Tweet
Anızlı Toprakların İşlenmesi Anızlı toprak işleme, tarlada buğday, arpa gibi bitkilerin hasadından sonra arta kalan anızın yakılmadan sürülmesi ile yapılan tohum yatağı hazırlama işlemidir.
Anız Nedir?
Buğday ve arpa gibi tahıllar biçildikten sonra tarlada toprakta kalan köklü saplara ve toplanamayan sap artıklarına anız denilmektedir.
Anızlı Şartlarda Toprak İşleme Nedir?
Anızlı toprak işleme, tarlada buğday, arpa gibi bitkilerin hasadından sonra arta kalan anızın yakılmadan sürülmesi ile yapılan tohum yatağı hazırlama işlemidir.
Anızlı Toprak İşleme Niçin Yapılır?
Anızı yakmadan ve tarladan kaldırmadan yapılan toprak işlemenin esas amacı yakmanın toprağa ve çevreye verdiği zararı ortadan kaldırmak ve bir sonraki ürün için iyi bir tohum yatağı hazırlamaktır.
Bunun yanında anızlı toprak işleme, toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik dengesini düzenlemek amacıyla toprağın organik madde oranını korumak, su tutma kapasitesini artırmak ve verimliliğini sürdürmek için de yapılmaktadır.
Anızlı toprak işlemede, tarla toprağı anız sapları ile bir malç oluşturduğundan, yağışlı dönemlerde düşen suyun toprak içersine girmesini ve tutulmasını sağlayarak oluşacak rutubetli ortam, sap artıklarının mikroorganizmalar tarafından parçalanarak organik maddeye ve bitki besin maddelerine dönüşmesini sağlamaktadır. Anızlardan oluşan bu organik madde, aynı bir sünger gibi toprağın içersinde bitkiler için gerekli suyu ve besin maddelerini depolar.
Zamanında iyi işlenmiş anızlı topraklar, kurak mevsimlerde bünyelerindeki zengin organik maddeye bağlı olarak rutubeti korurlar ve üzerlerinde yetişen bitkilere gerekli suyu sağlayarak verim kayıplarını önemli oranda önlerler. Ancak, anızları her yıl yakılan topraklarda ise organik madde kaybı olduğundan, geçen yıllar içersinde toprak zerrelerini birbirine bağlayan doku zayıflar, su tutma kapasitesi zayıflar, verim düşer, rüzgar ve su erozyonu olur, çoraklaşma ile çölleşme başlar.
Anız Yakılmasını Önlemek Amacıyla Kullanılan Toprak İşleme Aletleri
Bunlardan en çok kullanılanlar sırasıyla; soklu pulluk, ön gövdecikli soklu pulluk, çekilir veya hidrolik goble diskaro ve çizeldir. Yeni çıkan bazı dikey çubuklu veya yatay bıçaklı döner çapa (rototiller) aletleri anızın toprakla karışmasında ve iyi bir tohum yatağı hazırlığında çok başarılı iş görmektedir.
Anızlı işlemeye ve yakmaya belki de en iyi alternatif, toprağı işlemeksizin direk ekim mibzerinin kullanıldığı sıfır toprak işlemeli tarımdır.
Anız Fazla İse Ne Yapılmalı?
Eğer biçerdöver, buğday ve arpayı hasat sırasında normal 10-15 cm yerine 25-30 cm gibi çok yukarıdan biçmiş ise, geride kalan anızlar fazla olacağından, bunlar sap parçalayıcılar ile parçalanıp tarla yüzeyine yayılır ve daha sonra, yukarıda bahsedilen toprak işleme aletlerinden biri kullanılarak toprağa karıştırılır. Eğer döner çapa kullanılacaksa buna gerek kalmayabilir.
Sürümde Dikkat Edilecek Noktalar
Tarlada arta kalan anızlar eğer toprak çok kuru değilse “gölge tavında” (Ürünün yaptığı gölge nedeniyle toprakta kalan nemin oluşturduğu tav), bu mümkün değilse sonbaharda veya mümkünse yağışlar düştükten sonra ön gövdecikli veya normal soklu pulluk ile sürülür. Bu şekilde sap artıkları toprak altına ideal bir şekilde gömülür ve çürümeye terk edilir. Ön gövdecikli pulluklarda her normal gövdenin önüne yerleştirilen bir ön gövdecik, toprak üst yüzeyinin 3-5 santimlik kısmını anız ile birlikte, açık olan çizgiye sıyırarak yatırmaktadır. Arkasından gelen esas pulluk gövdesi toprak şeridini bunun üzerine devirmektedir. Bu şekilde anız, ikinci ve üçüncü toprak işleme aletlerinin ulaşamayacağı derinlikte çizi tabanına gömülerek kış yağışları ile humus oluşumuna bırakılır.
