Tweet
PAKETLEME
Meyve ve sebzeler pazara ambalaj kapları içinde gönderilir. Böylece bir yandan ürünün korunması yapılır, diğer yandan ürüne bir albeni, çekicilik kazandırılır. Ürünler ister dış, ister iç pazara sunuldu*ğunda, ilk hasat edildiği andaki tazeliğini, görünüşünü ve diğer özellik*lerini mümkün olduğu kadar korumalıdır. Tarımsal ürünler, özellikle yaş meyve ve sebzeler içerdikleri bol miktarda sudan dolayı, diğer ürün*lere göre dış koşullardan çabuk etkilenir ve özelliklerini çabuk kaybe*der. Ayrıca hasat sonrası hala canlı olduklarından terleme ve solunum yapar ve madde kaybına uğrar. Patojenlerin hücumuna açık vaziyette*dir. İşte hasat sonrası sebze ve meyvelerin kontrol altında tutulması ve çevre koşullarında etkilenip özelliklerini kaybetmemesi gerekir. Bunun için gerekirse pazarlama, soğuk bir zincir halkası içinde gerçekleştirilir. Bunun için hasat edilen ürünler en kısa zaman içinde işlemeye tabi tutulmalı, ambalajlanmalı ve soğutmaya alınmalıdır. Pazara ne kadar çabuk ulaştırılır ve taze olarak sunulursa, bu hem tüketici, hem de üre*tici ve pazarlayıcı açısından yarar getirir.
Hasat edilen ürünlerin pazara gönderilmesi ve tüketiciye sunul*masına kadar geçen zaman içinde belli bir sistem ve şekil uygulanır. Bu sistem ve şekil işletme büyüklüğüne, işletmeler arasında kurulmuş işbirliğine ve pazarlayıcının pazarlama şekline göre değişir.
Ürünlerin paketlenmesi yetiştirildiği işletmede hasat sırasında tar*lada veya serde, hasat sonrası işletme avlusunda veya özel yapılmış paketleme yerinde, pazarlama sırasında pazarlamayı yapan kuruluşun paketleme yerinde, haldeki satıcının paketleme yerinde ve özel paket*leme evlerinde yapılır.
PAKETLEMENİN İŞLETMEDE YAPILMASI
İşletmelerin büyüklüğüne ve gönderdikleri pazarın uzaklığına ve pazarlama kanalının çalışma durumuna göre işletmede ürünlerin paketlenmesi hasat sırasında veya hasattan sonra yapılır.
1-Paketlemenin hasat sırasında yapılması
Bu sistem, işletme avlusu bulunmayan küçük işletmelerde ve pazarlayıcının direkt ürünü tarladan alıp, taşıta yüklemek ve pazara götürmek arzusu üzerine yapılır. Hasat edilen ürünler o anda temiz*lenir. Fazla, istenmeyen veya zarar görmüş yaprak, dal, kök gibi organ*lar kesilir, ayıklanır, sonra ambalaj kabına dizilir. Bu işleme şekli tek bir işçi tarafından gerçekleştirilebildiği gibi, hasadı ve ilk temizlemeyi bir işçi yapar, ürünü banda verir veya belli bir yere koyar. Diğer bir işçi son temizlemeyi yapar ve ürünü ambalaj kabına yerleştirir ve istifler. İstifle*nen ürün hemen muhafazalı bir yere götürülür.
Dikkat edilecek olursa, burada yapraklan yenen tere, dere otu, maydanoz, ıspanak, lahana, salata ve marul, kökleri ve yumruları yenen ve demet halinde satılan havuç, turp, pırasa, taze soğan ve sarımsak, meyveleri yenen domates, biber, patlıcan hıyar, kavun ve karpuz gibi sebzelerde uygulanır. Ancak ıspanak, pırasa, taze soğan ve sarımsaklar da hasat sırasında toprak yeni sulanmış, çamurlu olmamalıdır. Çünkü bu ürünler hasat sırasında kökleri ile çıkartıldığından çamurlanma meydana gelir ve hasat sonrası ürünün ayıklanması ve sonra yıkanması ve sonrada ambalajlanması gerekir. Bu paketlemenin hasat sırasında yapılmasının sakıncalı yanlarını ortaya çıkartır. Ancak paketleme şekli basit ve ucuzdur.
