Tweet
Pepino Yetiştirme Tekniği
Ülkemizde araştırma çalışmaları 1995 yılında başlayan pepino, Peru orijinli olup Güney Amerikanın diğer ülkelerinde de endemik olarak yetişmektedir.
PEPİNO (Solanum Muricatum Aiton )
TİCARİ YETİŞTİRİCİLİK İÇİN TEK YILLIK ÜRETİM
Bu tür kendi doğal ekolojisinde çok yıllık olarak üretim şansına sahip olmakla beraber, ekonomik anlamda bir üretim söz konusu olduğu zaman tek yıllık üretim şekli tercih edilmelidir.
KULLANIM ALANI ÇOK GENİŞ
Pepinonun meyveleri taze olarak tüketilebildiği gibi, meze olarak değişik içkilerle değerlendirilebilmektedir. Dondurma ile birlikte ve karışık meyve salatalarında garnitür olarak değerlendirilmekte ve hatta bazı ülkelerde süs bitkisi olarak çit alanlarında kullanılmaktadır.
ÇEŞİT ZENGİNLİĞİ VAR
Dünyada üretimi yapılan başlıca pepino çeşitleri; Schmidt, Kawi, Suma, Asca, Lincoln Gold, Golden Litestripe , Miski, El Camino ve Comeraya’dır. Ülkemizde adaptasyon çalışmaları tamamlanmış olan çeşit ise Miski çeşididir.
ÇELİK İLE ÇOĞALTIM
Pepino meyveleri genel olarak döllenme olmaksızın oluştuğundan tohum bağlama oranı çok düşüktür. Bazı çeşitlerde tohum hiç oluşmaz. Tohum ile üretim şansı çok az olan bu türün çoğaltılması, kolay köklenme özelliğine sahip olan çelikler ile yapılır.
İKLİM İSTEKLERİ
Pepino, nötr gün bitkisi olarak bilinse bile gün uzunluğunun artması çiçek sayısını olumlu yönde etkilemektedir. Deniz seviyesinden 800-2700 m yüksekliklere kadar yetiştirilebildiği halde en iyi sonuçlar, sıcaklığın yıl boyu değişmediği ekolojilerden alınmaktadır.
UYGUN SICAKLIK İSTER
Yetiştirme periyodu boyunca 120C’nin altında ve 250C'nin üstündeki sıcaklıklar, bitki gelişimi ve meyve tutumu için uygun olmayıp, verim düşüklüklerine neden olmaktadır. Düşük ışık yoğunluğu, meyvelerin krem-sarı rengini almasını engellemekte ve meyvedeki şeker miktarının düşmesine neden olmaktadır.
DİKİM NASIL YAPILMALIDIR?
Anaçlık bitkilerden alınan ve köklendirilen çelikler 50-100 cm sıra arası ve 50 cm sıra üzeri mesafe verilerek üretim yerlerine dikilirler.
BUDAMA YAPMAK ŞARTTIR
Doğal olarak kendi büyüme formuna bırakılan pepino bitkileri çalı formunda gelişme göstermektedir. Randımanlı bir üretim yapmak için, bitkilerde budama yapmak şarttır. Pepino bitkilerinde budama, bitki üzerinde uygun sayıda ana gövde bırakılması ile başlar. Ekonomik bir üretim için ana dal üzerinde bırakılan gövde sayısı 3-4 adettir. Ana dallar geliştikçe, üzerinde oluşan yan dalların periyodik olarak alınması işlemi ile budamaya devam edilir. Böylece, bitkinin daha fazla ışık alması sağlanarak meyve tutumu teşvik edilmiş olur.
Bu amaç ile zaman zaman yaprak budaması da yapmak faydalı olmaktadır. Her bir ana gövde üzerinde oluşan dördüncü çiçek salkımından sonra, bu dallarda tepe alma işleminin yapılması da meyve kalitesini olumlu yönde etkileyen önemli bir uygulamadır.
