Tweet
Sulama uygulamalarında, ıslatılacak toprak derinliği olarak etkili bitki kök derinliği dikkate alınır. Bitkilerin normal gelişmeleri için gerekli olan suyun % 85-90'ının alındığı kök derinliğine "Etkili Bitki Kök Derinliği" denir. Bu değer; bitki ve toprak çeşidi, taban suyu durumu, uygulanan sulama yöntemi vb. gibi etmenlere bağlı olarak değişebilmektedir. Serada yetiştirilebilen bazı kültür bitkileri için olgunlaşma dönemlerine ilişkin etkili kök derinlikleri Çizelge 6'da verilmiştir.
olarak derin topraklarda yetiştirilen bitkilerin çoğu, kök bölgesinin üst kısımlarından, alt kısımlarına oranla çok daha fazla su alırlar. Bu durum Şekil 8'de gösterilmiştir. Şekilden izleneceği gibi, toprakta bulunan kullanılabilir suyun ilk tüketildiği kısım kök bölgesinin üst % 25'lik dilimidir. Bundan sonra bitki, kök bölgesinin geriye kalan bölümlerinden su alır (Şekil 8). Bitkinin suya duyarlılığına bağlı olarak toprakta kullanılabilir su belirli bir oranın altına düştüğünde suyu al*ması oldukça güçleşir. Bu nedenle uygulamada genellikle topraktaki kullanılabilir suyun tamamı tüketilmeden toprağa su verilmeye başlanır
Bitki kök derinliği olgunlaşma döneminde genellikle en yüksek değere ulaşır. Gelişmenin ilk dönemlerinde kök gelişmesine bağiı olarak ıslatılacak top*rak derinliği azdır. Ancak, sulama sistemlerinde kapasite hesaplan, en çok sula*ma suyuna ihtiyaç duyulan dönem için yapıldığından, hesaplarda olgunlaşma dönemindeki etkili kök derinliği göz önüne alınır. Bunun yanında taban suyunun yada geçirimsiz tabakanın yakın olduğu yüzlek topraklarda etkili kök derinliği, bit*kinin normal gelişmesinde sağlayacağı etkili kök derinliğinden az olabilir. Bu koşulda ıslatılacak toprak derinliği olarak etkili toprak derinliği göz önüne alınır. Diğer bir anlatımla, kök bölgesi toprağının toplam kullanılabilir nem miktarı top*rak özelliklerinin yanı sıra bitki kök derinliği ile de ilişkili oiup, aşağıdaki eşitlikle hesaplanabilir,
TKN = KNKt. BKD eşitlikte;
TKN = Toplam kullanılabilir nem (mm),
KNKt= Birim toprak derinliği için toprak kullanılabilir nem .içeriği (mm/m),
BKD = Bitki etkili kök derinliği (m)'dir.
Kaynak: Sera Bitkilerinin Sulanması
Prof.Dr. Atila GÜNAY – Doç.Dr. M.Ali UL
olarak derin topraklarda yetiştirilen bitkilerin çoğu, kök bölgesinin üst kısımlarından, alt kısımlarına oranla çok daha fazla su alırlar. Bu durum Şekil 8'de gösterilmiştir. Şekilden izleneceği gibi, toprakta bulunan kullanılabilir suyun ilk tüketildiği kısım kök bölgesinin üst % 25'lik dilimidir. Bundan sonra bitki, kök bölgesinin geriye kalan bölümlerinden su alır (Şekil 8). Bitkinin suya duyarlılığına bağlı olarak toprakta kullanılabilir su belirli bir oranın altına düştüğünde suyu al*ması oldukça güçleşir. Bu nedenle uygulamada genellikle topraktaki kullanılabilir suyun tamamı tüketilmeden toprağa su verilmeye başlanır
Bitki kök derinliği olgunlaşma döneminde genellikle en yüksek değere ulaşır. Gelişmenin ilk dönemlerinde kök gelişmesine bağiı olarak ıslatılacak top*rak derinliği azdır. Ancak, sulama sistemlerinde kapasite hesaplan, en çok sula*ma suyuna ihtiyaç duyulan dönem için yapıldığından, hesaplarda olgunlaşma dönemindeki etkili kök derinliği göz önüne alınır. Bunun yanında taban suyunun yada geçirimsiz tabakanın yakın olduğu yüzlek topraklarda etkili kök derinliği, bit*kinin normal gelişmesinde sağlayacağı etkili kök derinliğinden az olabilir. Bu koşulda ıslatılacak toprak derinliği olarak etkili toprak derinliği göz önüne alınır. Diğer bir anlatımla, kök bölgesi toprağının toplam kullanılabilir nem miktarı top*rak özelliklerinin yanı sıra bitki kök derinliği ile de ilişkili oiup, aşağıdaki eşitlikle hesaplanabilir,
TKN = KNKt. BKD eşitlikte;
TKN = Toplam kullanılabilir nem (mm),
KNKt= Birim toprak derinliği için toprak kullanılabilir nem .içeriği (mm/m),
BKD = Bitki etkili kök derinliği (m)'dir.
Kaynak: Sera Bitkilerinin Sulanması
Prof.Dr. Atila GÜNAY – Doç.Dr. M.Ali UL