2.Paketlemenin hasattan sonra yapılması
Büyük işletmelerde hasat sonrası ürünlerin pazara hazırlandığı bir paketleme yeri yapılır. Hasat sırasında ambalajlamaya karşın, ürün*lerin pazara hazırlanması daha düzgün yapılır. Bu bakımdan özel paketleme yerlerinde ambalaj yapılması daha doğru ve iyi bir yöntemdir. Ancak işçilik giderleri biraz artar, fakat daha iyi ambalajlama yapılıp ürünün gösterişi yükseldiğinden satış değeri yükselir ve bu değer artışı artan işçilik giderlerini karşılar.
soğukta depolayıp belli süre bekletilir. Bu bakımdan paketleme evleri meyve ve sebzelerin pazara hazırlanmasında en modern teknolojiyle çalışan, pazar isteklerini karşılayan ve tüketiciye ürün sunan iş yerle*ridir. Bir paketleme evinde ürünlere aşağıdaki işlemler uygulanır ve bu işlemlere ait üniteler yapılır.
- Toplanan ürünlerin boşaltıldığı yer (çeşitli işletmelerden getiri*
len ürünler paketleme evinde toplanır.)
- Hareketi sağlayacak bant sistemi (Ürünler işlemeye tabi tutul*
mak üzere harekete geçirilir.)
- Ayıklama ünitesi (Band üzerinde geçen ürünler ayıklanır.)
- yıkama, durulama ünitesi (Ürünlerin temizlenmesi yapılır.)
- Fungusitleme, mumlama ve kurutma ünitesi (Ürünlerin daya*
nıklılığının artırılmasına çalışılır.)
- Sınıflama, boylama ünitesi (Standartlara göre boylaması
yapılır.)
- Olgunlaştırma ve sarartma üniteleridir. (Ürünler gerekirse
olgunlaştırılır.)
- Ambalajlama ünitesi (Ürünlerin pazara yollamak üzere amba*
lajlaması yapılır.)
- Depolama ve Pazara yollama ünitesi (Ürünler pazara yollanır.)
- Makine dairesi
- Büro ve sosyal tesisler
- Çeşitli depolar
İşletmede işlerin düzgün, daha çabuk ve daha az masraflı yapıl*ması için çeşitli aletler ve makinalar kullanılır. Bunlar yükleme, boşaltma, istifleme ve taşıma için özel arabalar, hidrolik taşıyıcılar, motorlu kaldırıcılar, taşıyıcılar (forklift) ve çeşitli konveyörlerdir.
İşletme kurulurken üniteler birbirinin devamı olacak şekilde yer*leştirilir. Binanın yüksekliği her türlü alet ve makinamn çalışmasına izin verecek şekilde yapılır. İşletme içinde yolların birbirini kesmemesi, köşe yapmaması gerekir ve istenilen yere en kısa mesafeden ulaşması amaçlanır. İşlerin yapılması sırasında aydınlatmada olarak, hem diffüz-yon yoluyla gelen güneş ışıklarından yararlanılabilir ve hem de yapay ışıklandırma lambaları konur. Lambalar bantlar ve aletlerin üzerinde
1,5-2 m yükseklikte bulunur. Üst tarafına ışıkları yönlendirici bir reflektör oturtulur. Binanın içi açık renkli bir boya ile boyanır. İç sıcak*lık 12-15°C arasında tutulur. Bir çok işletmede iş sırasında işçilerin düşüncelerini yoğunlaştırması ve işi daha iyi yapmaları için hafif bir müzik (özellikle klasik müzik) yayını yapılır.
Kullanılan bantlar iki taraftan çalışma olanağı vermeli ve genişliği 1-1,20 m olmalıdır. Hızları 0,2-0,3 m/sn yapılmalıdır. Kapasite 5-10 ton/saat civarına ayarlanır. Kapılar 3m genişlikte olmalı ve gelen kişi ve makineye göre otomatik açılıp, kapanmalıdır.
Ürünün paketleme evine taşınması
Hasat edilen ürünün paketleme evlerine taşınmasında çeşitli kap*lar kullanılır. Ancak taşıma sırasında hasat sonrası ürünün kısmen temizlenmesi boşuna fazla yük taşımayı önler. Ayrıca çok sayıda maniplasyonu önlemek amacıyla taşımayı kaplar kullanarak yapmak gerekir. Mümkün olduğunca fazla aktarma yapılmamalıdır. Kaplar trak*tör römorkuna, kamyonlara istiflenerek ulaştırılır. Kaplara doldurmada ve taşımada sebzelerin fazla zarar görmemesine itina edilmelidir. Kaplar, içine konulan sebzelere zarar vermeyecek yenilikte olmalıdır.
