Tweet
7.1.2. Kompost Hazırlama Yeri
Genellikle üstü örtülü, yanları duvarla çevrili, yer yer aydınlatma pencereleri bulunan kapalı alandır fŞekil 7.1). Ancak çok fazla miktarda kompost üreten işletmelerde bu işlem acık alanlarda da yapılır (Şekil 7.2). Sıcak yerlerde kenarlarının duvarlarla çevrili olması gerekmez. Bazı durumlarda sadece sundurma yapılır. Gerekli hallerde, örnek olarak : kuru, sıcak veya soğuk rüzgarların (istiği, havanın soğuk olduğu zamanlarda, sundurmanın etrafına saman balyalan koyarak geçici bir duvar sistemi oluşturulur. Kompost pastörizasyon odası, kompost yapılan yere bitişik inşa edilmişse, sundurmanın bir tarafı zaten duvarla çevrilidir. Duvarlar tuğladan veya biriketten yapılır. Soğuk bölgelerde sıcaklık izolasyonu için arası boşluklu veya herhangi bir tecrit maddesi konulmuş çift duvar, kendiliğinden izolasyona sahip ytong tuğlalar kulanılabilir. Çatıyı beton veya çelik taşıyıcılar taşır. Çatı yüksekliği 3-8 m arasında değişir. Yükleyicilerin ve aktarma makinalannm kullanılması durumunda, makinaların çalışma yüksekliği esas alınmalıdır. İnsan gücü kullanılması
durumunda 3-5 m yükseklik yeterlidir. Çatı neme karşı dayanıklı bir materyalle kaplanmalıdır. Eternit veya galvenize saç rahatlıkla kullanılabilir. Geniş alanların kapatılması durumunda çatıyı taşıyacak dikmelerin içerde işi engellemeyecek şekilde yerleştirilmesi gerekir. Dikmeler arasında insan gücü ile çalışmada 3-4 m ve katları olacak şekilde mesafe bırakılmalıdır. Mekanizasyonda kullanılacak makinalann iş genişliğine dikkat edilmelidir. Aksi halde yığınların yapılmasında ve makinaların çalışmasında zorluklarla karşılaşılır.
Zemin makinalann ağırlığını çekmelidir. Beton veya asfalt yapılır. Bir tarafa doğru meyillidir. Yığın yapılırken veya aktarılırken verilen fazla sular, yığından süzülüp meyil istikametinde akıp bir noktada havuzda toplanır. Yani kompost yapılan yerin bir kenarında atık suların toplanacağı bir havuz ve bu suyu havuzdan alıp tekrar yığının üzerine atacak bir pis su atan pompa sistemi bulunur.
Çok geniş alanlarda, meyil yığınların uzunluğu doğrultusunda ve iki yığın arasında, yığınlardan eşit uzaklıkta açılmış kanallara doğru yapılır. Yani iki kanal arası hafif bombelidir. Yığından sular iki yandaki kanallara doğru sızar. Kanallar havuzda birleşir. Kanalların üzerine demir ızgaralar yerleştirilir. Bazı işletmelerde kanallar yığının orta kısmına isabet eden yere konur. Bu durumda zeminin meyili iki kenardan yığının ortasındaki kanala doğrudur. Bu kanal aynı zamanda yığının en alt kısmındaki en havasız olan orta noktasına hava sevk edilmesinde kullanılır. Böylece iki işlevin bir arada yapılması sağlanır.
Çok soğuk yerlerde kompost sıcaklığının korunması güçleşir. Bu durumda duvarların yan tarafına ısıtıcılar yerleştirilir. İç sıcaklığın düşüp, kompost fermantasyonunun aksaması önlenir. Bunun yanında yığının ortasına kalorifer borusu yerleştirerek yığının ısıtılmasına gidilir. Kompost yeri yapılırken, bu gibi yerler için özel işlemlerin nasıl gerçekleştirileceği düşünülmelidir.
Açıkta kompost yaparken, zemin yine mutlaka beton veya asfalt olmalı, yağışlara karşı yığının üzeri naylonla örtülmelidir. Yığının üstü örtüldüğünde, yığının iç kısmındaki havalandırma azaltıldığından aktarma şekline ve zamanına özen gösterilmelidir. Daha kısa sürelerde aktarma yapılmalıdır. Soğuk zamanlarda veya yerlerde yığın sıcaklığının düşmesini önleyecek tedbirler alınmalı, kompost reçetesi yapılırken çabuk parçalanacak ve yığında sıcaklığı arttıracak materyallere de yer verilmelidir.
Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY
Genellikle üstü örtülü, yanları duvarla çevrili, yer yer aydınlatma pencereleri bulunan kapalı alandır fŞekil 7.1). Ancak çok fazla miktarda kompost üreten işletmelerde bu işlem acık alanlarda da yapılır (Şekil 7.2). Sıcak yerlerde kenarlarının duvarlarla çevrili olması gerekmez. Bazı durumlarda sadece sundurma yapılır. Gerekli hallerde, örnek olarak : kuru, sıcak veya soğuk rüzgarların (istiği, havanın soğuk olduğu zamanlarda, sundurmanın etrafına saman balyalan koyarak geçici bir duvar sistemi oluşturulur. Kompost pastörizasyon odası, kompost yapılan yere bitişik inşa edilmişse, sundurmanın bir tarafı zaten duvarla çevrilidir. Duvarlar tuğladan veya biriketten yapılır. Soğuk bölgelerde sıcaklık izolasyonu için arası boşluklu veya herhangi bir tecrit maddesi konulmuş çift duvar, kendiliğinden izolasyona sahip ytong tuğlalar kulanılabilir. Çatıyı beton veya çelik taşıyıcılar taşır. Çatı yüksekliği 3-8 m arasında değişir. Yükleyicilerin ve aktarma makinalannm kullanılması durumunda, makinaların çalışma yüksekliği esas alınmalıdır. İnsan gücü kullanılması
durumunda 3-5 m yükseklik yeterlidir. Çatı neme karşı dayanıklı bir materyalle kaplanmalıdır. Eternit veya galvenize saç rahatlıkla kullanılabilir. Geniş alanların kapatılması durumunda çatıyı taşıyacak dikmelerin içerde işi engellemeyecek şekilde yerleştirilmesi gerekir. Dikmeler arasında insan gücü ile çalışmada 3-4 m ve katları olacak şekilde mesafe bırakılmalıdır. Mekanizasyonda kullanılacak makinalann iş genişliğine dikkat edilmelidir. Aksi halde yığınların yapılmasında ve makinaların çalışmasında zorluklarla karşılaşılır.
Zemin makinalann ağırlığını çekmelidir. Beton veya asfalt yapılır. Bir tarafa doğru meyillidir. Yığın yapılırken veya aktarılırken verilen fazla sular, yığından süzülüp meyil istikametinde akıp bir noktada havuzda toplanır. Yani kompost yapılan yerin bir kenarında atık suların toplanacağı bir havuz ve bu suyu havuzdan alıp tekrar yığının üzerine atacak bir pis su atan pompa sistemi bulunur.
Çok geniş alanlarda, meyil yığınların uzunluğu doğrultusunda ve iki yığın arasında, yığınlardan eşit uzaklıkta açılmış kanallara doğru yapılır. Yani iki kanal arası hafif bombelidir. Yığından sular iki yandaki kanallara doğru sızar. Kanallar havuzda birleşir. Kanalların üzerine demir ızgaralar yerleştirilir. Bazı işletmelerde kanallar yığının orta kısmına isabet eden yere konur. Bu durumda zeminin meyili iki kenardan yığının ortasındaki kanala doğrudur. Bu kanal aynı zamanda yığının en alt kısmındaki en havasız olan orta noktasına hava sevk edilmesinde kullanılır. Böylece iki işlevin bir arada yapılması sağlanır.
Çok soğuk yerlerde kompost sıcaklığının korunması güçleşir. Bu durumda duvarların yan tarafına ısıtıcılar yerleştirilir. İç sıcaklığın düşüp, kompost fermantasyonunun aksaması önlenir. Bunun yanında yığının ortasına kalorifer borusu yerleştirerek yığının ısıtılmasına gidilir. Kompost yeri yapılırken, bu gibi yerler için özel işlemlerin nasıl gerçekleştirileceği düşünülmelidir.
Açıkta kompost yaparken, zemin yine mutlaka beton veya asfalt olmalı, yağışlara karşı yığının üzeri naylonla örtülmelidir. Yığının üstü örtüldüğünde, yığının iç kısmındaki havalandırma azaltıldığından aktarma şekline ve zamanına özen gösterilmelidir. Daha kısa sürelerde aktarma yapılmalıdır. Soğuk zamanlarda veya yerlerde yığın sıcaklığının düşmesini önleyecek tedbirler alınmalı, kompost reçetesi yapılırken çabuk parçalanacak ve yığında sıcaklığı arttıracak materyallere de yer verilmelidir.
Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY