Tweet
BİBER Botanik Özellikleri
BİBER 3.1. Bitki Oluşumu
Biber kendi halinde bırakıldığı zaman, çalı görünümlü bir bitkidir. Bulunduğu ekolojik koşullarda kış aylarında don meydana gelmiyorsa, çok yıllık bir bitki olur. Aksi durumlarda kış donlarından etkilenerek donar. Bu yerlerde biberler tek seneliktir. Üremesi tohumla olur. Tohumun çimlenmesiyle beraber toprak içindeki kazık kök oluşumu, daha sonra bol saç köklü bir yapıya döner. Toprak üstünde bitki, 4-5 ana dallı ve her dal üzerinde yine yan dal meydana getiren, yaprak koltuklarında tek veya salkım halinde meyve oluşturan bir bitkidir. Tohumdan meyve olgunluğuna kadar geçen süre 100-150 gündür. Sonbahar içinde havaların soğumasıyla beraber biber meyveleri toplanmazsa, meyveler dalında veya düştüğü toprak üzerinde çürür ve tohumları etrafa yayılır. Bu sırada soğuk yerlerde bitkiler ölür. Toprağa karışan tohumlar kışı geçirerek ertesi yıl sürer ve yeni biber bitkileri meydana gelir. Kışı sert geçmeyen ılımlı iklimlerde biber bitkisi hayatını devam ettirir ve ertesi sene bitki tekrar sürer ve meyve verir. Bu yerlerde biber çok yılık bir bitki olur.
BİBER 3.2. Kök
Tohumun çimlenmesiyle meydana gelen kazık kök, hızlı bir büyümeyle birden 5-10 cm derine iner. Daha sonra yan kökler oluşmaya başlar. Yan köklerin meydana gelmesi ve gelişmesi, kazık kökü bastırır. Bu durumdan itibaren kök, 5-10 adet yan kökten oluşan bol saçak köklü bir görünüm kazanır. Kalın kökler odunsu yapıdayken, ince kökler narin yapılıdır. Kesit alındığında kökün görünüm yuvarlaktır. Köklerin büyük bir çoğunluğu, yaklaşık % 70’i toprağın 10-30 cm ve % 25-30’da 30-50 cm derine iner. Hafif kumlu topraklarda, birkaç kökün 80-100 cm’e kadar inmesi mümkündür. Ser yetiştiriciliğinde soğuk, ıslak ve killi topraklarda kökler 20 cm derinliğe bile inmez ve yana yayılması ancak 30-40 cm’lik bir çap içinde kalır.
BİBER 3.3. Gövde, Dal ve Yaprak
Gövde belirgin veya belirgin olmayan boğum ve boğum aralarından meydana gelmiştir (Şekil 37.1). Gövde, büyümesinin ilk dönemlerinde otsu, daha sonra kısmen odunsu bir yapı kazanırsa da, özellikle dallar çok gevrek olduğundan küçük bir basınçla hemen kırılır. Gövdenin kesiti boğumlarda dört, beş köşe ve bazen çok köşeli, boğum araları yuvarlak ve yuvarlak elipstir. Gövde üzerinde tüyler bulunmaz. Ancak yabaniye kaçan tiplerde az çoktüylülük ve kısmi bir şekilde dikenlilik görülebilir. Bitki kendi haline bırakılırsa 4-6 adet dal meydana getirir. Bunlar ana yan dal veya birinci derecede yan dal olup, bunların üzerinde, 4-12 adet ikinci derece yan dal oluşur. Bitki bu şekilde yan dal oluşumu artırır ve ikincini üzerinde üçüncü ve üçüncünün üzerinde dördüncü yandal oluşumu olur ve yan dal sayısı daha da fazlalaşabilir. Dallanma bazı türlerde hemen toprak yüzünden itibaren, bazılarında ise 2-3 boğumdan sonra genellikle 5-6 boğumda başlar.