Bahçe kasaları. Çok kullanılır ve genellikle tahtadan yapılır. Son yıllarda sert plastik kasalar, tahtanın yerini almıştır. Bu kaplar içine 5-50 kg arasında sebze konur ve elle bile rahatça yüklenir. Ayrıca palet üzerinde de taşınabilir. Kap içine ürünler dökme doldurulur.
Paletli kasalar. Tahtadan, kontraplaktan (pres katlı tahta), sert plastikten, çelik iskeletten, örgü telden yapılır ve uzun ömürlü kaplar*dır. Taban alanları lxlm, 1.2xl.2m, yükseklikleri olgun domateslerde olduğu gibi, bazı narin ürünler için, fazla doldurmadan dolayı ezilme*lerini önlemek üzere 40-60 cm, turp, pancar, havuç, soğan, lahana, salata ve marul gibi kısmen kaba yapılı sebzelerde İm ye kadar çıkar*tılır. İçine 50 ile 250 kg kadar ürün konur. Kapların yapıları su ve hava soğutmaya uygundur. Ağırlığı fazla olan kapların istiflenmesi, indirilip boşaltılmasında özel kaldırıcılar kullanılır ve böylece iş gücü gereksi*nimleri azaltılır.
Özel taşıyıcı kaplar. Daha büyük kapasiteleri vardır. Soğan, patates, kereviz, havuç, lahana, kavun ve karpuz gibi sebzelerin ve özellikle bezelye, domates gibi endüstriye gönderilecek sebzelerin taşın*masında kullanılır. Bu kaplar vagon tipi römorklar, kovalardır. Yüklen*melerinde ve boşaltılmalarında özel sistemler gerektirir.
Diğer kaplar. Bunlar ağaçtan örme büyük küfeler, saz örme büyük sepetler, variller, kenevir veya plastik örme çuvallardır. Bunlar mahalli taşıma kapları olup, kullanımları yaygın değildir. Bahçe kasaları yerine kullanılır.
Çilek, kuşkonmaz gibi dayanımları az ürünler doğrudan pazar*lama yapılacak ambalaj kaplarına konur. Bunların ambalajlarının üre*tim yerlerinde yapılması daha doğrudur.
Ürünün boşaltılması ve taşıma bandına verilmesi
Çeşitli işletmelerden gelen ürün yüklü taşıtlar, paketleme evlerine sırayla alınır. İşletmenin boşaltma kısmında bulunan içi su dolu havuza dökme ürünler doğrudan doğruya boşaltılır. Bu durumda ürünler fazla zedelenmez. Havuz içindeki ürünlerin bu sırada kısmi bir yıkaması ve temizlemesi yapılmış olur. Havuz içindeki paletli bantlar yardımıyla ürün havuzdan alınır ve diğer işlemler için paketleme evi içine sevk edilir. Kaplarla getirilen ürün taşıttan indirilir, ya istiflenir veya kaplar direkt taşıma bandına boşaltılır ve sonra işlemeye alınır. Boşaltma sıra*sında kaplar, içindeki ürünün zedelenmemesi için yavaşça dökülme*lidir. Burada da ürünün dökme sistemde olduğu gibi suya boşaltılması veya hemen içeri alınması daha doğrudur. Ancak her ürünü suyu dök*mek doğru olmayabilir. Bu ürünleri banda özenle boşaltmak gerekir.
