Tweet
LAHANA Beslenme ve İnsan Sağlığı Bakımından Önemi
Lahana grubu sebzeler uzun yıllardan beri insan beslenmesinde kullanılmaktadır. Bunda lahanaların diğer sebzelerin yetiştirilemediği nispeten soğuk bölgelerde de yetiştirilebilmesi yanında, besleyici zenginlikleri de rol oynamaktadır. Lahanaların 100 gr’ında bulunan protein yağ ve karbonhidrat ile vitamin değerlerine bakıldığında, durum daha iyi anlaşılmaktadır (Cetvel 10.3 ve 10.4). Buna göre lahanalarda % 6–10 oranındaki kuru maddenin büyük bir çoğunluğunu karbonhidrat ve proteinler oluşturmaktadır. Lahanalarda % 1,3–1,9 oranında protein ve %0,4–3,8 arasında da karbonhidrat bulunmaktadır. Lahanalar yenildiklerinde düşük kalori verdiklerinden iyi bir diyet sebzesidir. Lahanalarda bulunan vitamin değerlerine bakıldığında da bunların özellikle C vitamini yönünden zengin oldukları dikkati çekmektedir. Bunun yanı sıra mineral maddelerden kalsiyum, fosfor, potasyum, kükürt, magnezyum ve demir bakımından da zengindir. Ayrıca A ve C vitamin miktarı, insanların günlük gereksinmesini karşılayacak düzeydedir.
Cetvel 10.3. Lahana grubu sebzelerin bileşimleri (100 gr taze sebzede /gr )
Sebzeler Su Kuru Madde Protein Yağ Karbonhidrat Kalori
Karnabahar 91 9 1,6 0,2 2,9 20
Çin lahanası 94 6 0,7 0,1 0,4 5
Y. Lahanası 81 19 2,2 0,4 4,6 32
Alabaş 89 11 1,7 0,1 4,1 25
B. Lahanası 84 16 4,7 0,4 5,9 30
K. Lahana 92 8 1,3 0,2 3,8 23
B. Lahana 92 8 1,2 0,2 3,2 20
Wirsing 90 10 1,9 0,4 3,6 26
Ortalama 89,8 10,1 1,9 0,2 3,5 22,5
Cetvel 10.4. Lahana grubu sebzelerde bulunan vitaminler ( 100 gr taze sebzede )
Sebzeler A (IA) B1 (mg) B2 (mg) Niacin (mg) C (mg)
Karnabahar 33 0,1 0,1 0,6 60
Çin lahanası - 0,03 0,04 0,6 35
Yaprak lahanası 1000 0,15 0,14 0,3 120
Alabaş - 0,08 0,04 - 50
Brüksel lahanası 1800 0,21 0,1 0,4 57-100-121
Kırmızı baş lahana - 0,12 0,12 0,2 40
Beyaz baş lahana - 0,08 0,12 0,3 40-81
Wirssing - 0,04 0,04 0,2 45
Ortalama 1479 0,09 0,08 0,3 61
Lahanalarda % 0,1 oranında oksalik asit de bulunur. Ancak lahanalarda bulunan bu oksalik asit miktarı oldukça düşük olup insan sağlığına kötü etkide bulunmaz. Lahana grubu sebzelerin bileşiminde bulunan eterik yağlar, kükürt ve hardal bazı lahanalara acı bir tat verir. Sürekli yendiğinde guatr hastalığına neden olur. Kükürt ise metil sistinin bir sülfoksididir. Pişirme anında dimetil sülfide dönüşür ve böylece pişirme anında hoşa gitmeyen bir koku etrafa yayılır. Bu kokunun oluşmasına hidrojen sülfürün de etkisi vardır. Bununla birlikte lahanaların içerdiği arsenik ve kükürt insan vücudundaki zehirli maddelerin atılmasında dezenfektan görevi üstlenir. Özellikle sindirim organlarına etkisi büyük olup, ülserli midelerde antiseptik özellik gösterir. Çiğ lahana suyu sıkılır ve yarı yarıya greyfurt suyu ile karıştırılıp günde 1–3 bardak içilirse, zayıflatıcı etki gösterir. Taze lahanalarda ensülin görevi üstlenen maddeler vardır. Yemeklerden önce çiğ lahana yemek ve taze sıkılmış lahana suyu içmek, vücuttaki şeker miktarının düşmesini sağlar. Ayrıca lahana suyu yumurta ile çırpılıp içilirse ses kısıklığını giderir. Kan yapıcı özelliği ile, kansız kişilerin yemesi gereken bir sebzedir. Yalnız lahana grubu sebzelerin hazmı biraz güçtür. Karaciğeri rahatsız olanlara ve troid bezinin çalışmasını engellediğinden de guatr olan hastalara pek önerilmez.