Şekil 37.1. Biber bitkisinin yaprak ve meyveleri
Yan dallar, yaprak koltuklarından çıkar. Dallanmanın durumuna göre gövde tacı yayvan, yuvarlak, dik ve uzun şekillidir. Gövdenin şekillenmesine bitkilere verilen aralık ve buna göre alınan ışık miktarı büyük ölçüde etkili olur. Bol ışık ve geniş aralıklarda bitki fazla boya kaçmaz. Tarla koşullarında gövde boyu 50-100 cm ve çevresi 40-60 cm’dir. Işığın azaldığı sonbahar sonu, kış ve ilk bahar başlangıcında, ser koşullarında bitki boy 100 cm hatta 150 cm’e kadar çıkar.
Yapraklar sivri biberlerde uzun oval, dolmalık biberlerde daha çok yuvarlak oval şekillidir. Yaprak kenarları düzdür. Yaprağın üstü kaygan ve parlaktır. Ancak yabani tiplerde tüylülük görülür. Sivri biberlerde ve süs biberlerde yapraklar küçüktür. Buna karşın dolmalık biberlerde daha büyüktür. Yaprak uçları sivri, hafif sivridir. Yaprak rengi açık yeşilden çok koyu yeşile kadar değişimi gösterir. Bu esnada antosiyan oluşumu meydana gelir ve renk mora kadar değişebilir. Yaprak sapları ince ve narin olup, hafif bir olukluluk gösterebilir.
BİBER 3.4. Çiçek
Çiçekler yaprak koltuklarında veya dal koltuklarında tek veya salkım halinde bulunur (Şekil 37.2). Salkımlarda da çiçeklerin 2-4 tanesi bir aradadır.
Şekil 37.2. Biber çiçekleri
Çiçekler erdişi görünümdedir. Bir çiçek sapından sonra, çiçek tablasında beş adet yeşil renkli çanak yaprak, beş adet taç yaprak vardır. Taç yaprak beyaz, beyaz-sarı, erguvani ve genellikle düz renklidir. Bununla beraber alacalı taç yapraklara da rastlanır. Yapraklardaki alacalılık, yaprağın normal rengiyle, mor antosiyan rengin yer yer karışmasıyla ortaya çıkar. Dişicik çevresinde beş adet erkek organ bulunur. Erkek organ üst uçları hafif sivri dip kısımları yuvarlaktır. Dişi organ 2-5 karpellidir. Domates tipi biberlerde karpel sayısı artabilir. Karpel sayısının artmasıyla meyve şekli muntazam olmayan, dilimli bir görünüm kazanır. Çiçek tozları, çiçekler açılmadan önce dölleme olgunluğuna gelir. Bu sırada dişi organ döllenme olgunluğunu henüz kazanmaya başlar. Çiçek açıldıktan kısa bir süre sonra erkek organlar dölleme özelliğini yitirir. Bunun tersi durumda görülebilir ve önce dişi organ döllenme olgunluğuna gelir, daha sonra Erkek organ takeleri çiçek açıldıktan sonra patlar ve dölleme yapabilir. Biberlerde %3-30 arasında yabancı döllenme vardır, ancak erkek ve dişi organı aynı zamanda olgunluğa gelenlerde % 100 yakın kendine döllenme söz konusu olabilir.
BİBER 3.5. Meyve
Meyve, sivri biberlerde ince uzun, konik, dolmalık biberlerde lop sayısına göre yuvarlak küt veya hafif sivri uçlu, kiraz ve domates şekillidir (Şekil 37.1, 37.3 ve 37.4) Meyvedeki şekil ayrımını 5-10 tipte çıkaran araştırmacılar bulunur. Kültürü yapılan biberlerin şeklini kısa yoldan sivri, konik ve dolmalık olarak şekillendirmek mümkündür. Meyvenin et rengi, hasat olgunluğu öncesi açık yeşil, yeşil, koyu yeşil, beyaz, sarı beyaz, sarıdır. Hasat olgunluğuna doğru bir çok biberde renk değişir. Tam olgun meyvelerde renk beyaz, sarı, kırmızı, koyu kırmızı, mor, morumsu siyahtır. Meyvenin et kalınlığı da farklılık gösterir ve ince etli olanlar 1-2 mm kalınlıkta, kalın etliler 3-6 mm kadardır.
