Tweet
Uygun Sulama Yönteminin Seçilmesi
Sulama uygulamalarında, koşullara en uygun sulama yönteminin seçilmesi oldukça önemlidir. Çünkü sulanacak alanlarda öncelikle sulama yöntemine karar verilir ve sonra bu yöntemin gerektirdiği sulama sistemi planlanır. Sulama yönteminin seçiminde etkili olan etmenler genel olarak;
1. Su kaynağı ve sulama suyunun özellikleri (su kaynağının cinsi ve
uzaklığı, debisi, toplam miktarı, kalitesi, maliyeti).
2. Toprak özeilikleri (kullanılabilir su tutma kapasitesi, infiltrasyon hızı,
derinliği, taban suyu düzeyi, tuzluluk ve drenaj koşullan, taşlılık).
3. Topoğrafîk özellikler (eğim derecesi, erozyona uygunluk).
4o İkîim özellikleri (rüzgar, sıcaklık, bağıl nem, yağış, don tehlikesi).
5. Bitki özellikleri (cinsi, hastalıkları, özel istekleri)
8. Ekonomi (sulamanın maliyeti, ürünün değeri)
7, Sosyal ve kültürel durum, şeklinde sıralanabilir.
Sera bitki yetiştiriciliğinde sulama yöntemi seçimi üzerine yukarıda sayılan özelliklerden topoğrafîk faktörler ile daha kontrollü bir ortamda yetiştiricilik yapıl*masına bağlı olarak, toprak ve iklim özellikleri etkisinin, diğerlerine oranla daha az olduğu söylenebilir. Sera koşullarında sulama yöntemi seçimi üzerine özellikle ekonomik faktörler etkili olmaktadır. Diğer bir deyişle seradan elde edilen ürünün ekonomik değeri açıkta tarımı yapılan bitkilere oranla daha fazla olduğundan birim alandan sağlanan verimin olabildiğince arttırılması oldukça önemlidir. Bu ise basınçlı sulama yöntemleri ile yüzey sulama yöntemlerine oranla daha kolay sağlanabilmektedir. Bu durum, basınçlı sulama sistemlerinin uygulanmasına engel niteliğindeki kuruluş ve işletim maliyetlerinin fazla oluşu nedeniyle ortaya çıkan olumsuz durumun giderilmesi yönünden oldukça önemlidir. Ülkemiz tarımın*da basınçlı sulama uygulamalarının özellikle seralarda daha yaygın uygulanması yukarıda belirtilen nedenin yanı sıra, sera işletmeciliği yapan üreticilerin genelde yoğun tarımın gereği olan yeniliklere açık olmasıdır.
Öte yandan basınçlı sulama yöntemlerinden özellikle damla sulama uygula*masının en büyük kısıtlayıcısı olarak suyun kalitesi söylenebilir. Gerçektende sulama suyunun çok fazla sediment taşıması, ayrıca alg ve diğer yüzücü cisimle*rin fazla olması yanı sıra, suyun içerisinde çökelmeye neden olan bazı metallerin bulunması, basınçlı sulama yöntemlerinin uygulanmasını engelleyen en önemli etmenlerdir. Bunun nedeni, böyle bir durumda suyun sisteme alınmazdan önce temizleme ve süzme işlemine gerek duyulması ve bu işlemin önemli bir maliyet getirmesi, hatta başlık ve damlatıcılann yine de çeşitli tuzlar ve ağır metallerin çökelmesine bağii olarak tıkanabilmesidir.
Eğer sulama suyu tuzlu ise karık ve yağmurlama sulama yöntemleri uygu*lamalarından kaçınılmalıdır. Bunun nedeni söz konusu yöntemler ile toprakta zamanla tuz birikimi olması bununda sonuçta bitkiye zarar vermesidir. Sulama suyunun önemli oranda tuz içerdiği koşulda belirtilen sorunların yaşanmaması için göllendirme ve damla sulama yöntemlerinin uygulanması daha doğrudur. Ancak özellikle damla sulama yöntemi için normal koşullarda drenaj tesisine gerek olmamasına karşın, bu uygulamada iyi bir toprakaltı drenajı gerekmektedir. Böylece damiatıcılar etrafında ıslak çepere itilerek biriken tuzlar dışarıda tarlada kış yağışları yada serada yıkama amaçlı yüzey sulama ile yıkanarak bitki kök bölgesinden uzaklaştırılabilir.