Ürünün ayıklanması
Bantlar yardımıyla içeri alman ve çok yavaş hareket ettirilen ürün içinde bulunan ve pazara verilemeyecek derecede büyük, küçük boylar, kalitesiz, bozuk, çürük, hastalıklı olanlar ile yabancı madde kabul edilen ot, dal, taş, toprak gibi maddeler bandın iki tarafında ayakta çalı*şan işçiler tarafından ayıklanır. Bazı işletmelerde bu maksatla önce elekler kullanılır. Böylece elekler çok küçük ve çok büyük boyları, taş ve toprağı temizler, daha sonra kısmen temizlenmiş ürün, işçilerin olduğu kısımdan geçilir ve esas ayıklama yapılır. Bazı ürünlerde ayıklama sıra*sında belli kısımların kesilmesi ve atılması gerekebilir. Ayıklamadan sonra fazla sürgün, çiçek, dal, yaprak, kabuk ve kök gibi kısımların uzaklaştırılmasına gidilir
Kaynak: Sera Ürünlerinin Pazarlanması
Prof.Dr.Atilla GÜNAY - Prof.Dr. Mehmet BÜLBÜL
Meyve ve sebzeler pazara ambalaj kapları içinde gönderilir. Böylece bir yandan ürünün korunması yapılır, diğer yandan ürüne bir albeni, çekicilik kazandırılır. Ürünler ister dış, ister iç pazara sunuldu*ğunda, ilk hasat edildiği andaki tazeliğini, görünüşünü ve diğer özellik*lerini mümkün olduğu kadar korumalıdır. Tarımsal ürünler, özellikle yaş meyve ve sebzeler içerdikleri bol miktarda sudan dolayı, diğer ürün*lere göre dış koşullardan çabuk etkilenir ve özelliklerini çabuk kaybe*der. Ayrıca hasat sonrası hala canlı olduklarından terleme ve solunum yapar ve madde kaybına uğrar. Patojenlerin hücumuna açık vaziyette*dir. İşte hasat sonrası sebze ve meyvelerin kontrol altında tutulması ve çevre koşullarında etkilenip özelliklerini kaybetmemesi gerekir. Bunun için gerekirse pazarlama, soğuk bir zincir halkası içinde gerçekleştirilir. Bunun için hasat edilen ürünler en kısa zaman içinde işlemeye tabi tutulmalı, ambalajlanmalı ve soğutmaya alınmalıdır. Pazara ne kadar çabuk ulaştırılır ve taze olarak sunulursa, bu hem tüketici, hem de üre*tici ve pazarlayıcı açısından yarar getirir.
Hasat edilen ürünlerin pazara gönderilmesi ve tüketiciye sunul*masına kadar geçen zaman içinde belli bir sistem ve şekil uygulanır. Bu sistem ve şekil işletme büyüklüğüne, işletmeler arasında kurulmuş işbirliğine ve pazarlayıcının pazarlama şekline göre değişir.
Ürünlerin paketlenmesi yetiştirildiği işletmede hasat sırasında tar*lada veya serde, hasat sonrası işletme avlusunda veya özel yapılmış paketleme yerinde, pazarlama sırasında pazarlamayı yapan kuruluşun paketleme yerinde, haldeki satıcının paketleme yerinde ve özel paket*leme evlerinde yapılır.
PAKETLEMENİN İŞLETMEDE YAPILMASI
İşletmelerin büyüklüğüne ve gönderdikleri pazarın uzaklığına ve pazarlama kanalının çalışma durumuna göre işletmede ürünlerin paketlenmesi hasat sırasında veya hasattan sonra yapılır.
1-Paketlemenin hasat sırasında yapılması
Bu sistem, işletme avlusu bulunmayan küçük işletmelerde ve pazarlayıcının direkt ürünü tarladan alıp, taşıta yüklemek ve pazara götürmek arzusu üzerine yapılır. Hasat edilen ürünler o anda temiz*lenir. Fazla, istenmeyen veya zarar görmüş yaprak, dal, kök gibi organ*lar kesilir, ayıklanır, sonra ambalaj kabına dizilir. Bu işleme şekli tek bir işçi tarafından gerçekleştirilebildiği gibi, hasadı ve ilk temizlemeyi bir işçi yapar, ürünü banda verir veya belli bir yere koyar. Diğer bir işçi son temizlemeyi yapar ve ürünü ambalaj kabına yerleştirir ve istifler. İstifle*nen ürün hemen muhafazalı bir yere götürülür.
Dikkat edilecek olursa, burada yapraklan yenen tere, dere otu, maydanoz, ıspanak, lahana, salata ve marul, kökleri ve yumruları yenen ve demet halinde satılan havuç, turp, pırasa, taze soğan ve sarımsak, meyveleri yenen domates, biber, patlıcan hıyar, kavun ve karpuz gibi sebzelerde uygulanır. Ancak ıspanak, pırasa, taze soğan ve sarımsaklar da hasat sırasında toprak yeni sulanmış, çamurlu olmamalıdır. Çünkü bu ürünler hasat sırasında kökleri ile çıkartıldığından çamurlanma meydana gelir ve hasat sonrası ürünün ayıklanması ve sonra yıkanması ve sonrada ambalajlanması gerekir. Bu paketlemenin hasat sırasında yapılmasının sakıncalı yanlarını ortaya çıkartır. Ancak paketleme şekli basit ve ucuzdur.
