Tweet
ÜRÜNLERİN BESİN DEĞERLERİ
İnsan beslenmesinde öncelikle proteinler, yağlar ve karbonhid*ratlar yer alır. Ancak bu temel besin maddelerinin alınması, işlevlerinin artması ve vücutta fonksiyonel hale gelmesi diğer bazı maddelerle olmaktadır. İnsan organizmasının vazgeçemeyeceği bu maddeler vita*minler, madensel maddeler (tuzlar), enzimler, hormonlar, koku, tat ve aroma maddeleridir. Bunların çok az miktarları bile insanın beslenmesi ve organizmasının çalışması için şarttır. Bu maddeler ise bol miktarda sebzeler içinde bulunmaktadır. Bu maddelerin keşfedilmesinden sonra insan sağlığı ve beslenmesi bakımından ne kadar önemli oldukları ortaya çıkmıştır. Bu da sebzelerin insan beslenmesinde vazgeçilmez unsur olduğunu ortaya çıkarmıştır.
Kabızlık çeken bir insanın yapacağı ilk iş, bol bol yapraklı sebze yemektir. Bu sebzelerde bulunan selüloz, hemiselüloz sindirilmeden dışarı atılır. Ancak sindirim sırasında organların genişlemesini sağlar ve kabızlığı önler. İştahsız bir insanı sebzeler, renkli görünüşü, canlılığı, tat, aroma maddeleriyle, kokusuyla adeta büyüler ve onlarda yeme duygusunu geliştirir. Tat maddeleri uçucu ve uçucu olamayan iki guruba ayrılır. Uçucu tat maddeleri eterik yağlar, aldehitler, asetatlar, ketonlar ve bazı organik asitler ve alkollerdir. Uçucu olmayan tat maddeleri şekerler, amino asitler ve lipitlerden oluşur.
Sebzelerdeki mineral maddeler, vücudun tuz dengesini sağladığın*dan, metabolizma sistemli bir şekilde çalışır. Ayrıca tuzlar vücudun yapı taşı olarak sağlamlığını, su konsantrasyonunu, osmatik basıcını ve pH'ı ayarlar. Hemoglobin, ferment ve hormonların yapısında bulunur ve bunların vücutta yapılmasını temin eder. Sebzelerde demir, fosfor, kalsiyum, magnezyum, potasyum, sodyum, silis ve iyot gibi mineral maddeler bulunmaktadır. Bir insanın günde en az 1.0 mg fosfor, 0.8 rng kalsiyum, 12 mg demir, 2.0 mg potasyum ve 0.15 mg magnezyum alması gerekir.
Vitaminler, hormonlar gibi insan yaşamının katalizörleridir, çeşitli fizik ve biyolojik olayları düzenleyen, vücut fonksiyonlarının normal şekilde işlemesini sağlayan ve çeşitli yiyeceklerle beraber vücuda alınması gereken organik ve aktif maddelerdir. Yapıları lipoid, protein ve karbonhidrat karakterindedir. Sebzelerde A (karotin), Bx (thiamine), B2 (rhiboflavin), B3 veya PP (pantotenik asit veya niacin), B6 (alderin veya prydoxsin), B7 (biothin), Bı2 (siyanokobalamin), C (askorbik asit), D, E (tocopheroller), H ve K vitaminleri bulunmaktadır. Vitaminler vücutta depolanmaz. Çok az miktarı günlük yaşam için önem taşır. Sebzelerde oksalik, elma, limon, şarap ve süt asitleri bulunmaktadır.
Hormon ve fermentler vücudun iç salgı bezlerince üretilen ve belli organların çalışmalarını uyaran, onları etkileyen maddelerdir. Hormon*lar bir veya birkaç organı uyarır veya çalışmasını kontrol eder. Bu nedenle hormonlar hedef organlara kimyasal mesaj taşıyan özel haber*cilerdir.
Sebzelerin yağ, protein ve karbonhidrat içerikleri, hayvansal yiyecekler karşısında fazla değildir. Sebzelerde proteinler % 0.6-4.7; yağlar % 0.1-0.7 ve karbonhidratlar % 1.7-15.7 arasında bulunur. Ancak sebzelerde bulunan yağları, proteinlerin ve karbonhidratların vücut içerisinde parçalanmaları daha kolay olur. Bunların kan içeri*sinde çökelen, damarları tıkayan maddeler haline dönüşmesi daha az olur. Bilindiği gibi hayvansal yağlar ve proteinler vücuda alındığında oluşan yağ asitleri kandaki kollesterol miktarını arttırmakta ve kalp damar sertliği, tıkanıklığı yaratmaktadır. Özellikle 40 yaşını geçen insanlarda hayvansal gıdalarla beslenme çabuk kalp hastalıklarına yol açmakta ve insanlarda ölümle sonuçlanan olaylar yaratmaktadır. Bu yüzden yaşlı insanların bol sebze yemeleri gerekmektedir.
Sebzeler özellikle şişman insanların gıdasıdır. Sebzelerle uygula*nan rejim yemekleri az kalori taşıdıklarından, kilosu fazla olan insanları strese sokmadan yavaş yavaş zayıflamalarını sağlar.
