Tweet
BAMYA Sınıflandırılması
Malvaceae familyası içinde iki sebze türü bulunmaktadır. Bunlardan birisi Bamya, diğeri Ebegümecidir. Bamya Hibiscus esculentus L. olarak adlandırılır. Bamya ılımlı iklimlerde tek, tropik iklimlerde çok yıllık bir bitkidir ve orada 1-1,5 m boy alan bir çalı ve bir ağaç görünümündedir.
Bamya, Amerika’da olsun Avrupa’da olsun, pek önemi olmayan bir sebzedir. Bugün daha çok Akdeniz Bölgesinde, Afrika’da ve Asya’da tanınır. Türkiye’de ise oldukça sevilen bir sebzedir. Dış ülkeler karşısında ülkemizde yetiştirilen çeşitler daha üstün niteliktedir. Bizde yetiştirilen çeşitler taze ve kurutmalık olarak ikiye ayrılabilir. Uzun etli bamyalar daha çok taze tüketimde, küçük bamyalar kurutmada kullanılır. Mevcut çeşitler içinde Sultani bamya, Balıkesir tombul bamyası, Bornova manikürlü bamyası ve Amasya bamyası bulunmaktadır (ORAMAN 1968, BAYRAKTAR 1970).
Sultani bamya, daha çok Marmara Bölgesinde tanınan ve yetiştirilen bir çeşittir. Uzun hafif köşeli, yeşil renkli eti yumuşak, lezzetli bir çeşittir. Diğer bir özelliği çabuk kartlaşıp, odunlaşmaz ve geç selülozlaşma meydana getirir. Taze tüketime elverişlidir ve ayrıca konservesi yapılır.
Balıkesir bamyası, başta Balıkesir ve çevresi olmak üzere kısmen Marmara ve kısmen Ege Bölgesi’nde görülür. Az çekirdeklidir. Hem sofralık hem de konservelik olarak kullanılır. Son yıllarda üretimi Bursa ve çevresinde de hızla yayılmaktadır.
Bornova bamyası, Balıkesir bamyasının Ege’de meydana getirdiği bir modifikasyonudur. Zamanla ve bilinçsizce yapılan seleksiyonla kendine özgü bir çeşit hüviyeti kazanmıştır. Bu yüzden de Balıkesir bamyasından biraz daha iri bir yapı gösterir. Fakat meyve ucu daha küttür. Ayrıca meyve üzerinde ve sapla birleşen kısmında antosiyenik lekeler bulunur. Daha çok taze olarak tüketilir.
Amasya bamyası, adından da anlaşılacağı gibi Amasya’da yaygın olarak üretilir. Bunun yanında İç Anadolu Bölgesinde yer yer yetiştiriciliğine rastlanır. Meyveler orta iriliktedir. Daha çok kurutmalık kullanılır. Çiçeklenmeden hemen sonra meyveler 1-1,5 cm boyu aldığında toplanır. Bu yüzden çiçek bamyası olarak da adlandırılır. İplere dizilir ve gölge bir yerde asılarak kurutulur. Böylece kış aylarında kullanılmak üzere satışa arz edilir.
Malvaceae familyası içinde iki sebze türü bulunmaktadır. Bunlardan birisi Bamya, diğeri Ebegümecidir. Bamya Hibiscus esculentus L. olarak adlandırılır. Bamya ılımlı iklimlerde tek, tropik iklimlerde çok yıllık bir bitkidir ve orada 1-1,5 m boy alan bir çalı ve bir ağaç görünümündedir.
Bamya, Amerika’da olsun Avrupa’da olsun, pek önemi olmayan bir sebzedir. Bugün daha çok Akdeniz Bölgesinde, Afrika’da ve Asya’da tanınır. Türkiye’de ise oldukça sevilen bir sebzedir. Dış ülkeler karşısında ülkemizde yetiştirilen çeşitler daha üstün niteliktedir. Bizde yetiştirilen çeşitler taze ve kurutmalık olarak ikiye ayrılabilir. Uzun etli bamyalar daha çok taze tüketimde, küçük bamyalar kurutmada kullanılır. Mevcut çeşitler içinde Sultani bamya, Balıkesir tombul bamyası, Bornova manikürlü bamyası ve Amasya bamyası bulunmaktadır (ORAMAN 1968, BAYRAKTAR 1970).
Sultani bamya, daha çok Marmara Bölgesinde tanınan ve yetiştirilen bir çeşittir. Uzun hafif köşeli, yeşil renkli eti yumuşak, lezzetli bir çeşittir. Diğer bir özelliği çabuk kartlaşıp, odunlaşmaz ve geç selülozlaşma meydana getirir. Taze tüketime elverişlidir ve ayrıca konservesi yapılır.
Balıkesir bamyası, başta Balıkesir ve çevresi olmak üzere kısmen Marmara ve kısmen Ege Bölgesi’nde görülür. Az çekirdeklidir. Hem sofralık hem de konservelik olarak kullanılır. Son yıllarda üretimi Bursa ve çevresinde de hızla yayılmaktadır.
Bornova bamyası, Balıkesir bamyasının Ege’de meydana getirdiği bir modifikasyonudur. Zamanla ve bilinçsizce yapılan seleksiyonla kendine özgü bir çeşit hüviyeti kazanmıştır. Bu yüzden de Balıkesir bamyasından biraz daha iri bir yapı gösterir. Fakat meyve ucu daha küttür. Ayrıca meyve üzerinde ve sapla birleşen kısmında antosiyenik lekeler bulunur. Daha çok taze olarak tüketilir.
Amasya bamyası, adından da anlaşılacağı gibi Amasya’da yaygın olarak üretilir. Bunun yanında İç Anadolu Bölgesinde yer yer yetiştiriciliğine rastlanır. Meyveler orta iriliktedir. Daha çok kurutmalık kullanılır. Çiçeklenmeden hemen sonra meyveler 1-1,5 cm boyu aldığında toplanır. Bu yüzden çiçek bamyası olarak da adlandırılır. İplere dizilir ve gölge bir yerde asılarak kurutulur. Böylece kış aylarında kullanılmak üzere satışa arz edilir.