SALKIM ŞEKLİNDE ÇİÇEK
Pepinonun çiçekleri, 1-20 çiçekten oluşan salkım şeklindedir. Bu çiçekler, patlıcan çiçeklerine çok benzer. Salkımdaki çiçeklerde, çeşitlere bağlı olarak değişmekle beraber, 8-12 adet meyve oluşmaktadır. Ancak, çevre koşullarının uygun olmadığı durumlarda, çiçeklerden hiç birisi meyve bağlamayabilir.
MEYVE SEYRELTMESİ KALİTEYİ ARTIRIR
Meyve kalitesini artırmak amacıyla, meyveler, ceviz büyüklüğüne ulaştığında, meyve seyreltmesi yapılmalıdır. Ekonomik bir üretim için bir salkımda bulunması gereken meyve sayısı, 2 ya da 3 olmalıdır. Seyreltme yaparken, meyvelerin salkım üzerinde karşılıklı olarak bırakılması, bitki iletim demetlerinden gelen besin maddelerinin eşit dağılması bakımından önemlidir. Böylece aynı salkımdaki meyvelerin iriliklerinin standart olmasına yardımcı olunmuş olur.
MEYVELER OLGUNLAŞINCA SARARIR
Başlangıçta yeşil renkli olan meyveler, normal iriliklerine ulaşıp, olgunlaşma aşamasına geçerler. Bu aşamanın en belirgin özelliği, meyve üzerinde sap çukurundan başlayarak, meyve ucuna doğru, şeritler halinde uzayan mor çizgilerin ortaya çıkmasıdır. Yeme olumundaki meyveler, krem sarı renkte, bol sulu ve kavun aromalıdır. Olgunluk zamanını belirleyen bir diğer kriter ise, meyve briks değeridir. Hasat zamanında, bu değerin 10 olması istenmektedir.
HASAT ZAMANINDA YAPILMALIDIR
Hasadın geciktirilmesi, meyvedeki şeker oranını artırmadığı gibi, meyve üzerinde koyu kahverengi lekeler oluşmasına ve böylece meyve kalitesinin bozulmasına neden olmaktadır. Bu kahverengi lekeler üzerinde daha sonra, çürüklük etmenleri oluşmakta ve ürünün pazar değerini azaltmaktadır.
MEYVELER FARKLI İRİLİKLERDE OLABİLMEKTEDİR
Pepino meyvelerinin iriliği, çeşitlere ve uygulanan kültürel işlemlere bağlı olarak farklılık göstermektedir. Örneğin meyve seyreltmesinin yapılmadığı koşullarda meyve ağırlığı 40-50 grama kadar düşerken, salkımda tek meyve bırakılan uygulamalarda 1300 grama kadar çıkabilmektedir. Ancak, pazara sunulan meyvelerde en uygun meyve iriliği 200-500 g olmalıdır.
TÜKETİM ŞEKLİ VE MEYVE BESİN DEĞERİ
Meyvelerin tüketimi, üzerinde bulunan ince kabuğun soyularak, dilimlenip, kavun gibi yenmesi şeklindedir. 100 g taze meyvede; %5.6 suda eriyebilir kuru madde, 5.7 g suda eriyebilir şeker, 0.1 g protein, 48 mg vitamin C, 10.7 mg fosfor ve 115 mg potasyum bulunur.
PEPİNO MEYVELERİNİN MUHAFAZASI
Pepino meyvelerinin muhafazası, 5 0C sıcaklık ve %85-95 oransal nemde 75 gün süre ile yapılabilirken, 7-10 0C sıcaklık ve %90-95 oransal nemli ortamlarda muhafaza süresi 4 haftaya kadar düşebilmektedir.
PEPİNO HASTALIK VE ZARARLILARI
Pepinoda fungal hastalıklar daha sık görülür. Önemli zararlıları arasında ise; salyangozlar, beyaz sinekler ve kuşlar yer alır.
