Tweet
PATLICAN İklim ve Toprak İstekleri
Patlıcan, tropik iklimlerin sebzesi olduğundan sıcaklıktan hoşlanan bir sebzedir. Optimal sıcaklık isteği yüksek olan sebzeler grubundandır ve arzu duyduğu sıcak 25-30°C’dır. Hatta 35-40°C sıcaklıkta bile vejetatif gelişmede zararlanmadan devam eder. Ancak 35°C’den sonraki sıcaklıklar çiçek oluşumu ve döllenmesi açısından sorunlar ortaya çıkartabilir. Ayrıca yüksek sıcaklıklarda çiçek organlarının oluşumundan anormallikler göze çarpar, polen tozlarının çimlenme özelliği azalır. Bu yüzden döllenme istenen düzeyde gerçekleşemez. Patlıcan tohumlarının çimlenmesi için minimum sıcaklık 15°C ve optimum 25-30°C’dir. Çimlenmeden sonra, bitki oluşum safhasında sıcaklığın 10°C’nin altına düşmesi çiçeklenme ve meyve bağlama açısından pek istenmez. Her ne kadar 4-6°C’ye kadar olan sıcaklık düşmelerinde, bitkinin beslenme ve büyümesi çok yavaşda olsa devam eder. Bu derecelerden sonra bitkide gelişme de durur. Sıfır derecede ve altında büyük ölçüde zararlanma ve hatta ölüm meydana gelir. Bitkinin kendiliğinden çiçek açması ve meyve bağlanması için sıcaklığın 15°C’nin altına düşmemesi gerekir. 8-10°C’nin üzerinde çok yavaşda olsa çiçeklenme meydana gelir. Fakat meyve tutumu gerçekleşmez. Bu durum sadece açıkta yetiştiricilikte turfanda üretim sırasında ve özellikle seralarda ise kış aylarındaki üretimde önem kazanır. Çiçekler oluşsa bile, bazen çiçek organlarında meydana gelen anormalliklerden, bazense döllenmenin meydana gelememesinden, meyve tutumu olmaz. Bitkinin ürün vermesi 20°C’nin üstündeki sıcaklıklarda gittikçe artar. SEVGİCAN (1982), Watanabe’ye göre verdiği bilgide 20°C’ye karşın 30°C sıcaklığı olan serde yetiştirilen bitkilerin daha iyi büyüdüklerini ve fazla ürün verdiklerini açıklamaktadır. Bu denemede ayrıca bitkilerin 30°C sıcaklıkta NPK gübrelerini alımının arttığı da gözlenmiştir. Serde üretim yapıldığında sıcaklığın 25-30°C ve nemin % 60-65 bulunması büyümeyi teşvik etmektedir. Optimum şartların bulunduğu serde, tarla koşullarına karşın bitkiler adeta azmanlaşmış bir görünüm kazanmaktadır. Patlıcan sıcaklığın yanında, ışıktan hoşlanan bir bitkidir. Işık süresi kadar, ışığın yoğunluğu da önemlidir. İyi bir büyüme ve gelişme için 10000 lux’un üzerinde ışık gereksinmesi vardır. Işık şiddetinin düştüğü ve sürenin azaldığı kış aylarında bitkiler sağlıksız büyür. Renkleri açıktır ve dallı, uzun boyludur. Çiçek oluşumu azalmıştır. Oluşan çiçekler ise kendiliğinden meyve bağlamaz. Aynı zamanda çiçeklenme süresi uzamaktadır. MACİT (1971), yaptığı araştırmada sadece 1500-3000-4500 lux altında yetiştirilen 6 adet bitkide, bitki başına sırasıyla 0,6–6,4–8,4’lük çiçek elde etmiş ve ışık şiddeti arttıkça çiçeklenmenin fazlalaştığını tespit etmiştir. Fakat bu bitkilerin hiçbirinden meyve alınamamıştır. Bu araştırmada gün ışığına +4500 lux bir ışıklandırma yaparak yetiştirildiğinde bitkilerde, çiçeklenme sayısı 8,4 olmuş ve bitkiler meyve bağlamıştır (Cetvel 35.2). Açıkta, normal zamanda üretilen bitkiler gözlendiğinde, çok kuvvetli ışık altına bitkiler daha bodur büyümekte, odunlaşma ve dallanma miktarı fazlalaşmakta, tüylülük ve antosiyan oluşumu artmaktadır.
