Tweet
PATATES Gübreleme
GRUNER (1963) yaptığı çalışmalarda patatesin topraktan kaldırdığı besin maddeleri ve miktarları tespit edilmiştir (Cetvel 38.4). Cetvelden görüldüğü gibi patates öncelikle potasyumu almakta, daha sonra azot kalsiyum, fosfor ve magnezyumu kaldırmaktadır. Çiçeklenme dönemine doğru yaklaşık gelişmenin 3. ayında almış olduğu besin maddeleri potasyum, azot, fosfordur. Yumru başlangıcına kadar besin gereksinmesinin % 55’ini kalsiyum ve sodyum, % 40’ını fosfor, magnezyum ve potasyum içermektedir. Çiçeklenme sonunda fosfor, potasyum ve sodyum gereksinmesi % 80’e yaklaşırken, magnezyum % 60, kalsiyum % 90 olmaktadır (AKSOY, 1980).
Cetvel 38.4. Patatesin topraktan kaldırdığı besin maddeleri
__________________________________________________ ________
Besin maddesi (kg/hek)
Ürün miktarı ___________________________________________
(ton/hek) N P2O5 K2O CaO MgO
__________________________________________________ ________
18,75 90 43 194 - -
20,00 90 40 180 15 75
25,00 120 45 200 70 -
27,00 175-192 30-36 240-300 - -
30,00 130 56 270 - -
__________________________________________________ ________
Patateste gübreleme yaparken bu değişik dönemlerde kaldırdığı besin maddeleri miktarı dikkate alınarak gübreleme yapılmalıdır. Patates gübrelemesinin başında organik gübreler gelir. Organik gübrelerin toprağın yapısını düzeltmesi, havalandırması ve su tutmasını ayarlaması ile, patates bitkisinin büyümesi ve yumru oluşumunu geliştirilir. Bu bakımdan dekara 4-10 ton civarında ahır gübresi atılmalıdır. KLAPP (1950) yaptığı araştırmada, gübresiz toprakta verimi 100 gösterdiğinde, sadece ahır gübresi atmakla verimde 152'lik bir artış meydana geldiğini saptamıştır. Aynı sonucu SEIBERTH (1960) biraz daha düşük, 137 olarak bulmuştur. İlk büyüme döneminde patatesin azot gereksinmesi yüksektir. Bu dönem, protein sentezi ileri devresidir. Bunu karşılamak üzere bitki topraktan fazlaca azot alır. Verilecek azot miktarı saf olarak 10-15 kg/dekardır. Gübrenin bir bölümü ekim öncesi, diğer bölümü çiçeklenmeden sonra verilir. GRUNER (1963) yaptığı denemelerde dekara 0 (şahit), 4, 6, 8 kg saf azot verdiğinde verim miktarı giderek artmıştır. Hiç gübre verilmeyen parselde 2,358 kg verime karşılık, 4 kg saf azotta 2,676 kg, 6 saf azotta 2,854 kg ve 8 kg saf azot verilmesinde 3,047 kg ürün alınmıştır. Patatesin fosfor gereksinmesini karşılamak üzere dekara saf 15-20 kg fosfor verilmelidir. Yine GRUNER (1963) yaptığı araştırmada azot için bulduğu sonucu, fosfor için de bulmuş ve dekara 0 (şahit), 4, 6, 8, 10 kg saf fosfor atılmasıyla, hiç fosfor verilmeyen parselde 2540 kg ürün alınırken 10 kg saf fosfor verilmesinde 3010 kg ürün alınmış ve fosfor dozu arttıkça ürün miktarı yükselmiştir. Ekim öncesi fosforlu gübrenin hepsi birden toprağa atılmalıdır.
Potasyum, patateste şeker ve nişasta miktarını etkiler. Bu bakımdan patateslerde tat üzerinde en etkin olan besin maddesidir. Dekara 15-20 kg arasında saf potasyum atılmalıdır. HIBMA (1960) atılacak saf potasyum miktarını 20-25 kg olarak vermektedir. Nitekim yaptığı denemede 0 (şahit), 8, 14, 20, 24 kg dekara saf potasyum verdiğinde en yüksek verim 24 kg saf potasyum atılan parselden elde edilmiş ve ürün miktarı 3751 kg’a yükselmiştir. KLAPP (1950), ahır gübresi yanında ticaret gübresi atılmasının, gübresizlere karşın 196’lık bir artış meydana getirdiğini, buna karşın sadece ahır gübresinde 152’lik ve sadece ticaret gübresinde 162’lik bir artış gözlendiğini, bu bakımdan ahır ve ticaret gübresinin müştereken kullanılması gerektiğini önermektedir. Azot, fosfor ve potasyum yanında demir, çinko, bor ve kükürt gübrelemesinin verimde artış meydana getirdiği ve birçok mantari ve bakteriyel hastalıklara karşı bitkide direnci arttırdığı, bizim yaptığımız denemelerde gözlenmiş bulunmaktadır.
GRUNER (1963) yaptığı çalışmalarda patatesin topraktan kaldırdığı besin maddeleri ve miktarları tespit edilmiştir (Cetvel 38.4). Cetvelden görüldüğü gibi patates öncelikle potasyumu almakta, daha sonra azot kalsiyum, fosfor ve magnezyumu kaldırmaktadır. Çiçeklenme dönemine doğru yaklaşık gelişmenin 3. ayında almış olduğu besin maddeleri potasyum, azot, fosfordur. Yumru başlangıcına kadar besin gereksinmesinin % 55’ini kalsiyum ve sodyum, % 40’ını fosfor, magnezyum ve potasyum içermektedir. Çiçeklenme sonunda fosfor, potasyum ve sodyum gereksinmesi % 80’e yaklaşırken, magnezyum % 60, kalsiyum % 90 olmaktadır (AKSOY, 1980).
Cetvel 38.4. Patatesin topraktan kaldırdığı besin maddeleri
__________________________________________________ ________
Besin maddesi (kg/hek)
Ürün miktarı ___________________________________________
(ton/hek) N P2O5 K2O CaO MgO
__________________________________________________ ________
18,75 90 43 194 - -
20,00 90 40 180 15 75
25,00 120 45 200 70 -
27,00 175-192 30-36 240-300 - -
30,00 130 56 270 - -
__________________________________________________ ________
Patateste gübreleme yaparken bu değişik dönemlerde kaldırdığı besin maddeleri miktarı dikkate alınarak gübreleme yapılmalıdır. Patates gübrelemesinin başında organik gübreler gelir. Organik gübrelerin toprağın yapısını düzeltmesi, havalandırması ve su tutmasını ayarlaması ile, patates bitkisinin büyümesi ve yumru oluşumunu geliştirilir. Bu bakımdan dekara 4-10 ton civarında ahır gübresi atılmalıdır. KLAPP (1950) yaptığı araştırmada, gübresiz toprakta verimi 100 gösterdiğinde, sadece ahır gübresi atmakla verimde 152'lik bir artış meydana geldiğini saptamıştır. Aynı sonucu SEIBERTH (1960) biraz daha düşük, 137 olarak bulmuştur. İlk büyüme döneminde patatesin azot gereksinmesi yüksektir. Bu dönem, protein sentezi ileri devresidir. Bunu karşılamak üzere bitki topraktan fazlaca azot alır. Verilecek azot miktarı saf olarak 10-15 kg/dekardır. Gübrenin bir bölümü ekim öncesi, diğer bölümü çiçeklenmeden sonra verilir. GRUNER (1963) yaptığı denemelerde dekara 0 (şahit), 4, 6, 8 kg saf azot verdiğinde verim miktarı giderek artmıştır. Hiç gübre verilmeyen parselde 2,358 kg verime karşılık, 4 kg saf azotta 2,676 kg, 6 saf azotta 2,854 kg ve 8 kg saf azot verilmesinde 3,047 kg ürün alınmıştır. Patatesin fosfor gereksinmesini karşılamak üzere dekara saf 15-20 kg fosfor verilmelidir. Yine GRUNER (1963) yaptığı araştırmada azot için bulduğu sonucu, fosfor için de bulmuş ve dekara 0 (şahit), 4, 6, 8, 10 kg saf fosfor atılmasıyla, hiç fosfor verilmeyen parselde 2540 kg ürün alınırken 10 kg saf fosfor verilmesinde 3010 kg ürün alınmış ve fosfor dozu arttıkça ürün miktarı yükselmiştir. Ekim öncesi fosforlu gübrenin hepsi birden toprağa atılmalıdır.
Potasyum, patateste şeker ve nişasta miktarını etkiler. Bu bakımdan patateslerde tat üzerinde en etkin olan besin maddesidir. Dekara 15-20 kg arasında saf potasyum atılmalıdır. HIBMA (1960) atılacak saf potasyum miktarını 20-25 kg olarak vermektedir. Nitekim yaptığı denemede 0 (şahit), 8, 14, 20, 24 kg dekara saf potasyum verdiğinde en yüksek verim 24 kg saf potasyum atılan parselden elde edilmiş ve ürün miktarı 3751 kg’a yükselmiştir. KLAPP (1950), ahır gübresi yanında ticaret gübresi atılmasının, gübresizlere karşın 196’lık bir artış meydana getirdiğini, buna karşın sadece ahır gübresinde 152’lik ve sadece ticaret gübresinde 162’lik bir artış gözlendiğini, bu bakımdan ahır ve ticaret gübresinin müştereken kullanılması gerektiğini önermektedir. Azot, fosfor ve potasyum yanında demir, çinko, bor ve kükürt gübrelemesinin verimde artış meydana getirdiği ve birçok mantari ve bakteriyel hastalıklara karşı bitkide direnci arttırdığı, bizim yaptığımız denemelerde gözlenmiş bulunmaktadır.