Şekil 37.3. Körüklü sivri biberler
Şekil 37.4. Dolmalık biberler
Meyveler çok acı, acı, az acı ve tatlı olarak dört gruba ayrılır. Bazı meyvelerde hem et hem de damarlarda, bazılarında sadece damarlarda acılık bulunur, ette bulunmaz ve bu tip biberlerde damarlar alındığında biberin acılığı kaybolur, tatlı hale gelir. Bazı sivri biberlerde ve kısmen konik biberlerde sap ucuna yakın kısmında körük denilen bir buruşma meydana gelir. Uzun sivri biberlerin meyve uzunluğu 20-30 cm, genişliği 1-3 cm arasındadır. Konik biberlerin uzunluğu 10-20 cm, genişliği 2-4 cm, dolmalık biberin uzunluğu 3-10 cm ve genişliği 3-8 cm’dir.
BİBER 3.6. Tohum
Biber tohumları oval şekillidir. Tohum kenarları kalkık, orta kısım basık, uzunluğu 2-4 mm, genişliği 2-3 mm ve kalınlığı 0,5-1 mm’dir. Renkleri açık sarı, kahve sarıdır. Tohumluğun temizliği % 97, kullanılma değeri % 60-65, çimlenme kabiliyeti % 65’tir. Bir gram tohumlukta 150-180 adet tohum bulunur. Tohumluğun 1 litresinin ağırlığı 480-500 gr ve bin dane tohum ağırlığı 5-6 gr’dır. Tohumlar karanlıkta çimlenir. Çimlenme sıcaklığı optimum 25-30°C, minimum sıcaklık 8-10°C’dir. Bazı türlerin tohumluğunda, tohumun alındığı an çimlenme kısıtlanması görülür, ancak bu kısıtlama, tohumun 2-3 ay bekletilmesi sonucu kendiliğinden kaybolur. Tohumlar canlılığını 3-5 sene devam ettirir.
BİBER 3.1. Bitki Oluşumu
Biber kendi halinde bırakıldığı zaman, çalı görünümlü bir bitkidir. Bulunduğu ekolojik koşullarda kış aylarında don meydana gelmiyorsa, çok yıllık bir bitki olur. Aksi durumlarda kış donlarından etkilenerek donar. Bu yerlerde biberler tek seneliktir. Üremesi tohumla olur. Tohumun çimlenmesiyle beraber toprak içindeki kazık kök oluşumu, daha sonra bol saç köklü bir yapıya döner. Toprak üstünde bitki, 4-5 ana dallı ve her dal üzerinde yine yan dal meydana getiren, yaprak koltuklarında tek veya salkım halinde meyve oluşturan bir bitkidir. Tohumdan meyve olgunluğuna kadar geçen süre 100-150 gündür. Sonbahar içinde havaların soğumasıyla beraber biber meyveleri toplanmazsa, meyveler dalında veya düştüğü toprak üzerinde çürür ve tohumları etrafa yayılır. Bu sırada soğuk yerlerde bitkiler ölür. Toprağa karışan tohumlar kışı geçirerek ertesi yıl sürer ve yeni biber bitkileri meydana gelir. Kışı sert geçmeyen ılımlı iklimlerde biber bitkisi hayatını devam ettirir ve ertesi sene bitki tekrar sürer ve meyve verir. Bu yerlerde biber çok yılık bir bitki olur.
BİBER 3.2. Kök
Tohumun çimlenmesiyle meydana gelen kazık kök, hızlı bir büyümeyle birden 5-10 cm derine iner. Daha sonra yan kökler oluşmaya başlar. Yan köklerin meydana gelmesi ve gelişmesi, kazık kökü bastırır. Bu durumdan itibaren kök, 5-10 adet yan kökten oluşan bol saçak köklü bir görünüm kazanır. Kalın kökler odunsu yapıdayken, ince kökler narin yapılıdır. Kesit alındığında kökün görünüm yuvarlaktır. Köklerin büyük bir çoğunluğu, yaklaşık % 70’i toprağın 10-30 cm ve % 25-30’da 30-50 cm derine iner. Hafif kumlu topraklarda, birkaç kökün 80-100 cm’e kadar inmesi mümkündür. Ser yetiştiriciliğinde soğuk, ıslak ve killi topraklarda kökler 20 cm derinliğe bile inmez ve yana yayılması ancak 30-40 cm’lik bir çap içinde kalır.