Ülkemizde araştırma çalışmaları 1995 yılında başlayan pepino, Peru orijinli olup Güney Amerikanın diğer ülkelerinde de endemik olarak yetişmektedir.
PEPİNO (Solanum Muricatum Aiton )
TİCARİ YETİŞTİRİCİLİK İÇİN TEK YILLIK ÜRETİM
Bu tür kendi doğal ekolojisinde çok yıllık olarak üretim şansına sahip olmakla beraber, ekonomik anlamda bir üretim söz konusu olduğu zaman tek yıllık üretim şekli tercih edilmelidir.
KULLANIM ALANI ÇOK GENİŞ
Pepinonun meyveleri taze olarak tüketilebildiği gibi, meze olarak değişik içkilerle değerlendirilebilmektedir. Dondurma ile birlikte ve karışık meyve salatalarında garnitür olarak değerlendirilmekte ve hatta bazı ülkelerde süs bitkisi olarak çit alanlarında kullanılmaktadır.
ÇEŞİT ZENGİNLİĞİ VAR
Dünyada üretimi yapılan başlıca pepino çeşitleri; Schmidt, Kawi, Suma, Asca, Lincoln Gold, Golden Litestripe , Miski, El Camino ve Comeraya’dır. Ülkemizde adaptasyon çalışmaları tamamlanmış olan çeşit ise Miski çeşididir.
ÇELİK İLE ÇOĞALTIM
Pepino meyveleri genel olarak döllenme olmaksızın oluştuğundan tohum bağlama oranı çok düşüktür. Bazı çeşitlerde tohum hiç oluşmaz. Tohum ile üretim şansı çok az olan bu türün çoğaltılması, kolay köklenme özelliğine sahip olan çelikler ile yapılır.
İKLİM İSTEKLERİ
Pepino, nötr gün bitkisi olarak bilinse bile gün uzunluğunun artması çiçek sayısını olumlu yönde etkilemektedir. Deniz seviyesinden 800-2700 m yüksekliklere kadar yetiştirilebildiği halde en iyi sonuçlar, sıcaklığın yıl boyu değişmediği ekolojilerden alınmaktadır.
UYGUN SICAKLIK İSTER
Yetiştirme periyodu boyunca 120C’nin altında ve 250C'nin üstündeki sıcaklıklar, bitki gelişimi ve meyve tutumu için uygun olmayıp, verim düşüklüklerine neden olmaktadır. Düşük ışık yoğunluğu, meyvelerin krem-sarı rengini almasını engellemekte ve meyvedeki şeker miktarının düşmesine neden olmaktadır.
DİKİM NASIL YAPILMALIDIR?
Anaçlık bitkilerden alınan ve köklendirilen çelikler 50-100 cm sıra arası ve 50 cm sıra üzeri mesafe verilerek üretim yerlerine dikilirler.
BUDAMA YAPMAK ŞARTTIR
Doğal olarak kendi büyüme formuna bırakılan pepino bitkileri çalı formunda gelişme göstermektedir. Randımanlı bir üretim yapmak için, bitkilerde budama yapmak şarttır. Pepino bitkilerinde budama, bitki üzerinde uygun sayıda ana gövde bırakılması ile başlar. Ekonomik bir üretim için ana dal üzerinde bırakılan gövde sayısı 3-4 adettir. Ana dallar geliştikçe, üzerinde oluşan yan dalların periyodik olarak alınması işlemi ile budamaya devam edilir. Böylece, bitkinin daha fazla ışık alması sağlanarak meyve tutumu teşvik edilmiş olur.
Bu amaç ile zaman zaman yaprak budaması da yapmak faydalı olmaktadır. Her bir ana gövde üzerinde oluşan dördüncü çiçek salkımından sonra, bu dallarda tepe alma işleminin yapılması da meyve kalitesini olumlu yönde etkileyen önemli bir uygulamadır.
