Tweet
HUBUBATTA EKİM
M.Fethi ÖRS Ziraat Yük. Müh.
Degerli çiftçiler,
Bölgemizde bugday ve arpa genellikle güzlük ve bir miktar da yazlik olarak ekilmektedir. Özellikle bölgemiz gibi yillik yagisi 500-600 mm. nin altindaki yerlerde kislik ekim yazliktan en az bir kat fazla verim saglar.
Çiftçilerimiz arasinda söylenen
“Güzlük varlik getirir, yazlik tohum götürür”
“Yazligi yak, ogluna gösterme” gibi atasözleri bu gerçegi vurgular.
Yapilan arastirmalar yazlik ekimle, kisliktan alinanin ancak %40’ ina denk verim alindigini göstermistir.
Ekim zamanini belirleyen faktör nedir?
* Ekim zamanini belirleyen faktör çim yatagindaki toprak sicakligidir. Çim yatagindaki toprak sicakligi 8-10 derece oldugu zamanda ekim yapilmalidir. Bu dönemde ekim yapilirsa kök gelismesi hizli ve kök taci derin olur. Bu durum bitkinin soguga ve kurakliga dayanikliligini artirir.
Ekim mevsiminin (güzlük-yazlik) seçimi neye baglidir?
* Ekim mevsiminin seçimi, ekilecek çesidin biyolojisine baglidir. Çesit biyolojik kislik ise güzlük ekilmek zorundadir. Biyolojik kislik bir çesit yazlik ekilirse, vernalize( düsük sicaklik istegi) olamayacagindan generatif döneme geçemez, basak ve dane vermez. Biyolojik yazlik olan bir çesit ise, kis soguklarina dayanamayacagindan mutlak olarak yazlik ekilir.
Bu iki tipten baska bir de alternatif çesitler vardir. Bunlar bulunduklari bölgede kislik da, yazlik da ekilebilir ve yeterli miktarda ürün verirler. Böyle çesitlerin ekimi gerek sonbaharda, gerekse ilkbaharda erken yapilirsa daha fazla verim saglanir. Ilimizde kislik ekim zamani hangi tarihtir?
* Yapilan arastirma sonuçlarina göre bölgemiz için en uygun ekim zamani; iyi hazirlanmis bir tarlaya eylül ayi sonu ile ekim ayi basi en uygun ekim zamanidir.
Bölgemizde verim güvencesi kislik ekime baglidir. Kasim ayi girmeden tohumlarin çimlenip, toprak yüzüne çikmasini saglayacak bir tarihte ekimin yapilmis olmasi en uygun olanidir. Kisa kardeslenmis olarak giren bitkilerde kök gelismesi güçlü, hastalik ve zararlilardan korunma iyi, verimi yüksek ve kaliteli olur. Bu durumdaki bitkiler kis süresince büyümelerini durdurur, durgunluk dönemine girerek kisi da zarar görmeden geçirirler.
Bazi yillar sonbahar yagislarinin çok gecikmesi tohum yada ekipman bulunamamasi gibi nedenlerle güzlük ekim yapilamamis olabilir. Zamaninda güzlük ekim yapilmamissa aralik- subat süresi içerisinde tarlada topragin uygun bulundugu bir zamanda ekim yapilabilir. Ekilen tohum siserek vernalize olur, ilkbahar basinda uygun sicakligi bulur bulmaz çimlenir ve bitki toprak yüzüne çikar.
Ekim derinligi ne olmalidir?
* Kuru tarim yapilan alanlarda hububatta kislik ekim derinligi en az 4, en fazla 8 cm. olmalidir. Tohum 4 cm. den daha yüzlek ekilirse alatav zarariyla karsilasilabilir. Yüzlek ekilen tohum az bir yagisla çimlenir, fakat topragin üst kati kolayca kurudugundan çimlenen tohum da köklerini henüz alt kata indirmediginden bitkicik kurakliktan ölür.
Alatav tehlikesi olmasa bile, bitkinin kök taci topragin yüzeyinde geliseceginden bitkinin kisa dayanmasi azalir. Öte yandan yüzlek ekimde karinca ve kus zararlari da artar.