Cetvel 35.2. Serde yetiştirilen patlıcan bitkilerinde değişik ışık miktarında Açan çiçek ve meyve tutum miktarı (Macit 1971)
Bitki No/ 1500 lux/ 3000 lux/ 4500 lux/ Gün ışığı+200 watt/ Kontrol/
Çiçek Meyve / Çiçek Meyve/ Çiçek Meyve/ Çiçek Meyve/ Çiçek Meyve/
1/ 1 -/ 3 -/ 11 -/ 10 3/ 13 -/
2/ 1 -/ 3 -/ 7 -/ 14 4/ 14 -/
3/ - -/ 3 -/ 6 -/ 9 2/ 10 -/
4/ - -/ 9 -/ 7 -/ 7 1/ 10 -/
5/ 1 -/ 14 -/ 11 -/ 16 3/ 8 -/
6/ - -/ - -/ - -/ 6 2/ - -/
Ortalama/ 0,6 -/ 0,6 -/ 8,4 -/ 10,3 2,5/ 11,0 -/
Her ne kadar “Patlıcan toprak seçici bir bitki değildir” denirse de bu doğru sayılmaz. Solanecea grubu içinde, en fazla toprak seçici bitkilerden birisidir. Toprağın tınlı killi yapıda olması tarla tarımında öncelikle aranacak özelliktir. Besin maddeleri yeterli düzeyde olmayan topraklarda çiçeklenme zamanı uzar. Hatta hiç çiçeklenme meydana gelmeyebilir. İklim koşullarının yanında toprak ve özellikle beslenme büyük önem taşır. Toprak fazla killi olursa, su önemli bir sorundur. Kaymak bağlama ve toprak çatlamasına dikkat gerekir. Toprağın sıkışması kök gelişmesini engeller. Bu nedenle büyüme yavaşlar. Fazla kumlu topraklarda besin maddesi ve su iyi verilirse erkenci ürün alınır. Fakat tınlı killi topraklardaki verim miktarına hiçbir zaman ulaşılamaz. Toprakta yeter derecede organik madde bulunmalıdır. Toprak pH’ının 5,5-6-7 arasında olması yeterlidir. Patlıcan asit topraklardan kesinlikle hoşlanmaz. Ser sebzeciliğinde toprağın sıcak olmasını ister ve toprak sıcaklığı serde 18-22°C arasında bulunmalıdır. Düşük sıcaklık derecelerinde besin maddesi alınması, yavaşlama seviyesine kadar iner. Kökler yüzlek gelişir. Ayrıca taban su seviyesi kök bölgesine çıkmamalıdır. Taban su seviyesinin 2-3 günden fazla kök bölgesinde kalması büyük kök zararlanması meydana getirir ve köklerin büyük bir çoğunluğu havasızlıktan ölür. Taban suyunun sık sık yükseldiği yerlerde, bitkilerde önce yapraklar sararır, sonra dökülür ve ileri devrede bitkiler ölür.
Patlıcan, tropik iklimlerin sebzesi olduğundan sıcaklıktan hoşlanan bir sebzedir. Optimal sıcaklık isteği yüksek olan sebzeler grubundandır ve arzu duyduğu sıcak 25-30°C’dır. Hatta 35-40°C sıcaklıkta bile vejetatif gelişmede zararlanmadan devam eder. Ancak 35°C’den sonraki sıcaklıklar çiçek oluşumu ve döllenmesi açısından sorunlar ortaya çıkartabilir. Ayrıca yüksek sıcaklıklarda çiçek organlarının oluşumundan anormallikler göze çarpar, polen tozlarının çimlenme özelliği azalır. Bu yüzden döllenme istenen düzeyde gerçekleşemez. Patlıcan tohumlarının çimlenmesi için minimum sıcaklık 15°C ve optimum 25-30°C’dir. Çimlenmeden sonra, bitki oluşum safhasında sıcaklığın 10°C’nin altına düşmesi çiçeklenme ve meyve bağlama açısından pek istenmez. Her ne kadar 4-6°C’ye kadar olan sıcaklık düşmelerinde, bitkinin beslenme ve büyümesi çok yavaşda olsa devam eder. Bu derecelerden sonra bitkide gelişme de durur. Sıfır derecede ve altında büyük ölçüde zararlanma ve hatta ölüm meydana gelir. Bitkinin kendiliğinden çiçek açması ve meyve bağlanması için sıcaklığın 15°C’nin altına düşmemesi gerekir. 