Tweet
PATATES Beslenme ve İnsan Sağlığı Bakımından Önemi
Patates, insan beslenmesinde en fazla kullanılan bir sebzedir. Birçok ülkede ekmeğin yerini alan bir gıda maddesidir. İçerisinde % 60-80 oranında su ve % 20-40 arasında kuru madde bulunur. Kuru maddenin büyük bir çoğunluğunu nişasta meydana getirir. Nişasta oranı % 10-25 arasında değişir. Geri kalan maddelerden % 2-5 arasında azotsuz maddeler (nişasta hariç), % 1-3 arasında protein, % 0,15-0,20 arasında yağ ve % 1-2,5 arasında kül vardır. Patateste bu maddeler yanın Riboflavin, Niaşin, Nikotimik Asit, A,B,C vitaminleri, Tryptohane, Lysine, Leucine, Methionine, Cystine, Phenlalanine, Tyrosine, Threonine ve Valine gibi aminoasitleri vardır (Cetvel 38.2).
Patates, bir mineral madde deposudur. Fazla miktarda Potasyum, Magnezyum, Fosfor, Demir, Kalsiyum, Klor içerir (GÖBELEZ, 1969). Patates şeker hastalığına karşı mukavemeti arttırır. Kanı alkali hale getirir. Kum, taş düşürmede, idrar tutukluğunda, yarım litre suda 2-3 patates dağılıncaya kadar kaynatılır, diğer bir kapta meyan köküne aynı işlem yapılır. Bu sular süzülüp birbirine karıştırılır ve ılık ılık şekersiz içilir. Göz kapağı şişmesi ve gözün kapanmasında, elektrot kaynağı yapanlarda meydana gelen göz rahatsızlığında gazlı bez içine konan bir dilim patates 15 dakika kapalı göz üzerinde tutulur ve bu işleme belli aralıklarla devam edilirse şişlik iner, ağrı kesilir. Haşlanmış ezilmiş lapa haline getirilmiş patates, zeytinyağı ile yoğrularak elde olunan hamur yanık, kan çıbanı, hemeroid için ideal bir ilaçtır (GÖBELEZ, 1969). Yemek pişerken içine atılan patates, yemeğin fazla tuzunu alır. Ayna ve camlar patatesle ovulursa pırıl pırıl olur. Halıların rengini tazelemek ve parlatmak için kaynatılmış patates suyu ile fırçalanır.
Cetvel 38.2. 100 g. Patates yumrusunun kimyasal bileşimi(İLLİSULU 1968, BURTON 1974, ER 1980).
Yumrudaki maddeler/ Miktarları(g)/ Ortalama miktarı/
Su/ 69,90-80,31/ 75,20 g
Kuru madde/ 19,69-30,10/ 24,80 g
Nişasta/ 10,69-22,13/ 17,73 g
Azotsuz madde/ 2,10-4,80/ 3,30 g
Protein/ 1,26-2,41/ 1,67 g
Ham kül/ 0,61-1,69/ 1,11 g
Ham selüloz/ 0,60-1,90/ 0,80 g
Ham yağ/ 0,12-0,24/ 0,15 g
Potasyum/ -/ 500,00 mg
Kalsiyum/ -/ 15,00 mg
Demir/ -/ 1,00 mg
Fosfor/ -/ 50,00 mg
A vitamini/ -/ 0,01 mg
B vitamini/ -/ 0,10 mg
C vitamini/ -/ 25,00 mg
Riboflavin/ -/ 0,02 mg
Niasin/ -/ 1,20 mg
Nikotinik asit/ -/ 0,50 mg
Enerji miktarı/ -/ 290,00 mg
Patates, insan beslenmesinde en fazla kullanılan bir sebzedir. Birçok ülkede ekmeğin yerini alan bir gıda maddesidir. İçerisinde % 60-80 oranında su ve % 20-40 arasında kuru madde bulunur. Kuru maddenin büyük bir çoğunluğunu nişasta meydana getirir. Nişasta oranı % 10-25 arasında değişir. Geri kalan maddelerden % 2-5 arasında azotsuz maddeler (nişasta hariç), % 1-3 arasında protein, % 0,15-0,20 arasında yağ ve % 1-2,5 arasında kül vardır. Patateste bu maddeler yanın Riboflavin, Niaşin, Nikotimik Asit, A,B,C vitaminleri, Tryptohane, Lysine, Leucine, Methionine, Cystine, Phenlalanine, Tyrosine, Threonine ve Valine gibi aminoasitleri vardır (Cetvel 38.2).
Patates, bir mineral madde deposudur. Fazla miktarda Potasyum, Magnezyum, Fosfor, Demir, Kalsiyum, Klor içerir (GÖBELEZ, 1969). Patates şeker hastalığına karşı mukavemeti arttırır. Kanı alkali hale getirir. Kum, taş düşürmede, idrar tutukluğunda, yarım litre suda 2-3 patates dağılıncaya kadar kaynatılır, diğer bir kapta meyan köküne aynı işlem yapılır. Bu sular süzülüp birbirine karıştırılır ve ılık ılık şekersiz içilir. Göz kapağı şişmesi ve gözün kapanmasında, elektrot kaynağı yapanlarda meydana gelen göz rahatsızlığında gazlı bez içine konan bir dilim patates 15 dakika kapalı göz üzerinde tutulur ve bu işleme belli aralıklarla devam edilirse şişlik iner, ağrı kesilir. Haşlanmış ezilmiş lapa haline getirilmiş patates, zeytinyağı ile yoğrularak elde olunan hamur yanık, kan çıbanı, hemeroid için ideal bir ilaçtır (GÖBELEZ, 1969). Yemek pişerken içine atılan patates, yemeğin fazla tuzunu alır. Ayna ve camlar patatesle ovulursa pırıl pırıl olur. Halıların rengini tazelemek ve parlatmak için kaynatılmış patates suyu ile fırçalanır.
Cetvel 38.2. 100 g. Patates yumrusunun kimyasal bileşimi(İLLİSULU 1968, BURTON 1974, ER 1980).
Yumrudaki maddeler/ Miktarları(g)/ Ortalama miktarı/
Su/ 69,90-80,31/ 75,20 g
Kuru madde/ 19,69-30,10/ 24,80 g
Nişasta/ 10,69-22,13/ 17,73 g
Azotsuz madde/ 2,10-4,80/ 3,30 g
Protein/ 1,26-2,41/ 1,67 g
Ham kül/ 0,61-1,69/ 1,11 g
Ham selüloz/ 0,60-1,90/ 0,80 g
Ham yağ/ 0,12-0,24/ 0,15 g
Potasyum/ -/ 500,00 mg
Kalsiyum/ -/ 15,00 mg
Demir/ -/ 1,00 mg
Fosfor/ -/ 50,00 mg
A vitamini/ -/ 0,01 mg
B vitamini/ -/ 0,10 mg
C vitamini/ -/ 25,00 mg
Riboflavin/ -/ 0,02 mg
Niasin/ -/ 1,20 mg
Nikotinik asit/ -/ 0,50 mg
Enerji miktarı/ -/ 290,00 mg