BİBER 3.3. Gövde, Dal ve Yaprak
Gövde belirgin veya belirgin olmayan boğum ve boğum aralarından meydana gelmiştir (Şekil 37.1). Gövde, büyümesinin ilk dönemlerinde otsu, daha sonra kısmen odunsu bir yapı kazanırsa da, özellikle dallar çok gevrek olduğundan küçük bir basınçla hemen kırılır. Gövdenin kesiti boğumlarda dört, beş köşe ve bazen çok köşeli, boğum araları yuvarlak ve yuvarlak elipstir. Gövde üzerinde tüyler bulunmaz. Ancak yabaniye kaçan tiplerde az çoktüylülük ve kısmi bir şekilde dikenlilik görülebilir. Bitki kendi haline bırakılırsa 4-6 adet dal meydana getirir. Bunlar ana yan dal veya birinci derecede yan dal olup, bunların üzerinde, 4-12 adet ikinci derece yan dal oluşur. Bitki bu şekilde yan dal oluşumu artırır ve ikincini üzerinde üçüncü ve üçüncünün üzerinde dördüncü yandal oluşumu olur ve yan dal sayısı daha da fazlalaşabilir. Dallanma bazı türlerde hemen toprak yüzünden itibaren, bazılarında ise 2-3 boğumdan sonra genellikle 5-6 boğumda başlar.
Şekil 37.1. Biber bitkisinin yaprak ve meyveleri
Yan dallar, yaprak koltuklarından çıkar. Dallanmanın durumuna göre gövde tacı yayvan, yuvarlak, dik ve uzun şekillidir. Gövdenin şekillenmesine bitkilere verilen aralık ve buna göre alınan ışık miktarı büyük ölçüde etkili olur. Bol ışık ve geniş aralıklarda bitki fazla boya kaçmaz. Tarla koşullarında gövde boyu 50-100 cm ve çevresi 40-60 cm’dir. Işığın azaldığı sonbahar sonu, kış ve ilk bahar başlangıcında, ser koşullarında bitki boy 100 cm hatta 150 cm’e kadar çıkar.
Yapraklar sivri biberlerde uzun oval, dolmalık biberlerde daha çok yuvarlak oval şekillidir. Yaprak kenarları düzdür. Yaprağın üstü kaygan ve parlaktır. Ancak yabani tiplerde tüylülük görülür. Sivri biberlerde ve süs biberlerde yapraklar küçüktür. Buna karşın dolmalık biberlerde daha büyüktür. Yaprak uçları sivri, hafif sivridir. Yaprak rengi açık yeşilden çok koyu yeşile kadar değişimi gösterir. Bu esnada antosiyan oluşumu meydana gelir ve renk mora kadar değişebilir. Yaprak sapları ince ve narin olup, hafif bir olukluluk gösterebilir.
BİBER 3.4. Çiçek
Çiçekler yaprak koltuklarında veya dal koltuklarında tek veya salkım halinde bulunur (Şekil 37.2). Salkımlarda da çiçeklerin 2-4 tanesi bir aradadır.
