Tweet
HIYAR Hasat, Standardizasyon, Piyasaya Arz, Muhafaza ve Nakliye
HIYAR 9.1. Hasat
Hıyar hasadında dikkat edilecek konu verimlilik esaslarına bağlı kalmaktadır. Hıyarda verimlilik, bitkinin vejetatif gelişmesi dikkate alınarak, bir bitki üzerinde belirli sayıda meyve bırakmakla ayarlanır. Genç bir bitki üzerinde gereğinden fazla meyve bırakmak, o bitkinin bu meyvelerin çoğunu yetiştirmeden dökmesine, oluşan meyvelerin istenen büyüklüğü almamasına ve bitkinin kısa zamanda yorulmasına ve hatta yaşamını kısa sürede tüketmesine neden olur. Bitki henüz vejetatif aksamını geliştirmeden meyve vermeye başlamışsa, bu meyvelerin çoğunu kopartmak ve sadece birkaç tanesinin yetişmesine izin vermek doğrudur. Bitkide bol miktarda yaprak teşekkül edip kuvvetli bir büyüme başladığı an, her yaprak koltuğunda bir veya iki meyvenin oluşmasına izin verilmelidir. Ana gövde üzerinde oluşan meyveler, toplam verim üzerine olumlu etki yapar. Bir bitkide meyveleri fazla büyümeye, irileşmeye bırakmak, verimin azalmasına neden olur. Küçük meyveli çeşitlerde 150-250 gr, büyük meyveli çeşitlerde 250-400 gr meyve büyüklüğü, hasat için idealdir. Sonra teşekkül edecek çiçeklere, meyve tutma ve büyüme şansı tanınır. Hasatta meyve ne kadar ağırlaşır ve irileşirse, daha sonra açan çiçeklerin tutma ve meyve verme şansı o kadar azalır ve yine teşekkül eden meyvelerde şekil bozulma ve pazar değerini kaybetme oranı artar. Bu durum, bitkinin beslenme yetersizliğinden kaynaklanmaz, daha çok büyük meyvelerin bitkideki büyümeyi düzenleyici hormon miktarını düşürmesi ve düşen hormon seviyesi yüzünden yeni meyvelerin teşekkül edememesinden ileri gelir.
Kalite hatalarında en büyüğü, hıyarların acılaşmasıdır. Acılığın genetik ve fizyolojik iki sebebi vardır. Hıyarların acılaşmasının genetik nedeni, meyvenin sap kısmında ve kabuğa yakın kısımda acılığı meydana getiren maddelerin teşekkül etmesidir. Acılığın diğer fizyolojik nedeni, bitkinin su düzeninin bozulmasıdır. Bitkinin su düzenin bozulmasının çeşitli sebepleri vardır.
a) Sulama Suyu: Çok soğuk, çok miktarda veya az miktarda verilmesi, düzensiz sulama
yapılması,
b) İklim: Yüksek sıcaklık ve düşük hava nemin olması,
c) Toprak: Fazla kuru, fazla yaş, çok soğuk, çabuk çamurlaşma yeteneğinde olması,
basılması, havasız kalması,
d) Hastalık ve Zaralılar: Köklerin zararlanması (nematod, kök borularının tıkanması,
mantari ve bakteriyel hastalıklar nedeniyle),
e) Mekanik Zararlanmalar: Çarpma, kırılma, basma, bükmenin olması,
f) Mineral Gübreler: Toprakta çok tuz teşekkül ettirilmesi, az organik materyal
verilmesidir.
Hollanda’da hıyarın genetik yapısı üzerinde yapıla ıslah çalışmalarında, hıyarların bu genetik özelliğinin değiştirilmesi ve acılaşmayan çeşitlerin ıslah edilmesi ve bu çeşitlerin yetiştiricilere sunulmasından sonra, genetik sorun ortadan kalkmıştır.
Döllenmeden meydana gelen anormal şişlikler, meyvelerin normalden fazla ve eğri büyümesi, yerle temas etmesi, gıda noksanlığından çiçek ucunun sivrileşmesi, sap kısmının şişmesi diğer kalite hatalarıdır.
Son yıllarda bazı işletmelerde kullanılan balık unu, kemik unu ve buna benzer gübreler hıyar meyvelerinde istenmeyen koku maddelerinin oluşmasına sebep olmakta ve bu meyveleri yiyenlerin ağzına hoş gelmeyen bir tat ve koku gelmektedir.
Hıyarlarda verim, açıkta tarla yetiştiriciliğinde 2-7 ton, örtü altı tarımda 5-40 ton arasındadır. Son yıllarda serlerde uygulana topraksız yetiştiricilikte alınan ürün miktarı 60 tona kadar çıkartılmıştır.