Kaynak: Sera Ürünlerinin Pazarlanması
Prof.Dr.Atilla GÜNAY - Prof.Dr. Mehmet BÜLBÜL
İnsan beslenmesinde öncelikle proteinler, yağlar ve karbonhid*ratlar yer alır. Ancak bu temel besin maddelerinin alınması, işlevlerinin artması ve vücutta fonksiyonel hale gelmesi diğer bazı maddelerle olmaktadır. İnsan organizmasının vazgeçemeyeceği bu maddeler vita*minler, madensel maddeler (tuzlar), enzimler, hormonlar, koku, tat ve aroma maddeleridir. Bunların çok az miktarları bile insanın beslenmesi ve organizmasının çalışması için şarttır. Bu maddeler ise bol miktarda sebzeler içinde bulunmaktadır. Bu maddelerin keşfedilmesinden sonra insan sağlığı ve beslenmesi bakımından ne kadar önemli oldukları ortaya çıkmıştır. Bu da sebzelerin insan beslenmesinde vazgeçilmez unsur olduğunu ortaya çıkarmıştır.
Kabızlık çeken bir insanın yapacağı ilk iş, bol bol yapraklı sebze yemektir. Bu sebzelerde bulunan selüloz, hemiselüloz sindirilmeden dışarı atılır. Ancak sindirim sırasında organların genişlemesini sağlar ve kabızlığı önler. İştahsız bir insanı sebzeler, renkli görünüşü, canlılığı, tat, aroma maddeleriyle, kokusuyla adeta büyüler ve onlarda yeme duygusunu geliştirir. Tat maddeleri uçucu ve uçucu olamayan iki guruba ayrılır. Uçucu tat maddeleri eterik yağlar, aldehitler, asetatlar, ketonlar ve bazı organik asitler ve alkollerdir. Uçucu olmayan tat maddeleri şekerler, amino asitler ve lipitlerden oluşur.
Sebzelerdeki mineral maddeler, vücudun tuz dengesini sağladığın*dan, metabolizma sistemli bir şekilde çalışır. Ayrıca tuzlar vücudun yapı taşı olarak sağlamlığını, su konsantrasyonunu, osmatik basıcını ve pH'ı ayarlar. Hemoglobin, ferment ve hormonların yapısında bulunur ve bunların vücutta yapılmasını temin eder. Sebzelerde demir, fosfor, kalsiyum, magnezyum, potasyum, sodyum, silis ve iyot gibi mineral maddeler bulunmaktadır. Bir insanın günde en az 1.0 mg fosfor, 0.8 rng kalsiyum, 12 mg demir, 2.0 mg potasyum ve 0.15 mg magnezyum alması gerekir.
Vitaminler, hormonlar gibi insan yaşamının katalizörleridir, çeşitli fizik ve biyolojik olayları düzenleyen, vücut fonksiyonlarının normal şekilde işlemesini sağlayan ve çeşitli yiyeceklerle beraber vücuda alınması gereken organik ve aktif maddelerdir. Yapıları lipoid, protein ve karbonhidrat karakterindedir. Sebzelerde A (karotin), Bx (thiamine), B2 (rhiboflavin), B3 veya PP (pantotenik asit veya niacin), B6 (alderin veya prydoxsin), B7 (biothin), Bı2 (siyanokobalamin), C (askorbik asit), D, E (tocopheroller), H ve K vitaminleri bulunmaktadır. Vitaminler vücutta depolanmaz. Çok az miktarı günlük yaşam için önem taşır. Sebzelerde oksalik, elma, limon, şarap ve süt asitleri bulunmaktadır.
Hormon ve fermentler vücudun iç salgı bezlerince üretilen ve belli organların çalışmalarını uyaran, onları etkileyen maddelerdir. Hormon*lar bir veya birkaç organı uyarır veya çalışmasını kontrol eder. Bu nedenle hormonlar hedef organlara kimyasal mesaj taşıyan özel haber*cilerdir.
Sebzelerin yağ, protein ve karbonhidrat içerikleri, hayvansal yiyecekler karşısında fazla değildir. Sebzelerde proteinler % 0.6-4.7; yağlar % 0.1-0.7 ve karbonhidratlar % 1.7-15.7 arasında bulunur. Ancak sebzelerde bulunan yağları, proteinlerin ve karbonhidratların vücut içerisinde parçalanmaları daha kolay olur. Bunların kan içeri*sinde çökelen, damarları tıkayan maddeler haline dönüşmesi daha az olur. Bilindiği gibi hayvansal yağlar ve proteinler vücuda alındığında oluşan yağ asitleri kandaki kollesterol miktarını arttırmakta ve kalp damar sertliği, tıkanıklığı yaratmaktadır. Özellikle 40 yaşını geçen insanlarda hayvansal gıdalarla beslenme çabuk kalp hastalıklarına yol açmakta ve insanlarda ölümle sonuçlanan olaylar yaratmaktadır. Bu yüzden yaşlı insanların bol sebze yemeleri gerekmektedir.
Sebzeler özellikle şişman insanların gıdasıdır. Sebzelerle uygula*nan rejim yemekleri az kalori taşıdıklarından, kilosu fazla olan insanları strese sokmadan yavaş yavaş zayıflamalarını sağlar.
Kaynak: Sera Ürünlerinin Pazarlanması
Prof.Dr.Atilla GÜNAY - Prof.Dr. Mehmet BÜLBÜL