Kislik ekimde ekim derinliginin 5-6 cm. civarinda olmasi en uygunudur.
Gübre miktari ne olmalidir?
* Gübre analiz sonuçlarina göre verilmelidir. Fosforlu gübrenin tamami ekimde, mümkünse tohumla temas etmeyecek sekilde verilmelidir. Tavsiye edilen azotlu gübrenin üçtebiri ekimle, üçteikisi de kardeslenme döneminde verilmelidir. Tahlil yapilmadiginda kuru bölgeler için dekara 7-8 kg saf fosfor, 8-9 kg civarinda saf azot, sulu sartlarda ise 8-9 kg saf fosfor, sulama sayisina göre 16-17 kg’a kadar saf azot önerilmektedir.
Çinko uygulanmali midir?
* Bitkinin toprak üstüne çikisini artirmasi ve bitkiyi hizli gelistirmesi nedeniyle ekim sirasinda tohuma, topraga, ot mücadelesi zamaninda ise yaprakta çinko uygulamasi önerilmektedir.
Bölgemizde hangi çesitler ekilmelidir?
* Kirmizi ekmeklik çesitler: Gün-91, Ikizce-96, Demir-2000, Sönmez-200; suluda: Bezostaya-1, Katea-1, Kinaci, Konya-2002
Beyaz ekmeklik çesitler: Kiraç-66, Dagdas-94, Yakar-99, Gerek-79, Bayraktar-2000, Altay-2000, Kirgiz 95, Aytin- 98, Suluda: Atay-85, Sultan-95, Çetinel-2000
Makarnalik Çesitler: Kiziltan-91, Ankara-98, Altin 40/98, Çesit 1252, Mirzabey 2000, Kunduru 1149
Arpa çesitleri: Tarm 92, Tokak 157/37, Bülbül 89, Orza-96, Aydanhanim- Cumhuriyet. Sulu: Kral 97, Avci 2002, Çetin 2000
M.Fethi ÖRS Ziraat Yük. Müh.
Degerli çiftçiler,
Bölgemizde bugday ve arpa genellikle güzlük ve bir miktar da yazlik olarak ekilmektedir. Özellikle bölgemiz gibi yillik yagisi 500-600 mm. nin altindaki yerlerde kislik ekim yazliktan en az bir kat fazla verim saglar.
Çiftçilerimiz arasinda söylenen
“Güzlük varlik getirir, yazlik tohum götürür”
“Yazligi yak, ogluna gösterme” gibi atasözleri bu gerçegi vurgular.
Yapilan arastirmalar yazlik ekimle, kisliktan alinanin ancak %40’ ina denk verim alindigini göstermistir.
Ekim zamanini belirleyen faktör nedir?
* Ekim zamanini belirleyen faktör çim yatagindaki toprak sicakligidir. Çim yatagindaki toprak sicakligi 8-10 derece oldugu zamanda ekim yapilmalidir. Bu dönemde ekim yapilirsa kök gelismesi hizli ve kök taci derin olur. Bu durum bitkinin soguga ve kurakliga dayanikliligini artirir.
Ekim mevsiminin (güzlük-yazlik) seçimi neye baglidir?
* Ekim mevsiminin seçimi, ekilecek çesidin biyolojisine baglidir. Çesit biyolojik kislik ise güzlük ekilmek zorundadir. Biyolojik kislik bir çesit yazlik ekilirse, vernalize( düsük sicaklik istegi) olamayacagindan generatif döneme geçemez, basak ve dane vermez. Biyolojik yazlik olan bir çesit ise, kis soguklarina dayanamayacagindan mutlak olarak yazlik ekilir.
Bu iki tipten baska bir de alternatif çesitler vardir. Bunlar bulunduklari bölgede kislik da, yazlik da ekilebilir ve yeterli miktarda ürün verirler. Böyle çesitlerin ekimi gerek sonbaharda, gerekse ilkbaharda erken yapilirsa daha fazla verim saglanir. Ilimizde kislik ekim zamani hangi tarihtir?
* Yapilan arastirma sonuçlarina göre bölgemiz için en uygun ekim zamani; iyi hazirlanmis bir tarlaya eylül ayi sonu ile ekim ayi basi en uygun ekim zamanidir.
Bölgemizde verim güvencesi kislik ekime baglidir. Kasim ayi girmeden tohumlarin çimlenip, toprak yüzüne çikmasini saglayacak bir tarihte ekimin yapilmis olmasi en uygun olanidir. Kisa kardeslenmis olarak giren bitkilerde kök gelismesi güçlü, hastalik ve zararlilardan korunma iyi, verimi yüksek ve kaliteli olur. Bu durumdaki bitkiler kis süresince büyümelerini durdurur, durgunluk dönemine girerek kisi da zarar görmeden geçirirler.
Bazi yillar sonbahar yagislarinin çok gecikmesi tohum yada ekipman bulunamamasi gibi nedenlerle güzlük ekim yapilamamis olabilir. Zamaninda güzlük ekim yapilmamissa aralik- subat süresi içerisinde tarlada topragin uygun bulundugu bir zamanda ekim yapilabilir. Ekilen tohum siserek vernalize olur, ilkbahar basinda uygun sicakligi bulur bulmaz çimlenir ve bitki toprak yüzüne çikar.
Ekim derinligi ne olmalidir?
* Kuru tarim yapilan alanlarda hububatta kislik ekim derinligi en az 4, en fazla 8 cm. olmalidir. Tohum 4 cm. den daha yüzlek ekilirse alatav zarariyla karsilasilabilir. Yüzlek ekilen tohum az bir yagisla çimlenir, fakat topragin üst kati kolayca kurudugundan çimlenen tohum da köklerini henüz alt kata indirmediginden bitkicik kurakliktan ölür.
Alatav tehlikesi olmasa bile, bitkinin kök taci topragin yüzeyinde geliseceginden bitkinin kisa dayanmasi azalir. Öte yandan yüzlek ekimde karinca ve kus zararlari da artar.
Kislik ekimde ekim derinliginin 5-6 cm. civarinda olmasi en uygunudur.
Gübre miktari ne olmalidir?
* Gübre analiz sonuçlarina göre verilmelidir. Fosforlu gübrenin tamami ekimde, mümkünse tohumla temas etmeyecek sekilde verilmelidir. Tavsiye edilen azotlu gübrenin üçtebiri ekimle, üçteikisi de kardeslenme döneminde verilmelidir. Tahlil yapilmadiginda kuru bölgeler için dekara 7-8 kg saf fosfor, 8-9 kg civarinda saf azot, sulu sartlarda ise 8-9 kg saf fosfor, sulama sayisina göre 16-17 kg’a kadar saf azot önerilmektedir.
Çinko uygulanmali midir?
* Bitkinin toprak üstüne çikisini artirmasi ve bitkiyi hizli gelistirmesi nedeniyle ekim sirasinda tohuma, topraga, ot mücadelesi zamaninda ise yaprakta çinko uygulamasi önerilmektedir.
Bölgemizde hangi çesitler ekilmelidir?
* Kirmizi ekmeklik çesitler: Gün-91, Ikizce-96, Demir-2000, Sönmez-200; suluda: Bezostaya-1, Katea-1, Kinaci, Konya-2002
Beyaz ekmeklik çesitler: Kiraç-66, Dagdas-94, Yakar-99, Gerek-79, Bayraktar-2000, Altay-2000, Kirgiz 95, Aytin- 98, Suluda: Atay-85, Sultan-95, Çetinel-2000
Makarnalik Çesitler: Kiziltan-91, Ankara-98, Altin 40/98, Çesit 1252, Mirzabey 2000, Kunduru 1149
Arpa çesitleri: Tarm 92, Tokak 157/37, Bülbül 89, Orza-96, Aydanhanim- Cumhuriyet. Sulu: Kral 97, Avci 2002, Çetin 2000