Tweet
Bölüm : SPERMATOPHYTA
Alt Sınıf : ANGINOSPERMAE
Sınıf : DICOTYLEDONEAE
Takım : COLUMNIFERAE
Familya : MALVECEAE
Cinsi ve Tür : Hibiscus Esculentus L. BAMYA
33. BAMYA
Latincesi : Hibiscus Esculentus L.
İngilizcesi : Okra (Gumbo)
Almancası : Eibisey (Bamia)
Fransızcası : Gombo
BAMYA 1. Anavatanı ve Tarihçesi
Bamya günümüzde olduğu gibi, geçmiş dönemlerde de az tanınan bir sebzedir. Bu yüzden bamya hakkında fazla bir literatür bilgisi bulunmamaktadır. Eldeki mevcut kaynaklara baktığımızda, bamyanın öncelikle Afrika menşeli bir bitki olduğunu görürüz. Afrika’da Nil nehri boyunca bugün bile yabanilerine rastlamak mümkündür. Yazarların bir çoğuna göre bamyanın anavatanı Habeşistan olup, bilhassa Eritva’nın yaylalarında ve Sudan’ın dağlık bölgelerinde yetişmektedir. Eski devirlerde bu bölgelerle medeniyet dünyası arasında az temas olduğundan, bamyanın bu bölgelerden dış dünyaya yayılması oldukça geç tarihlerde gerçekleşmiştir. Bazı yazarlar bamyanın anavatanının Amerika ve Asya olacağını da ileri sürer, hatta Amerika’dan diğer ülkelere yayıldığını kaydeder. Oysa Amerika’nın keşfinden önce bamya Afrika’da, Hatta Avrupa’da tanınmaya başlamıştır. Aynı durum Asya içinde geçerlidir. Her ne kadar Hindistan’da çok eskiden bilinip yetiştiriciliği yapılmışsa da, bamyanın Afrika’dan göç edenler tarafından buraya getirildiği zannedilmektedir. Çünkü eski Hindu dilinde bamya adı bulunmamaktadır. Ancak miladi senelerde Hindistan’a girdiği tahmin edilmektedir.
Bamya, 7. yüzyılda Afrika’dan Müslümanlar tarafından İspanya’ya götürülmüş ve ancak 12-13 yüzyılda yetiştiriciliğine başlanmıştır. Mısır’da ise meşhur Arap hekim İbnel Beitar eserinde 1216 yılında ziraatının yapıldığını belirtir. Böylece bamyanın önce kuzey Afrika ülkelerine, oradan Anadolu ve İspanya’ya geçtiği, İspanya’dan Avrupa’ya ve daha sonra Amerika’ya, Anadolu üzerinden de Asya’ya yayılmış olacağı kabul edilir.
Alt Sınıf : ANGINOSPERMAE
Sınıf : DICOTYLEDONEAE
Takım : COLUMNIFERAE
Familya : MALVECEAE
Cinsi ve Tür : Hibiscus Esculentus L. BAMYA
33. BAMYA
Latincesi : Hibiscus Esculentus L.
İngilizcesi : Okra (Gumbo)
Almancası : Eibisey (Bamia)
Fransızcası : Gombo
BAMYA 1. Anavatanı ve Tarihçesi
Bamya günümüzde olduğu gibi, geçmiş dönemlerde de az tanınan bir sebzedir. Bu yüzden bamya hakkında fazla bir literatür bilgisi bulunmamaktadır. Eldeki mevcut kaynaklara baktığımızda, bamyanın öncelikle Afrika menşeli bir bitki olduğunu görürüz. Afrika’da Nil nehri boyunca bugün bile yabanilerine rastlamak mümkündür. Yazarların bir çoğuna göre bamyanın anavatanı Habeşistan olup, bilhassa Eritva’nın yaylalarında ve Sudan’ın dağlık bölgelerinde yetişmektedir. Eski devirlerde bu bölgelerle medeniyet dünyası arasında az temas olduğundan, bamyanın bu bölgelerden dış dünyaya yayılması oldukça geç tarihlerde gerçekleşmiştir. Bazı yazarlar bamyanın anavatanının Amerika ve Asya olacağını da ileri sürer, hatta Amerika’dan diğer ülkelere yayıldığını kaydeder. Oysa Amerika’nın keşfinden önce bamya Afrika’da, Hatta Avrupa’da tanınmaya başlamıştır. Aynı durum Asya içinde geçerlidir. Her ne kadar Hindistan’da çok eskiden bilinip yetiştiriciliği yapılmışsa da, bamyanın Afrika’dan göç edenler tarafından buraya getirildiği zannedilmektedir. Çünkü eski Hindu dilinde bamya adı bulunmamaktadır. Ancak miladi senelerde Hindistan’a girdiği tahmin edilmektedir.
Bamya, 7. yüzyılda Afrika’dan Müslümanlar tarafından İspanya’ya götürülmüş ve ancak 12-13 yüzyılda yetiştiriciliğine başlanmıştır. Mısır’da ise meşhur Arap hekim İbnel Beitar eserinde 1216 yılında ziraatının yapıldığını belirtir. Böylece bamyanın önce kuzey Afrika ülkelerine, oradan Anadolu ve İspanya’ya geçtiği, İspanya’dan Avrupa’ya ve daha sonra Amerika’ya, Anadolu üzerinden de Asya’ya yayılmış olacağı kabul edilir.