2.Paketlemenin hasattan sonra yapılması
Büyük işletmelerde hasat sonrası ürünlerin pazara hazırlandığı bir paketleme yeri yapılır. Hasat sırasında ambalajlamaya karşın, ürün*lerin pazara hazırlanması daha düzgün yapılır. Bu bakımdan özel paketleme yerlerinde ambalaj yapılması daha doğru ve iyi bir yöntemdir. Ancak işçilik giderleri biraz artar, fakat daha iyi ambalajlama yapılıp ürünün gösterişi yükseldiğinden satış değeri yükselir ve bu değer artışı artan işçilik giderlerini karşılar.
soğukta depolayıp belli süre bekletilir. Bu bakımdan paketleme evleri meyve ve sebzelerin pazara hazırlanmasında en modern teknolojiyle çalışan, pazar isteklerini karşılayan ve tüketiciye ürün sunan iş yerle*ridir. Bir paketleme evinde ürünlere aşağıdaki işlemler uygulanır ve bu işlemlere ait üniteler yapılır.
- Toplanan ürünlerin boşaltıldığı yer (çeşitli işletmelerden getiri*
len ürünler paketleme evinde toplanır.)
- Hareketi sağlayacak bant sistemi (Ürünler işlemeye tabi tutul*
mak üzere harekete geçirilir.)
- Ayıklama ünitesi (Band üzerinde geçen ürünler ayıklanır.)
- yıkama, durulama ünitesi (Ürünlerin temizlenmesi yapılır.)
- Fungusitleme, mumlama ve kurutma ünitesi (Ürünlerin daya*
nıklılığının artırılmasına çalışılır.)
- Sınıflama, boylama ünitesi (Standartlara göre boylaması
yapılır.)
- Olgunlaştırma ve sarartma üniteleridir. (Ürünler gerekirse
olgunlaştırılır.)
- Ambalajlama ünitesi (Ürünlerin pazara yollamak üzere amba*
lajlaması yapılır.)
- Depolama ve Pazara yollama ünitesi (Ürünler pazara yollanır.)
- Makine dairesi
- Büro ve sosyal tesisler
- Çeşitli depolar
İşletmede işlerin düzgün, daha çabuk ve daha az masraflı yapıl*ması için çeşitli aletler ve makinalar kullanılır. Bunlar yükleme, boşaltma, istifleme ve taşıma için özel arabalar, hidrolik taşıyıcılar, motorlu kaldırıcılar, taşıyıcılar (forklift) ve çeşitli konveyörlerdir.
İşletme kurulurken üniteler birbirinin devamı olacak şekilde yer*leştirilir. Binanın yüksekliği her türlü alet ve makinamn çalışmasına izin verecek şekilde yapılır. İşletme içinde yolların birbirini kesmemesi, köşe yapmaması gerekir ve istenilen yere en kısa mesafeden ulaşması amaçlanır. İşlerin yapılması sırasında aydınlatmada olarak, hem diffüz-yon yoluyla gelen güneş ışıklarından yararlanılabilir ve hem de yapay ışıklandırma lambaları konur. Lambalar bantlar ve aletlerin üzerinde
1,5-2 m yükseklikte bulunur. Üst tarafına ışıkları yönlendirici bir reflektör oturtulur. Binanın içi açık renkli bir boya ile boyanır. İç sıcak*lık 12-15°C arasında tutulur. Bir çok işletmede iş sırasında işçilerin düşüncelerini yoğunlaştırması ve işi daha iyi yapmaları için hafif bir müzik (özellikle klasik müzik) yayını yapılır.
Kullanılan bantlar iki taraftan çalışma olanağı vermeli ve genişliği 1-1,20 m olmalıdır. Hızları 0,2-0,3 m/sn yapılmalıdır. Kapasite 5-10 ton/saat civarına ayarlanır. Kapılar 3m genişlikte olmalı ve gelen kişi ve makineye göre otomatik açılıp, kapanmalıdır.
Ürünün paketleme evine taşınması
Hasat edilen ürünün paketleme evlerine taşınmasında çeşitli kap*lar kullanılır. Ancak taşıma sırasında hasat sonrası ürünün kısmen temizlenmesi boşuna fazla yük taşımayı önler. Ayrıca çok sayıda maniplasyonu önlemek amacıyla taşımayı kaplar kullanarak yapmak gerekir. Mümkün olduğunca fazla aktarma yapılmamalıdır. Kaplar trak*tör römorkuna, kamyonlara istiflenerek ulaştırılır. Kaplara doldurmada ve taşımada sebzelerin fazla zarar görmemesine itina edilmelidir. Kaplar, içine konulan sebzelere zarar vermeyecek yenilikte olmalıdır.