Anızları sürmek mümkün değilse, alternatif olarak hidrolik veya çekilir goble diskaro kullanarak saplar parçalanarak toprağa malçlı bir şekilde karıştırılır.
Erozyona açık bölgelerde sabit veya yaylı çizel pulluklar kullanarak toprağı devirmeden ve içerisindeki rutubeti koruyarak alttan işlemek ve toprağı kabartmak mümkündür. Bu şekilde toprakta oluşan sert tabaka kırılarak, su geçirgenliği de sağlanır ve toprağın verimliği korunur.
Anızlı Toprak İşlemede İlkbaharda Kullanılacak Aletler
Anızlı toprak işlemesi yapılarak, anızı toprağın altına gömülüp çürümeye terkedilmiş tarlalarda, İlkbahar toprak işlemesinde kaz ayağı; kazayağı+tırmık; kazayağı+döner merdane gibi “kombikürüm” aletlerinden biri ile, toprak ekime hazır hale getirilir. Bu aletler erken ilkbaharda fazla gelişmemiş olan yabancı otların yok edilip toprağa karıştırılmasında, kuru tarım yapılan bölgelerde toprak-su-hava dengesini sağlayarak tavlı bir tohum yatağı hazırlığında büyük öneme sahiptir.
İlkbaharda zorunlu olmadıkça soklu pulluk ile sürüm yapılmamalıdır. Aksi takdirde kış boyunca toprakta biriken yağmur ve kar suları buharlaşma ile kaybedilir ve tarım topraklarının tavı hemen kaçar; kurağa hassas hale gelir.
Anız Yakmanın Toprak Üzerinde Yaptığı Olumsuz Etkiler
Anızlar yakıldığında, toprak yüzeyinde 252 oC’yi bulan yakıcı bir sıcaklık oluşmaktadır. Bu yüksek sıcaklık toprağın üst katmanlarındaki kil gibi toprak parçacıklarını pişirerek sertleştirir; topraktaki bir çok faydalı mikroorganizma ve solucan gibi küçük canlıları yakarak öldürür. Ayrıca, anız yakılması sonucu oluşan yüksek sıcaklık toprağın üzerindeki sap, anız gibi artıkları yaktığı gibi, toprağın üst tabakasındaki organik maddeyi de yakmakta, bazı “mikro elementleri” bitkilerin faydalanamayacağı forma dönüştürmekte ve bu gibi tarlalarda yetişen ürünlerde “makro ve mikro besin maddesi” noksanlıkları görülmektedir.
Kurak bölge tarlalarında anız yakılması ile, tarım topraklarında organik madde hızla azalmakta, C/N (karbon/azot) oranı olumsuz etkilenmekte, bitki besin maddelerinin alınmasında “katyon değişim kapasitesi”, “alınabilir potasyum”, toprağın kireç muhteviyatı, suya doymuşluğu, toprak asitliği ve alınabilir toplam azot miktarı olumsuz etkilenmektedir.
Toprağın fiziksel yapısındaki organik maddenin azalması sonucu su tutma kapasitesi ve havalanma özellikleri azalır. Organik maddenin azalması sonucu, ekim öncesi toprak tavı yetersiz olur ve ekilen bitkilerin çıkışlarında yeknesaklık bozulur.
Anız yakılması tarla yüzeyini örtüsüz bırakacağından, toprağın doğrudan rüzgar ve su ile temas etmesine neden olur. Bunun sonucunda da tarla toprakları su ve rüzgar erozyonuna açık hale gelmektedir.
Anızların kontrolsüz yakılması sonucu büyük orman yangınları olmakta, doğada bulunan ve insanlık için son derece değerli, ağaçlar, kuşlar, arılar, böcekler yanmakta ve doğal denge hızla bozulmaktadır. Bazen kara yolu kenarlarındaki anızların yakılması ile çıkan duman, görüşü beklenmedik anda engellediğinden ciddi trafik kazalarına neden olmakta, telefon direkleri de yandığından önemli maddi kayıplara neden olmaktadır.
1990'lı yılların başlarında Gelibolu yarımadasında anız yakmaya bağlı olarak gelişen ve çok büyük bir alanda ormanlarımızın yanmasına neden olan orman yangınlarından sonra, Ülkemizdeki her ilin valiliği anız yakılmasını yasaklamıştır. Kasıtlı anız yakanlar yakalandıklarında şiddetle cezalandırılmaktadır.