HIYAR 9.1. Hasat
Hıyar hasadında dikkat edilecek konu verimlilik esaslarına bağlı kalmaktadır. Hıyarda verimlilik, bitkinin vejetatif gelişmesi dikkate alınarak, bir bitki üzerinde belirli sayıda meyve bırakmakla ayarlanır. Genç bir bitki üzerinde gereğinden fazla meyve bırakmak, o bitkinin bu meyvelerin çoğunu yetiştirmeden dökmesine, oluşan meyvelerin istenen büyüklüğü almamasına ve bitkinin kısa zamanda yorulmasına ve hatta yaşamını kısa sürede tüketmesine neden olur. Bitki henüz vejetatif aksamını geliştirmeden meyve vermeye başlamışsa, bu meyvelerin çoğunu kopartmak ve sadece birkaç tanesinin yetişmesine izin vermek doğrudur. Bitkide bol miktarda yaprak teşekkül edip kuvvetli bir büyüme başladığı an, her yaprak koltuğunda bir veya iki meyvenin oluşmasına izin verilmelidir. Ana gövde üzerinde oluşan meyveler, toplam verim üzerine olumlu etki yapar. Bir bitkide meyveleri fazla büyümeye, irileşmeye bırakmak, verimin azalmasına neden olur. Küçük meyveli çeşitlerde 150-250 gr, büyük meyveli çeşitlerde 250-400 gr meyve büyüklüğü, hasat için idealdir. Sonra teşekkül edecek çiçeklere, meyve tutma ve büyüme şansı tanınır. Hasatta meyve ne kadar ağırlaşır ve irileşirse, daha sonra açan çiçeklerin tutma ve meyve verme şansı o kadar azalır ve yine teşekkül eden meyvelerde şekil bozulma ve pazar değerini kaybetme oranı artar. Bu durum, bitkinin beslenme yetersizliğinden kaynaklanmaz, daha çok büyük meyvelerin bitkideki büyümeyi düzenleyici hormon miktarını düşürmesi ve düşen hormon seviyesi yüzünden yeni meyvelerin teşekkül edememesinden ileri gelir.
Kalite hatalarında en büyüğü, hıyarların acılaşmasıdır. Acılığın genetik ve fizyolojik iki sebebi vardır. Hıyarların acılaşmasının genetik nedeni, meyvenin sap kısmında ve kabuğa yakın kısımda acılığı meydana getiren maddelerin teşekkül etmesidir. Acılığın diğer fizyolojik nedeni, bitkinin su düzeninin bozulmasıdır. Bitkinin su düzenin bozulmasının çeşitli sebepleri vardır.
a) Sulama Suyu: Çok soğuk, çok miktarda veya az miktarda verilmesi, düzensiz sulama
yapılması,
b) İklim: Yüksek sıcaklık ve düşük hava nemin olması,
c) Toprak: Fazla kuru, fazla yaş, çok soğuk, çabuk çamurlaşma yeteneğinde olması,
basılması, havasız kalması,
d) Hastalık ve Zaralılar: Köklerin zararlanması (nematod, kök borularının tıkanması,
mantari ve bakteriyel hastalıklar nedeniyle),
e) Mekanik Zararlanmalar: Çarpma, kırılma, basma, bükmenin olması,
f) Mineral Gübreler: Toprakta çok tuz teşekkül ettirilmesi, az organik materyal
verilmesidir.
Hollanda’da hıyarın genetik yapısı üzerinde yapıla ıslah çalışmalarında, hıyarların bu genetik özelliğinin değiştirilmesi ve acılaşmayan çeşitlerin ıslah edilmesi ve bu çeşitlerin yetiştiricilere sunulmasından sonra, genetik sorun ortadan kalkmıştır.
Döllenmeden meydana gelen anormal şişlikler, meyvelerin normalden fazla ve eğri büyümesi, yerle temas etmesi, gıda noksanlığından çiçek ucunun sivrileşmesi, sap kısmının şişmesi diğer kalite hatalarıdır.
Son yıllarda bazı işletmelerde kullanılan balık unu, kemik unu ve buna benzer gübreler hıyar meyvelerinde istenmeyen koku maddelerinin oluşmasına sebep olmakta ve bu meyveleri yiyenlerin ağzına hoş gelmeyen bir tat ve koku gelmektedir.
Hıyarlarda verim, açıkta tarla yetiştiriciliğinde 2-7 ton, örtü altı tarımda 5-40 ton arasındadır. Son yıllarda serlerde uygulana topraksız yetiştiricilikte alınan ürün miktarı 60 tona kadar çıkartılmıştır.