Prof. Dr. Atila Günay Özel Sebze Yetiştiriciliği Kitabı II. Bölüm
Lahana grubu sebzeler uzun yıllardan beri insan beslenmesinde kullanılmaktadır. Bunda lahanaların diğer sebzelerin yetiştirilemediği nispeten soğuk bölgelerde de yetiştirilebilmesi yanında, besleyici zenginlikleri de rol oynamaktadır. Lahanaların 100 gr’ında bulunan protein yağ ve karbonhidrat ile vitamin değerlerine bakıldığında, durum daha iyi anlaşılmaktadır (Cetvel 10.3 ve 10.4). Buna göre lahanalarda % 6–10 oranındaki kuru maddenin büyük bir çoğunluğunu karbonhidrat ve proteinler oluşturmaktadır. Lahanalarda % 1,3–1,9 oranında protein ve %0,4–3,8 arasında da karbonhidrat bulunmaktadır. Lahanalar yenildiklerinde düşük kalori verdiklerinden iyi bir diyet sebzesidir. Lahanalarda bulunan vitamin değerlerine bakıldığında da bunların özellikle C vitamini yönünden zengin oldukları dikkati çekmektedir. Bunun yanı sıra mineral maddelerden kalsiyum, fosfor, potasyum, kükürt, magnezyum ve demir bakımından da zengindir. Ayrıca A ve C vitamin miktarı, insanların günlük gereksinmesini karşılayacak düzeydedir.
Cetvel 10.3. Lahana grubu sebzelerin bileşimleri (100 gr taze sebzede /gr )
Sebzeler Su Kuru Madde Protein Yağ Karbonhidrat Kalori
Karnabahar 91 9 1,6 0,2 2,9 20
Çin lahanası 94 6 0,7 0,1 0,4 5
Y. Lahanası 81 19 2,2 0,4 4,6 32
Alabaş 89 11 1,7 0,1 4,1 25
B. Lahanası 84 16 4,7 0,4 5,9 30
K. Lahana 92 8 1,3 0,2 3,8 23
B. Lahana 92 8 1,2 0,2 3,2 20
Wirsing 90 10 1,9 0,4 3,6 26
Ortalama 89,8 10,1 1,9 0,2 3,5 22,5
Cetvel 10.4. Lahana grubu sebzelerde bulunan vitaminler ( 100 gr taze sebzede )
Sebzeler A (IA) B1 (mg) B2 (mg) Niacin (mg) C (mg)
Karnabahar 33 0,1 0,1 0,6 60
Çin lahanası - 0,03 0,04 0,6 35
Yaprak lahanası 1000 0,15 0,14 0,3 120
Alabaş - 0,08 0,04 - 50
Brüksel lahanası 1800 0,21 0,1 0,4 57-100-121
Kırmızı baş lahana - 0,12 0,12 0,2 40
Beyaz baş lahana - 0,08 0,12 0,3 40-81
Wirssing - 0,04 0,04 0,2 45
Ortalama 1479 0,09 0,08 0,3 61
Lahanalarda % 0,1 oranında oksalik asit de bulunur. Ancak lahanalarda bulunan bu oksalik asit miktarı oldukça düşük olup insan sağlığına kötü etkide bulunmaz. Lahana grubu sebzelerin bileşiminde bulunan eterik yağlar, kükürt ve hardal bazı lahanalara acı bir tat verir. Sürekli yendiğinde guatr hastalığına neden olur. Kükürt ise metil sistinin bir sülfoksididir. Pişirme anında dimetil sülfide dönüşür ve böylece pişirme anında hoşa gitmeyen bir koku etrafa yayılır. Bu kokunun oluşmasına hidrojen sülfürün de etkisi vardır. Bununla birlikte lahanaların içerdiği arsenik ve kükürt insan vücudundaki zehirli maddelerin atılmasında dezenfektan görevi üstlenir. Özellikle sindirim organlarına etkisi büyük olup, ülserli midelerde antiseptik özellik gösterir. Çiğ lahana suyu sıkılır ve yarı yarıya greyfurt suyu ile karıştırılıp günde 1–3 bardak içilirse, zayıflatıcı etki gösterir. Taze lahanalarda ensülin görevi üstlenen maddeler vardır. Yemeklerden önce çiğ lahana yemek ve taze sıkılmış lahana suyu içmek, vücuttaki şeker miktarının düşmesini sağlar. Ayrıca lahana suyu yumurta ile çırpılıp içilirse ses kısıklığını giderir. Kan yapıcı özelliği ile, kansız kişilerin yemesi gereken bir sebzedir. Yalnız lahana grubu sebzelerin hazmı biraz güçtür. Karaciğeri rahatsız olanlara ve troid bezinin çalışmasını engellediğinden de guatr olan hastalara pek önerilmez.
Prof. Dr. Atila Günay Özel Sebze Yetiştiriciliği Kitabı II. Bölüm