8-10°C’nin üzerinde çok yavaşda olsa çiçeklenme meydana gelir. Fakat meyve tutumu gerçekleşmez. Bu durum sadece açıkta yetiştiricilikte turfanda üretim sırasında ve özellikle seralarda ise kış aylarındaki üretimde önem kazanır. Çiçekler oluşsa bile, bazen çiçek organlarında meydana gelen anormalliklerden, bazense döllenmenin meydana gelememesinden, meyve tutumu olmaz. Bitkinin ürün vermesi 20°C’nin üstündeki sıcaklıklarda gittikçe artar. SEVGİCAN (1982), Watanabe’ye göre verdiği bilgide 20°C’ye karşın 30°C sıcaklığı olan serde yetiştirilen bitkilerin daha iyi büyüdüklerini ve fazla ürün verdiklerini açıklamaktadır. Bu denemede ayrıca bitkilerin 30°C sıcaklıkta NPK gübrelerini alımının arttığı da gözlenmiştir. Serde üretim yapıldığında sıcaklığın 25-30°C ve nemin % 60-65 bulunması büyümeyi teşvik etmektedir. Optimum şartların bulunduğu serde, tarla koşullarına karşın bitkiler adeta azmanlaşmış bir görünüm kazanmaktadır. Patlıcan sıcaklığın yanında, ışıktan hoşlanan bir bitkidir. Işık süresi kadar, ışığın yoğunluğu da önemlidir. İyi bir büyüme ve gelişme için 10000 lux’un üzerinde ışık gereksinmesi vardır. Işık şiddetinin düştüğü ve sürenin azaldığı kış aylarında bitkiler sağlıksız büyür. Renkleri açıktır ve dallı, uzun boyludur. Çiçek oluşumu azalmıştır. Oluşan çiçekler ise kendiliğinden meyve bağlamaz. Aynı zamanda çiçeklenme süresi uzamaktadır. MACİT (1971), yaptığı araştırmada sadece 1500-3000-4500 lux altında yetiştirilen 6 adet bitkide, bitki başına sırasıyla 0,6–6,4–8,4’lük çiçek elde etmiş ve ışık şiddeti arttıkça çiçeklenmenin fazlalaştığını tespit etmiştir. Fakat bu bitkilerin hiçbirinden meyve alınamamıştır. Bu araştırmada gün ışığına +4500 lux bir ışıklandırma yaparak yetiştirildiğinde bitkilerde, çiçeklenme sayısı 8,4 olmuş ve bitkiler meyve bağlamıştır (Cetvel 35.2). Açıkta, normal zamanda üretilen bitkiler gözlendiğinde, çok kuvvetli ışık altına bitkiler daha bodur büyümekte, odunlaşma ve dallanma miktarı fazlalaşmakta, tüylülük ve antosiyan oluşumu artmaktadır.
Cetvel 35.2. Serde yetiştirilen patlıcan bitkilerinde değişik ışık miktarında Açan çiçek ve meyve tutum miktarı (Macit 1971)
Bitki No/ 1500 lux/ 3000 lux/ 4500 lux/ Gün ışığı+200 watt/ Kontrol/
Çiçek Meyve / Çiçek Meyve/ Çiçek Meyve/ Çiçek Meyve/ Çiçek Meyve/
1/ 1 -/ 3 -/ 11 -/ 10 3/ 13 -/
2/ 1 -/ 3 -/ 7 -/ 14 4/ 14 -/
3/ - -/ 3 -/ 6 -/ 9 2/ 10 -/
4/ - -/ 9 -/ 7 -/ 7 1/ 10 -/
5/ 1 -/ 14 -/ 11 -/ 16 3/ 8 -/
6/ - -/ - -/ - -/ 6 2/ - -/
Ortalama/ 0,6 -/ 0,6 -/ 8,4 -/ 10,3 2,5/ 11,0 -/
Her ne kadar “Patlıcan toprak seçici bir bitki değildir” denirse de bu doğru sayılmaz. Solanecea grubu içinde, en fazla toprak seçici bitkilerden birisidir. Toprağın tınlı killi yapıda olması tarla tarımında öncelikle aranacak özelliktir. Besin maddeleri yeterli düzeyde olmayan topraklarda çiçeklenme zamanı uzar. Hatta hiç çiçeklenme meydana gelmeyebilir. İklim koşullarının yanında toprak ve özellikle beslenme büyük önem taşır. Toprak fazla killi olursa, su önemli bir sorundur. Kaymak bağlama ve toprak çatlamasına dikkat gerekir. Toprağın sıkışması kök gelişmesini engeller. Bu nedenle büyüme yavaşlar. Fazla kumlu topraklarda besin maddesi ve su iyi verilirse erkenci ürün alınır. Fakat tınlı killi topraklardaki verim miktarına hiçbir zaman ulaşılamaz. Toprakta yeter derecede organik madde bulunmalıdır. Toprak pH’ının 5,5-6-7 arasında olması yeterlidir. Patlıcan asit topraklardan kesinlikle hoşlanmaz. Ser sebzeciliğinde toprağın sıcak olmasını ister ve toprak sıcaklığı serde 18-22°C arasında bulunmalıdır. Düşük sıcaklık derecelerinde besin maddesi alınması, yavaşlama seviyesine kadar iner. Kökler yüzlek gelişir. Ayrıca taban su seviyesi kök bölgesine çıkmamalıdır. Taban su seviyesinin 2-3 günden fazla kök bölgesinde kalması büyük kök zararlanması meydana getirir ve köklerin büyük bir çoğunluğu havasızlıktan ölür. Taban suyunun sık sık yükseldiği yerlerde, bitkilerde önce yapraklar sararır, sonra dökülür ve ileri devrede bitkiler ölür.