Bahçe kasaları. Çok kullanılır ve genellikle tahtadan yapılır. Son yıllarda sert plastik kasalar, tahtanın yerini almıştır. Bu kaplar içine 5-50 kg arasında sebze konur ve elle bile rahatça yüklenir. Ayrıca palet üzerinde de taşınabilir. Kap içine ürünler dökme doldurulur.
Paletli kasalar. Tahtadan, kontraplaktan (pres katlı tahta), sert plastikten, çelik iskeletten, örgü telden yapılır ve uzun ömürlü kaplar*dır. Taban alanları lxlm, 1.2xl.2m, yükseklikleri olgun domateslerde olduğu gibi, bazı narin ürünler için, fazla doldurmadan dolayı ezilme*lerini önlemek üzere 40-60 cm, turp, pancar, havuç, soğan, lahana, salata ve marul gibi kısmen kaba yapılı sebzelerde İm ye kadar çıkar*tılır. İçine 50 ile 250 kg kadar ürün konur. Kapların yapıları su ve hava soğutmaya uygundur. Ağırlığı fazla olan kapların istiflenmesi, indirilip boşaltılmasında özel kaldırıcılar kullanılır ve böylece iş gücü gereksi*nimleri azaltılır.
Özel taşıyıcı kaplar. Daha büyük kapasiteleri vardır. Soğan, patates, kereviz, havuç, lahana, kavun ve karpuz gibi sebzelerin ve özellikle bezelye, domates gibi endüstriye gönderilecek sebzelerin taşın*masında kullanılır. Bu kaplar vagon tipi römorklar, kovalardır. Yüklen*melerinde ve boşaltılmalarında özel sistemler gerektirir.
Diğer kaplar. Bunlar ağaçtan örme büyük küfeler, saz örme büyük sepetler, variller, kenevir veya plastik örme çuvallardır. Bunlar mahalli taşıma kapları olup, kullanımları yaygın değildir. Bahçe kasaları yerine kullanılır.
Çilek, kuşkonmaz gibi dayanımları az ürünler doğrudan pazar*lama yapılacak ambalaj kaplarına konur. Bunların ambalajlarının üre*tim yerlerinde yapılması daha doğrudur.
Ürünün boşaltılması ve taşıma bandına verilmesi
Çeşitli işletmelerden gelen ürün yüklü taşıtlar, paketleme evlerine sırayla alınır. İşletmenin boşaltma kısmında bulunan içi su dolu havuza dökme ürünler doğrudan doğruya boşaltılır. Bu durumda ürünler fazla zedelenmez. Havuz içindeki ürünlerin bu sırada kısmi bir yıkaması ve temizlemesi yapılmış olur. Havuz içindeki paletli bantlar yardımıyla ürün havuzdan alınır ve diğer işlemler için paketleme evi içine sevk edilir. Kaplarla getirilen ürün taşıttan indirilir, ya istiflenir veya kaplar direkt taşıma bandına boşaltılır ve sonra işlemeye alınır. Boşaltma sıra*sında kaplar, içindeki ürünün zedelenmemesi için yavaşça dökülme*lidir. Burada da ürünün dökme sistemde olduğu gibi suya boşaltılması veya hemen içeri alınması daha doğrudur. Ancak her ürünü suyu dök*mek doğru olmayabilir. Bu ürünleri banda özenle boşaltmak gerekir.
Ürünün ayıklanması
Bantlar yardımıyla içeri alman ve çok yavaş hareket ettirilen ürün içinde bulunan ve pazara verilemeyecek derecede büyük, küçük boylar, kalitesiz, bozuk, çürük, hastalıklı olanlar ile yabancı madde kabul edilen ot, dal, taş, toprak gibi maddeler bandın iki tarafında ayakta çalı*şan işçiler tarafından ayıklanır. Bazı işletmelerde bu maksatla önce elekler kullanılır. Böylece elekler çok küçük ve çok büyük boyları, taş ve toprağı temizler, daha sonra kısmen temizlenmiş ürün, işçilerin olduğu kısımdan geçilir ve esas ayıklama yapılır. Bazı ürünlerde ayıklama sıra*sında belli kısımların kesilmesi ve atılması gerekebilir. Ayıklamadan sonra fazla sürgün, çiçek, dal, yaprak, kabuk ve kök gibi kısımların uzaklaştırılmasına gidilir
Kaynak: Sera Ürünlerinin Pazarlanması
Prof.Dr.Atilla GÜNAY - Prof.Dr. Mehmet BÜLBÜL