Tweet
PATATES
Latincesi : Solanum tuberosum
Almancası : Kartoffel
İngilizcesi : Potato
Fransızcası : Pomme
Rusçası : de Terre
PATATES 1. Anavatanı ve Tarihçesi
Yabani ve kültüre alınmış patatesin anavatanı Amerika’dır. Harita 38.1 ve 38.2’de bu hususa ait bilgiler HAWKES’e (1958) göre verilmiştir. Patatese ait cins ve türlerin büyük bir bölümünün çıkış yeri çok iyi etüt edilmiş olup esas olarak iki bölge ile sınırlanmıştır.
1. Merkezi Meksika
2. Güney Peru, Bolivya ve Kuzeybatı Arjantin
Cetvel 38.1’de değişik cins ve türlerin hangi ülkelerden çıktığını gösteren bir liste verilmiştir. Bu cetvelde görüldüğü gibi patatesin değişik tür ve cinslerinin gen merkezi U.S.A., Meksika, Guatemala, Costarica, Panama, Venezuela, Colombiya, Ekvator, Peru, Bolivya, Paraguay, Brezilya, Uruguay, Arjantin ve Şili’dir. Her bölgede en az bir veya daha fazla cins veya tür bulunmaktadır. Patateslerin Avrupa’ya geliş yerini, burada yetiştirilen çeşitleri dikkate alarak saptamak mümkündür. Halen İngiltere’de sarı kabuklu patates, İspanya’da kırmızı kabuklu ve menekşe renkli çiçekleri olan patatesler yetiştirilmektedir (DILLINGEN, 1928).
Harita 38.1. Patatesin menşe bölgeleri ve orada bulunan patates cinsleri
Bu patatesler S.tuberosum, S.maglia, S.commersoniana, S.juglandifolium olup, Peru, Şili ve Meksika’dan kaynaklanmaktadır. SUZEPCZUK, BUKASOV (1929) ve BUKASOV’a (1933) göre Avrupa patateslerinin orijin bölgesi Şili’dir. Fakat SALAMAN, HAWKES (1949) ve HAWKES’e (1956) göre ise, Columbia ve Peru olması daha doğrudur. Patates 1578 senesinde ilk defa İspanyollar tarafından Avrupa’ya getirilmiştir (EKİNCİ, 1964). DILLINGEN’e (1929) göre ise, bu tarih 1543’tür. İspanya’dan İtalya’ya 1564’te; İngiltere’ye de 1880’de geçtiği ve Amiral Sir F. ORAKY veya eczacı GERARDE tarafından sokulduğu bilinmektedir (İLLİSULU 1957, ARSLAN 1976). Esasında patates 400-500 yıl önceden beri Güney Amerika’da üretime alınmıştır. Ancak 15-16 yüzyılda diğer dünya ülkelerinde tarımına başlamıştır.
Harita 38.2. Patatesin menşe bölgeleri ve orada bulunan patates cinsleri
Türkiye’ye patatesin ne zaman girdiği bilinmemektedir. Bununla beraber ilk defa Kafkaslar üzerinden, Rusya’dan geldiği ve Doğu Kuzey Anadolu ve Karadeniz Bölgesinde yetiştirildiği, en az 85 yıldan beri üretiminin yapıldığı tahmin edilmektedir (İLİSULU, 1957).
Latincesi : Solanum tuberosum
Almancası : Kartoffel
İngilizcesi : Potato
Fransızcası : Pomme
Rusçası : de Terre
PATATES 1. Anavatanı ve Tarihçesi
Yabani ve kültüre alınmış patatesin anavatanı Amerika’dır. Harita 38.1 ve 38.2’de bu hususa ait bilgiler HAWKES’e (1958) göre verilmiştir. Patatese ait cins ve türlerin büyük bir bölümünün çıkış yeri çok iyi etüt edilmiş olup esas olarak iki bölge ile sınırlanmıştır.
1. Merkezi Meksika
2. Güney Peru, Bolivya ve Kuzeybatı Arjantin
Cetvel 38.1’de değişik cins ve türlerin hangi ülkelerden çıktığını gösteren bir liste verilmiştir. Bu cetvelde görüldüğü gibi patatesin değişik tür ve cinslerinin gen merkezi U.S.A., Meksika, Guatemala, Costarica, Panama, Venezuela, Colombiya, Ekvator, Peru, Bolivya, Paraguay, Brezilya, Uruguay, Arjantin ve Şili’dir. Her bölgede en az bir veya daha fazla cins veya tür bulunmaktadır. Patateslerin Avrupa’ya geliş yerini, burada yetiştirilen çeşitleri dikkate alarak saptamak mümkündür. Halen İngiltere’de sarı kabuklu patates, İspanya’da kırmızı kabuklu ve menekşe renkli çiçekleri olan patatesler yetiştirilmektedir (DILLINGEN, 1928).
Harita 38.1. Patatesin menşe bölgeleri ve orada bulunan patates cinsleri
Bu patatesler S.tuberosum, S.maglia, S.commersoniana, S.juglandifolium olup, Peru, Şili ve Meksika’dan kaynaklanmaktadır. SUZEPCZUK, BUKASOV (1929) ve BUKASOV’a (1933) göre Avrupa patateslerinin orijin bölgesi Şili’dir. Fakat SALAMAN, HAWKES (1949) ve HAWKES’e (1956) göre ise, Columbia ve Peru olması daha doğrudur. Patates 1578 senesinde ilk defa İspanyollar tarafından Avrupa’ya getirilmiştir (EKİNCİ, 1964). DILLINGEN’e (1929) göre ise, bu tarih 1543’tür. İspanya’dan İtalya’ya 1564’te; İngiltere’ye de 1880’de geçtiği ve Amiral Sir F. ORAKY veya eczacı GERARDE tarafından sokulduğu bilinmektedir (İLLİSULU 1957, ARSLAN 1976). Esasında patates 400-500 yıl önceden beri Güney Amerika’da üretime alınmıştır. Ancak 15-16 yüzyılda diğer dünya ülkelerinde tarımına başlamıştır.
Harita 38.2. Patatesin menşe bölgeleri ve orada bulunan patates cinsleri
Türkiye’ye patatesin ne zaman girdiği bilinmemektedir. Bununla beraber ilk defa Kafkaslar üzerinden, Rusya’dan geldiği ve Doğu Kuzey Anadolu ve Karadeniz Bölgesinde yetiştirildiği, en az 85 yıldan beri üretiminin yapıldığı tahmin edilmektedir (İLİSULU, 1957).