Anız Nedir?
Buğday ve arpa gibi tahıllar biçildikten sonra tarlada toprakta kalan köklü saplara ve toplanamayan sap artıklarına anız denilmektedir.
Anızlı Şartlarda Toprak İşleme Nedir?
Anızlı toprak işleme, tarlada buğday, arpa gibi bitkilerin hasadından sonra arta kalan anızın yakılmadan sürülmesi ile yapılan tohum yatağı hazırlama işlemidir.
Anızlı Toprak İşleme Niçin Yapılır?
Anızı yakmadan ve tarladan kaldırmadan yapılan toprak işlemenin esas amacı yakmanın toprağa ve çevreye verdiği zararı ortadan kaldırmak ve bir sonraki ürün için iyi bir tohum yatağı hazırlamaktır.
Bunun yanında anızlı toprak işleme, toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik dengesini düzenlemek amacıyla toprağın organik madde oranını korumak, su tutma kapasitesini artırmak ve verimliliğini sürdürmek için de yapılmaktadır.
Anızlı toprak işlemede, tarla toprağı anız sapları ile bir malç oluşturduğundan, yağışlı dönemlerde düşen suyun toprak içersine girmesini ve tutulmasını sağlayarak oluşacak rutubetli ortam, sap artıklarının mikroorganizmalar tarafından parçalanarak organik maddeye ve bitki besin maddelerine dönüşmesini sağlamaktadır. Anızlardan oluşan bu organik madde, aynı bir sünger gibi toprağın içersinde bitkiler için gerekli suyu ve besin maddelerini depolar.
Zamanında iyi işlenmiş anızlı topraklar, kurak mevsimlerde bünyelerindeki zengin organik maddeye bağlı olarak rutubeti korurlar ve üzerlerinde yetişen bitkilere gerekli suyu sağlayarak verim kayıplarını önemli oranda önlerler. Ancak, anızları her yıl yakılan topraklarda ise organik madde kaybı olduğundan, geçen yıllar içersinde toprak zerrelerini birbirine bağlayan doku zayıflar, su tutma kapasitesi zayıflar, verim düşer, rüzgar ve su erozyonu olur, çoraklaşma ile çölleşme başlar.
Anız Yakılmasını Önlemek Amacıyla Kullanılan Toprak İşleme Aletleri
Bunlardan en çok kullanılanlar sırasıyla; soklu pulluk, ön gövdecikli soklu pulluk, çekilir veya hidrolik goble diskaro ve çizeldir. Yeni çıkan bazı dikey çubuklu veya yatay bıçaklı döner çapa (rototiller) aletleri anızın toprakla karışmasında ve iyi bir tohum yatağı hazırlığında çok başarılı iş görmektedir.
Anızlı işlemeye ve yakmaya belki de en iyi alternatif, toprağı işlemeksizin direk ekim mibzerinin kullanıldığı sıfır toprak işlemeli tarımdır.
Anız Fazla İse Ne Yapılmalı?
Eğer biçerdöver, buğday ve arpayı hasat sırasında normal 10-15 cm yerine 25-30 cm gibi çok yukarıdan biçmiş ise, geride kalan anızlar fazla olacağından, bunlar sap parçalayıcılar ile parçalanıp tarla yüzeyine yayılır ve daha sonra, yukarıda bahsedilen toprak işleme aletlerinden biri kullanılarak toprağa karıştırılır. Eğer döner çapa kullanılacaksa buna gerek kalmayabilir.
Sürümde Dikkat Edilecek Noktalar
Tarlada arta kalan anızlar eğer toprak çok kuru değilse “gölge tavında” (Ürünün yaptığı gölge nedeniyle toprakta kalan nemin oluşturduğu tav), bu mümkün değilse sonbaharda veya mümkünse yağışlar düştükten sonra ön gövdecikli veya normal soklu pulluk ile sürülür. Bu şekilde sap artıkları toprak altına ideal bir şekilde gömülür ve çürümeye terk edilir. Ön gövdecikli pulluklarda her normal gövdenin önüne yerleştirilen bir ön gövdecik, toprak üst yüzeyinin 3-5 santimlik kısmını anız ile birlikte, açık olan çizgiye sıyırarak yatırmaktadır. Arkasından gelen esas pulluk gövdesi toprak şeridini bunun üzerine devirmektedir. Bu şekilde anız, ikinci ve üçüncü toprak işleme aletlerinin ulaşamayacağı derinlikte çizi tabanına gömülerek kış yağışları ile humus oluşumuna bırakılır.