Bu bölümde özellikle sera koşullarında uygulama olanağı olan çeşitli sula*ma yöntemlerine değinilerek, uygulanmalarına ilişkin temel esaslar verilecektir
Kaynak: Sera Bitkilerinin Sulanması
Prof.Dr. Atila GÜNAY – Doç.Dr. M.Ali UL
Sulama uygulamalarında, koşullara en uygun sulama yönteminin seçilmesi oldukça önemlidir. Çünkü sulanacak alanlarda öncelikle sulama yöntemine karar verilir ve sonra bu yöntemin gerektirdiği sulama sistemi planlanır. Sulama yönteminin seçiminde etkili olan etmenler genel olarak;
1. Su kaynağı ve sulama suyunun özellikleri (su kaynağının cinsi ve
uzaklığı, debisi, toplam miktarı, kalitesi, maliyeti).
2. Toprak özeilikleri (kullanılabilir su tutma kapasitesi, infiltrasyon hızı,
derinliği, taban suyu düzeyi, tuzluluk ve drenaj koşullan, taşlılık).
3. Topoğrafîk özellikler (eğim derecesi, erozyona uygunluk).
4o İkîim özellikleri (rüzgar, sıcaklık, bağıl nem, yağış, don tehlikesi).
5. Bitki özellikleri (cinsi, hastalıkları, özel istekleri)
8. Ekonomi (sulamanın maliyeti, ürünün değeri)
7, Sosyal ve kültürel durum, şeklinde sıralanabilir.
Sera bitki yetiştiriciliğinde sulama yöntemi seçimi üzerine yukarıda sayılan özelliklerden topoğrafîk faktörler ile daha kontrollü bir ortamda yetiştiricilik yapıl*masına bağlı olarak, toprak ve iklim özellikleri etkisinin, diğerlerine oranla daha az olduğu söylenebilir. Sera koşullarında sulama yöntemi seçimi üzerine özellikle ekonomik faktörler etkili olmaktadır. Diğer bir deyişle seradan elde edilen ürünün ekonomik değeri açıkta tarımı yapılan bitkilere oranla daha fazla olduğundan birim alandan sağlanan verimin olabildiğince arttırılması oldukça önemlidir. Bu ise basınçlı sulama yöntemleri ile yüzey sulama yöntemlerine oranla daha kolay sağlanabilmektedir. Bu durum, basınçlı sulama sistemlerinin uygulanmasına engel niteliğindeki kuruluş ve işletim maliyetlerinin fazla oluşu nedeniyle ortaya çıkan olumsuz durumun giderilmesi yönünden oldukça önemlidir. Ülkemiz tarımın*da basınçlı sulama uygulamalarının özellikle seralarda daha yaygın uygulanması yukarıda belirtilen nedenin yanı sıra, sera işletmeciliği yapan üreticilerin genelde yoğun tarımın gereği olan yeniliklere açık olmasıdır.
Öte yandan basınçlı sulama yöntemlerinden özellikle damla sulama uygula*masının en büyük kısıtlayıcısı olarak suyun kalitesi söylenebilir. Gerçektende sulama suyunun çok fazla sediment taşıması, ayrıca alg ve diğer yüzücü cisimle*rin fazla olması yanı sıra, suyun içerisinde çökelmeye neden olan bazı metallerin bulunması, basınçlı sulama yöntemlerinin uygulanmasını engelleyen en önemli etmenlerdir. Bunun nedeni, böyle bir durumda suyun sisteme alınmazdan önce temizleme ve süzme işlemine gerek duyulması ve bu işlemin önemli bir maliyet getirmesi, hatta başlık ve damlatıcılann yine de çeşitli tuzlar ve ağır metallerin çökelmesine bağii olarak tıkanabilmesidir.
Eğer sulama suyu tuzlu ise karık ve yağmurlama sulama yöntemleri uygu*lamalarından kaçınılmalıdır. Bunun nedeni söz konusu yöntemler ile toprakta zamanla tuz birikimi olması bununda sonuçta bitkiye zarar vermesidir. Sulama suyunun önemli oranda tuz içerdiği koşulda belirtilen sorunların yaşanmaması için göllendirme ve damla sulama yöntemlerinin uygulanması daha doğrudur. Ancak özellikle damla sulama yöntemi için normal koşullarda drenaj tesisine gerek olmamasına karşın, bu uygulamada iyi bir toprakaltı drenajı gerekmektedir. Böylece damiatıcılar etrafında ıslak çepere itilerek biriken tuzlar dışarıda tarlada kış yağışları yada serada yıkama amaçlı yüzey sulama ile yıkanarak bitki kök bölgesinden uzaklaştırılabilir.
Bu bölümde özellikle sera koşullarında uygulama olanağı olan çeşitli sula*ma yöntemlerine değinilerek, uygulanmalarına ilişkin temel esaslar verilecektir
Kaynak: Sera Bitkilerinin Sulanması
Prof.Dr. Atila GÜNAY – Doç.Dr. M.Ali UL