SALKIM ŞEKLİNDE ÇİÇEK
Pepinonun çiçekleri, 1-20 çiçekten oluşan salkım şeklindedir. Bu çiçekler, patlıcan çiçeklerine çok benzer. Salkımdaki çiçeklerde, çeşitlere bağlı olarak değişmekle beraber, 8-12 adet meyve oluşmaktadır. Ancak, çevre koşullarının uygun olmadığı durumlarda, çiçeklerden hiç birisi meyve bağlamayabilir.
MEYVE SEYRELTMESİ KALİTEYİ ARTIRIR
Meyve kalitesini artırmak amacıyla, meyveler, ceviz büyüklüğüne ulaştığında, meyve seyreltmesi yapılmalıdır. Ekonomik bir üretim için bir salkımda bulunması gereken meyve sayısı, 2 ya da 3 olmalıdır. Seyreltme yaparken, meyvelerin salkım üzerinde karşılıklı olarak bırakılması, bitki iletim demetlerinden gelen besin maddelerinin eşit dağılması bakımından önemlidir. Böylece aynı salkımdaki meyvelerin iriliklerinin standart olmasına yardımcı olunmuş olur.
MEYVELER OLGUNLAŞINCA SARARIR
Başlangıçta yeşil renkli olan meyveler, normal iriliklerine ulaşıp, olgunlaşma aşamasına geçerler. Bu aşamanın en belirgin özelliği, meyve üzerinde sap çukurundan başlayarak, meyve ucuna doğru, şeritler halinde uzayan mor çizgilerin ortaya çıkmasıdır. Yeme olumundaki meyveler, krem sarı renkte, bol sulu ve kavun aromalıdır. Olgunluk zamanını belirleyen bir diğer kriter ise, meyve briks değeridir. Hasat zamanında, bu değerin 10 olması istenmektedir.
HASAT ZAMANINDA YAPILMALIDIR
Hasadın geciktirilmesi, meyvedeki şeker oranını artırmadığı gibi, meyve üzerinde koyu kahverengi lekeler oluşmasına ve böylece meyve kalitesinin bozulmasına neden olmaktadır. Bu kahverengi lekeler üzerinde daha sonra, çürüklük etmenleri oluşmakta ve ürünün pazar değerini azaltmaktadır.
MEYVELER FARKLI İRİLİKLERDE OLABİLMEKTEDİR
Pepino meyvelerinin iriliği, çeşitlere ve uygulanan kültürel işlemlere bağlı olarak farklılık göstermektedir. Örneğin meyve seyreltmesinin yapılmadığı koşullarda meyve ağırlığı 40-50 grama kadar düşerken, salkımda tek meyve bırakılan uygulamalarda 1300 grama kadar çıkabilmektedir. Ancak, pazara sunulan meyvelerde en uygun meyve iriliği 200-500 g olmalıdır.
TÜKETİM ŞEKLİ VE MEYVE BESİN DEĞERİ
Meyvelerin tüketimi, üzerinde bulunan ince kabuğun soyularak, dilimlenip, kavun gibi yenmesi şeklindedir. 100 g taze meyvede; %5.6 suda eriyebilir kuru madde, 5.7 g suda eriyebilir şeker, 0.1 g protein, 48 mg vitamin C, 10.7 mg fosfor ve 115 mg potasyum bulunur.
PEPİNO MEYVELERİNİN MUHAFAZASI
Pepino meyvelerinin muhafazası, 5 0C sıcaklık ve %85-95 oransal nemde 75 gün süre ile yapılabilirken, 7-10 0C sıcaklık ve %90-95 oransal nemli ortamlarda muhafaza süresi 4 haftaya kadar düşebilmektedir.
PEPİNO HASTALIK VE ZARARLILARI
Pepinoda fungal hastalıklar daha sık görülür. Önemli zararlıları arasında ise; salyangozlar, beyaz sinekler ve kuşlar yer alır.