Anızları sürmek mümkün değilse, alternatif olarak hidrolik veya çekilir goble diskaro kullanarak saplar parçalanarak toprağa malçlı bir şekilde karıştırılır.
Erozyona açık bölgelerde sabit veya yaylı çizel pulluklar kullanarak toprağı devirmeden ve içerisindeki rutubeti koruyarak alttan işlemek ve toprağı kabartmak mümkündür. Bu şekilde toprakta oluşan sert tabaka kırılarak, su geçirgenliği de sağlanır ve toprağın verimliği korunur.
Anızlı Toprak İşlemede İlkbaharda Kullanılacak Aletler
Anızlı toprak işlemesi yapılarak, anızı toprağın altına gömülüp çürümeye terkedilmiş tarlalarda, İlkbahar toprak işlemesinde kaz ayağı; kazayağı+tırmık; kazayağı+döner merdane gibi “kombikürüm” aletlerinden biri ile, toprak ekime hazır hale getirilir. Bu aletler erken ilkbaharda fazla gelişmemiş olan yabancı otların yok edilip toprağa karıştırılmasında, kuru tarım yapılan bölgelerde toprak-su-hava dengesini sağlayarak tavlı bir tohum yatağı hazırlığında büyük öneme sahiptir.
İlkbaharda zorunlu olmadıkça soklu pulluk ile sürüm yapılmamalıdır. Aksi takdirde kış boyunca toprakta biriken yağmur ve kar suları buharlaşma ile kaybedilir ve tarım topraklarının tavı hemen kaçar; kurağa hassas hale gelir.
Anız Yakmanın Toprak Üzerinde Yaptığı Olumsuz Etkiler
Anızlar yakıldığında, toprak yüzeyinde 252 oC’yi bulan yakıcı bir sıcaklık oluşmaktadır. Bu yüksek sıcaklık toprağın üst katmanlarındaki kil gibi toprak parçacıklarını pişirerek sertleştirir; topraktaki bir çok faydalı mikroorganizma ve solucan gibi küçük canlıları yakarak öldürür. Ayrıca, anız yakılması sonucu oluşan yüksek sıcaklık toprağın üzerindeki sap, anız gibi artıkları yaktığı gibi, toprağın üst tabakasındaki organik maddeyi de yakmakta, bazı “mikro elementleri” bitkilerin faydalanamayacağı forma dönüştürmekte ve bu gibi tarlalarda yetişen ürünlerde “makro ve mikro besin maddesi” noksanlıkları görülmektedir.
Kurak bölge tarlalarında anız yakılması ile, tarım topraklarında organik madde hızla azalmakta, C/N (karbon/azot) oranı olumsuz etkilenmekte, bitki besin maddelerinin alınmasında “katyon değişim kapasitesi”, “alınabilir potasyum”, toprağın kireç muhteviyatı, suya doymuşluğu, toprak asitliği ve alınabilir toplam azot miktarı olumsuz etkilenmektedir.
Toprağın fiziksel yapısındaki organik maddenin azalması sonucu su tutma kapasitesi ve havalanma özellikleri azalır. Organik maddenin azalması sonucu, ekim öncesi toprak tavı yetersiz olur ve ekilen bitkilerin çıkışlarında yeknesaklık bozulur.
Anız yakılması tarla yüzeyini örtüsüz bırakacağından, toprağın doğrudan rüzgar ve su ile temas etmesine neden olur. Bunun sonucunda da tarla toprakları su ve rüzgar erozyonuna açık hale gelmektedir.
Anızların kontrolsüz yakılması sonucu büyük orman yangınları olmakta, doğada bulunan ve insanlık için son derece değerli, ağaçlar, kuşlar, arılar, böcekler yanmakta ve doğal denge hızla bozulmaktadır. Bazen kara yolu kenarlarındaki anızların yakılması ile çıkan duman, görüşü beklenmedik anda engellediğinden ciddi trafik kazalarına neden olmakta, telefon direkleri de yandığından önemli maddi kayıplara neden olmaktadır.
1990'lı yılların başlarında Gelibolu yarımadasında anız yakmaya bağlı olarak gelişen ve çok büyük bir alanda ormanlarımızın yanmasına neden olan orman yangınlarından sonra, Ülkemizdeki her ilin valiliği anız yakılmasını yasaklamıştır. Kasıtlı anız yakanlar yakalandıklarında şiddetle cezalandırılmaktadır.