncuğu 2-3 adet olabilir. Pazı yabancı döllemeli bir bitkidir ve kendine kısırdır.
PAZI / Tohum / Botanik Özellikleri / PAZI / SEBZECİLİK
Birkaç tohum bir arada, bir yumak oluşturur. Bu yüz*den tohumluğun 1000 dane ağırlığı 15-25 gr arasında değişir. Pazı tohumları, pancar to*humuna benzer ancak biraz daha büyüktür. Tohumluğun l kg’ında 35-80 bin arasında tohum bulunur ve l litresinin ağırlığı 250-300 gr gelir. Yumak halindeki tohumların kırılmasıyla, tek haldeki tohumlarda, temizlik oranı % 85-90, çimlenme oranı % 65-80 civarındadır. Tohumlar canlılıklarını 4-6 yıl muhafaza eder. Tohumlar karanlık koşullarda ve laboratuvarda, 20-30°C sıcaklıkta çimlendirilir. Tohumlar çimlenmeye 2. günden itibaren başlar ve çimlen*dirme suresi 11-16 devam eder. Tohumların toprakta çimlenmesi, toprak sıcaklığı 4-6oC’yi bulduğu an başlar. Bitkiler toprak yüzüne 6-10 gün içinde çıkar.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
PAZI / Bitki Oluşumu
Pazı iki senelik bir bitkidir. Birinci yıl tohum ekiminden sonra önce kazık kök uzamağa başlar, daha sonra kotiledon yapraklar toprak yüzüne çıkar. Toprağa yakın kısımda yassı bir gövde oluşur. Bu gövdeden bol yaprak ve sap*larını oluşturarak vejatatif bir gelişme gösterir. Kışı ılık geçen yerlerde pazı yapraklı olarak ikinci seneye intikal eder. Soğuk geçen yerlerde kış başında yapraklar ölür. Gövde üzerinden rozet yapraklar çıkar ve bitki kışı bu yapraklarıyla geçirir. İkinci yıl, önce belli bir sayıda yaprak oluşumundan sonra, çiçek sürgünü teşekkül eder ve bitki çiçek açar, tohum bağlar ve bir müddet sonra bitki ölür. Böylece pazının hayat çemberi tamamlanmış olur.
/ Kök / Botanik Özellikleri / PAZI / SEBZECİLİK
Pazı, kazık köklü bir bitkidir. Kök, kök boğazı kısmında etli ve silindirik iken, bu görünüm kök ucuna doğru incelir. Kazık kök toprakta 10-20 cm derinliğe kadar iner ve sonra dallanma meydana getirir. Yan kök*ler, toprağın daha fazla derinliğine iner. Bu iniş bazen 100-150 cm de*rinliğe ulaşır. Köklerin yana yayılması daha azdır. Ender hallerde 50-75 cm kadar çıkar.
/ Sap ve Yaprak / Botanik Özellikleri / PAZI / SEBZECİLİK
Pazı, kök boğazı üzerindeki çok küçük bir gövde ve üzerinden birbiri içinden serbest çıkan saplar ve bu sapların uçundaki yapraklardan oluşur (Şekil 9.1).
Şekil 9.1. Pazı yaprakları ve sapı
Sap ve yaprakların toprak üstündeki yüksekliği 50-100 cm’dir. Sapların dipten yukarı doğru kalınlığı azalır. Saplar oluklu olup, oluk dip tarafı açık V şeklindedir, yaprak ayasına doğru kısmen yuvarlaklaşır. Sap rengi yeşilden başlayarak kırmızı yeşil renge kadar değişiklik gösterir. İlk çıkan yapraklar ufak olup kalp şeklindedir. Daha sonra oluşan yapraklar daha büyük ve uzundur. Yaprak üstü düz olabildiği gibi, daha çok kıvırcık dalgalıdır. Yaprak kenarları dalgalı, bazı çeşitlerde kaba dişlidir. Yaprak damarları genelde belirgindir. Yaprak rengi ye*şil, koyu yeşil ve kırmızı-yeşile kadar farklılık gösterir.
PAZI / Çiçek / Botanik Özellikleri / PAZI / SEBZECİLİK
Çiçek sürgünü, bir sapın uç kısmında 2-7 adet arasında çiçeğin birleşmesi ile, bir başak görünümü kazanır. Aynen pancarda olduğu gibi, bu kısa saplı çiçekler bir arada bir yumak oluşturur. Çiçek*ler Hermafrodittir (erdişidir). Çiçekte 5 çanak vardır. Taç yapraklar dumura uğramıştır ve çanak yapraklar, taç yaprak görevini de üstlenmiştir. Çanak yapraklar yeşil, açık sarı yeşil renklidir. İleride çanak yapraklar mantarımsı bir görünüş alarak tohumun üstünü kaplar ve bir mey*ve görünümü meydana getirir. Erkek organ sayısı 5 adettir. Her çiçekte bir dişi organ bulunur. Bazı hallerde dişi organın boyuncuğu 2-3 adet olabilir. Pazı yabancı döllemeli bir bitkidir ve kendine kısırdır.
PAZI / Tohum / Botanik Özellikleri / PAZI / SEBZECİLİK
Birkaç tohum bir arada, bir yumak oluşturur. Bu yüz*den tohumluğun 1000 dane ağırlığı 15-25 gr arasında değişir. Pazı tohumları, pancar to*humuna benzer ancak biraz daha büyüktür. Tohumluğun l kg’ında 35-80 bin arasında tohum bulunur ve l litresinin ağırlığı 250-300 gr gelir. Yumak halindeki tohumların kırılmasıyla, tek haldeki tohumlarda, temizlik oranı % 85-90, çimlenme oranı % 65-80 civarındadır. Tohumlar canlılıklarını 4-6 yıl muhafaza eder. Tohumlar karanlık koşullarda ve laboratuvarda, 20-30°C sıcaklıkta çimlendirilir. Tohumlar çimlenmeye 2. günden itibaren başlar ve çimlen*dirme suresi 11-16 devam eder. Tohumların toprakta çimlenmesi, toprak sıcaklığı 4-6oC’yi bulduğu an başlar. Bitkiler toprak yüzüne 6-10 gün içinde çıkar.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay