Tweet
BAKLA Ekonomik Değeri
Eskiden baklanın öğütüldüğü ve buğday, arpa darı unu ile karıştırılıp ekmek yapıldığı, hayvan yemi olarak kullanıldığı dikkate alınırsa üretimin yoğun olacağı rahatça anlaşılır. Bakla eskiden özellikle at beslemesinde fazla kullanılmıştır. Fakat günümüzde at taşımacılığı eskisi kadar kullanılmadığında, at yetiştiriciliği giderek azalmıştır (BOND, 1979). Ekmek yapımında artık bakla ununa yer verilmediği, bu durumda baklanın sadece yemeklik olarak kullanımın kaldığı ve giderek önemini yitirdiği söylenebilir.
ENGİN (1982), baklanın öneminin azalmasını, baklanın yerini fasulye, patates, mısır gibi bitkilerin almasına ve yine baklanın tek yönlü insan beslenmesinde kullanıldığı zaman bazı yan etkilerin bulunmasına yorumlamaktadır. Bu gerçeğe rağmen halen bakla, ülkemizde fasulyeden sonra baklagil sebzeleri arasında ikinci sırayı almaktadır. Üretim sahası ve üretim miktarı yıldan yıla farklılık gösterir ve uzun yıllar arasındaki rakamlara baktığımızda baklanın ekim alanın 5-10 bin hektar ve üretiminin 20-60 bin ton arasında oynadığı görülür (Cetvel 40.1). Bakla yetiştiricilik masrafları en az olan sebzelerden birisidir. İlkbaharda erken üretime girdiği için ekim nöbetinde de iyi bir ön kültür bitkisidir.
Cetvel 40.1. Baklanın ekim alanı ve üretim miktarı
__________________________________________________ _____________
Yıllar 1974 1978 1980 1984 2000 Ortalama
__________________________________________________ _____________
Ekim alanı (hek) 10.821 8.773 6.706 7.070 9.386 7.137
Üretim miktarı (ton) 60.000 55.000 43.000 50.000 55.500 52.600
__________________________________________________ _____________
Baklanın tazesi ve kuru tanesi dış ülkelere ihraç edilmektedir. İhraç miktarı yıllara göre değişir. Ortalama 15-25 milyar TL’lik bir ihraç söz konusudur. Ülkemizde en çok Çankırı, Kayseri, Kastamonu, Sinop, Tokat, Zonguldak, Antalya, Hatay, Denizli, Kütahya, Balıkesir, Çanakkale, Bursa, aydın, İzmir, Manisa ve Elazığ illerinde yetiştiriciliği yapılır. Bu iller içinde de Balıkesir ve Çanakkale en önde gelen iller olmakta, bunları Manisa, İzmir, Bursa ve Antalya izlemektedir.
Eskiden baklanın öğütüldüğü ve buğday, arpa darı unu ile karıştırılıp ekmek yapıldığı, hayvan yemi olarak kullanıldığı dikkate alınırsa üretimin yoğun olacağı rahatça anlaşılır. Bakla eskiden özellikle at beslemesinde fazla kullanılmıştır. Fakat günümüzde at taşımacılığı eskisi kadar kullanılmadığında, at yetiştiriciliği giderek azalmıştır (BOND, 1979). Ekmek yapımında artık bakla ununa yer verilmediği, bu durumda baklanın sadece yemeklik olarak kullanımın kaldığı ve giderek önemini yitirdiği söylenebilir.
ENGİN (1982), baklanın öneminin azalmasını, baklanın yerini fasulye, patates, mısır gibi bitkilerin almasına ve yine baklanın tek yönlü insan beslenmesinde kullanıldığı zaman bazı yan etkilerin bulunmasına yorumlamaktadır. Bu gerçeğe rağmen halen bakla, ülkemizde fasulyeden sonra baklagil sebzeleri arasında ikinci sırayı almaktadır. Üretim sahası ve üretim miktarı yıldan yıla farklılık gösterir ve uzun yıllar arasındaki rakamlara baktığımızda baklanın ekim alanın 5-10 bin hektar ve üretiminin 20-60 bin ton arasında oynadığı görülür (Cetvel 40.1). Bakla yetiştiricilik masrafları en az olan sebzelerden birisidir. İlkbaharda erken üretime girdiği için ekim nöbetinde de iyi bir ön kültür bitkisidir.
Cetvel 40.1. Baklanın ekim alanı ve üretim miktarı
__________________________________________________ _____________
Yıllar 1974 1978 1980 1984 2000 Ortalama
__________________________________________________ _____________
Ekim alanı (hek) 10.821 8.773 6.706 7.070 9.386 7.137
Üretim miktarı (ton) 60.000 55.000 43.000 50.000 55.500 52.600
__________________________________________________ _____________
Baklanın tazesi ve kuru tanesi dış ülkelere ihraç edilmektedir. İhraç miktarı yıllara göre değişir. Ortalama 15-25 milyar TL’lik bir ihraç söz konusudur. Ülkemizde en çok Çankırı, Kayseri, Kastamonu, Sinop, Tokat, Zonguldak, Antalya, Hatay, Denizli, Kütahya, Balıkesir, Çanakkale, Bursa, aydın, İzmir, Manisa ve Elazığ illerinde yetiştiriciliği yapılır. Bu iller içinde de Balıkesir ve Çanakkale en önde gelen iller olmakta, bunları Manisa, İzmir, Bursa ve Antalya izlemektedir.