Şekil 37.2. Biber çiçekleri
Çiçekler erdişi görünümdedir. Bir çiçek sapından sonra, çiçek tablasında beş adet yeşil renkli çanak yaprak, beş adet taç yaprak vardır. Taç yaprak beyaz, beyaz-sarı, erguvani ve genellikle düz renklidir. Bununla beraber alacalı taç yapraklara da rastlanır. Yapraklardaki alacalılık, yaprağın normal rengiyle, mor antosiyan rengin yer yer karışmasıyla ortaya çıkar. Dişicik çevresinde beş adet erkek organ bulunur. Erkek organ üst uçları hafif sivri dip kısımları yuvarlaktır. Dişi organ 2-5 karpellidir. Domates tipi biberlerde karpel sayısı artabilir. Karpel sayısının artmasıyla meyve şekli muntazam olmayan, dilimli bir görünüm kazanır. Çiçek tozları, çiçekler açılmadan önce dölleme olgunluğuna gelir. Bu sırada dişi organ döllenme olgunluğunu henüz kazanmaya başlar. Çiçek açıldıktan kısa bir süre sonra erkek organlar dölleme özelliğini yitirir. Bunun tersi durumda görülebilir ve önce dişi organ döllenme olgunluğuna gelir, daha sonra Erkek organ takeleri çiçek açıldıktan sonra patlar ve dölleme yapabilir. Biberlerde %3-30 arasında yabancı döllenme vardır, ancak erkek ve dişi organı aynı zamanda olgunluğa gelenlerde % 100 yakın kendine döllenme söz konusu olabilir.
BİBER 3.5. Meyve
Meyve, sivri biberlerde ince uzun, konik, dolmalık biberlerde lop sayısına göre yuvarlak küt veya hafif sivri uçlu, kiraz ve domates şekillidir (Şekil 37.1, 37.3 ve 37.4) Meyvedeki şekil ayrımını 5-10 tipte çıkaran araştırmacılar bulunur. Kültürü yapılan biberlerin şeklini kısa yoldan sivri, konik ve dolmalık olarak şekillendirmek mümkündür. Meyvenin et rengi, hasat olgunluğu öncesi açık yeşil, yeşil, koyu yeşil, beyaz, sarı beyaz, sarıdır. Hasat olgunluğuna doğru bir çok biberde renk değişir. Tam olgun meyvelerde renk beyaz, sarı, kırmızı, koyu kırmızı, mor, morumsu siyahtır. Meyvenin et kalınlığı da farklılık gösterir ve ince etli olanlar 1-2 mm kalınlıkta, kalın etliler 3-6 mm kadardır.
Şekil 37.3. Körüklü sivri biberler
Şekil 37.4. Dolmalık biberler
Meyveler çok acı, acı, az acı ve tatlı olarak dört gruba ayrılır. Bazı meyvelerde hem et hem de damarlarda, bazılarında sadece damarlarda acılık bulunur, ette bulunmaz ve bu tip biberlerde damarlar alındığında biberin acılığı kaybolur, tatlı hale gelir. Bazı sivri biberlerde ve kısmen konik biberlerde sap ucuna yakın kısmında körük denilen bir buruşma meydana gelir. Uzun sivri biberlerin meyve uzunluğu 20-30 cm, genişliği 1-3 cm arasındadır. Konik biberlerin uzunluğu 10-20 cm, genişliği 2-4 cm, dolmalık biberin uzunluğu 3-10 cm ve genişliği 3-8 cm’dir.
BİBER 3.6. Tohum
Biber tohumları oval şekillidir. Tohum kenarları kalkık, orta kısım basık, uzunluğu 2-4 mm, genişliği 2-3 mm ve kalınlığı 0,5-1 mm’dir. Renkleri açık sarı, kahve sarıdır. Tohumluğun temizliği % 97, kullanılma değeri % 60-65, çimlenme kabiliyeti % 65’tir. Bir gram tohumlukta 150-180 adet tohum bulunur. Tohumluğun 1 litresinin ağırlığı 480-500 gr ve bin dane tohum ağırlığı 5-6 gr’dır. Tohumlar karanlıkta çimlenir. Çimlenme sıcaklığı optimum 25-30°C, minimum sıcaklık 8-10°C’dir. Bazı türlerin tohumluğunda, tohumun alındığı an çimlenme kısıtlanması görülür, ancak bu kısıtlama, tohumun 2-3 ay bekletilmesi sonucu kendiliğinden kaybolur. Tohumlar canlılığını 3-5 sene devam ettirir.