Tweet
MUHASEBE
Muhasebe: Kooperatifin ticarî ve sýnaî iþletmesinin varlýk ve kaynaklarýnda deðiþme yaratan, tamamen veya kýsmen malî nitelikteki ve para ' ile ifade edilebilen iþlemlere ait bilgilerin ilgili kaynaklardan toplanmasý, doðruluklarýnýn saptanmasý, yasal defterlere kaydedilmesi, sýnýflandýrýlmasý, elde edilen neticelerin rapor hâlinde (Bilanço ve gelir gider tablosu) ilgililere sunulmasý ve bu bilgilerin analiz edilip yorumlanmasýdýr.
Kooperatif ve ekonomik iþletmeler, iktisadî fonksiyonlarýný yerine getirirken, bu fonksiyonlarýn kaydedilmesi ve izlenmesi gerekmektedir. Söz konusu kayýtlar, yasal belgelere dayandýrýlarak yasal defterlere kaydedilmektedir. "Tek Düzen Hesap Plâný" uygulamasýna geçilmiþtir.
Kooperatifler, Türk Ticaret Kanunu ile Kooperatifler Kanunu'na göre birer ekonomik iþletme sayýlmaktadýr. Kooperatifler Kanunu'nun 89. maddesine göre, kooperatiflerin tutacaklarý yasal muhasebe defterleri ile muhasebe usullerini Ticaret Bakanlýðý (Bakanlýðýmýz) belirleyebilmektedir.
Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Vergi Usulü Kanunu (VUK) gereðince, þu defter ve belgeleri tutmak mecburdur:
Yevmiye defteri, karar defteri, kasa defteri (Serbest), imalât defteri, ortaklýk defteri, envanter ve bilanço defteri, defterikebir, ambar defteri (Sýnaî iþletme kurmuþsa), yasal muhasebefbelgeleri (Fatura, perakende satýþ fiþi, gider pusulasý müstahsil makbuzu, ücret bordrosu, ...vb.), stok giriþ ve çýkýþ defteri, sabit kýymetler ve demirbaþ defteri, kýymetli evrak defteri, teftiþ defteri, gelen-giden evrak kayýt defteri.
Yevmiye defteri, defterikebir, envanter ve bilanço defteri, ortaklýk defteri ve karar defterleri kullanýlmaya baþlanýlmadan önce mahallî notere tasdik ettirilmelidir. Yevmiye ve envanter defterleri ile VUK'na göre tutulmasý mecburî olan diðer defterleri ertesi yýlda da kullanmak isteyen ticarî iþletmeler, Ocak ayý; özel hesap dönemi uygulayanlar ise, yeni dönemin baþlangýcý olan ayda ara tasdik yaptýrmaya mecburdurlar.
Defterlerin son kayýt tarihinden itibaren "fO yýl geçinceye kadar saklanmasý mecburîdir. Kooperatifler; iþletmeleriyle ilgili iþleri dolayýsýyla aldýklarý mektup, yazý, telgraf, fatura, cetvel, senet gibi vesika ve kâðýtlarla ödemelerini gösteren diðer belgeleri ve yazdýðý mektup, yazý ve telgraf kopyalarý ve sözleþmeleri, taahhüt ve kefalet vs. teminat senet leri ve mahkeme ilâmlarý gibi belgeleri muntazam olarak saklamak zorundadýrlar.
VERG?
Kooperatiflerin, kâr amacý güden kuruluþlar olmamakla birlikte, ortaklarýnýn ihtiyaçlarýný karþýlayabilmek için ekonomik faaliyette bulunmalarý gerekmektedir. Bu sebeple, vergileme tekniði ve vergi adaleti açýsýndan kooperatifler de vergi kapsamýna dahil edilmiþlerdir.
Vergilendirilmede, Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre, kurumlar vergisine tabidirler. Ancak, bu Kanun un 7/16. maddesindeki þartlarýn anasözleþmesinde yer almasý ve fiilen bu þartlara uymasý durumunda,kurumlar vergisinden muaf tutulurlar. Ayný Kanun'un 8. maddesindeki þartlara uyulmasý hâlinde ise, kurumlar vergisinden istisna olunmaktadýrlar. Kurumlar Vergisi Kanunu'nun tanýmýnda belirtilen kooperatifler; Kooperatifler Kanunu'na göre kurulan üretim, satýþ, yapý ve kredi kooperatifleridir.
1.KOOPERAT?FLER?N KURUMLAR VERG?S??LE ?L??K?S?
Kooperatifler, anasözleþmesinde aþaðýdaki þartlarýn yer almasý ve fiilen uymasý hâlinde kurumlar vergisinden muaftýrlar:
1-Sermaye üzerinden kazanç daðýtýlmamasý,Yönetim kurulu baþkan ve üyelerine kazançüzerinden hisse verilmemesi,
2- Yedek akçelerin ortaklara daðýtýlmamasý,
2- Fiilen ortaklarý ile iþ yapmasý,
3- Üst birliðe ortak olmasý (bölgede varsa).
Kooperatiflerin bir yýl içerisinde elde ettikleri net kurum kazançlarý, tl kurumlar vergisi matrahýný oluþturur.
Aþaðýdaki giderler de bu vergiden indirilir: a- ?lk kuruluþ giderleri,
b- Genel kurul toplantýlarý için yapýlan giderler, kooperatiflerin birleþme, fesih ve tasfiye giderleri,
c- Hisse ve tahsil senetlerinin ihraç giderleri,
d- Bilançolarýnda her yýlýn zararlarý ayrý ayrý gösterilmek þartý ile 3 yýlý aþmayan zararlar,
Kurumlar vergisi matrahýndan indirilmeyen giderlerde mevcuttur:
a-Özsermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faizler,
b- Yedek akçeler,
c- Her türlü vergi, para cezasý, gecikme zam ve faizleri.
Kurumlar vergisi muafiyetinden faydalanan kooperatifler, boþ bir be
yanname; istisnadan yararlanýp da bu vergiyi ödeyecek olan kooperatifler ise, hesap dönemine ait kurum kazancýný ihtiva eden beyannameyi, ayný döneme ait bilançoyu, gelir-gider cetveli ile birlikte hesap döneminin kapandýðý 31 Aralýk gününü takip eden dördüncü ay (Nisan) içinde baðlý bulunduðu vergi dairesine vermek zorundadýr.
Bu vergi; Nisan, Temmuz ve Ekim aylarýnda olmak üzere üç eþit tak
sitte ödenir.
Muhasebe: Kooperatifin ticarî ve sýnaî iþletmesinin varlýk ve kaynaklarýnda deðiþme yaratan, tamamen veya kýsmen malî nitelikteki ve para ' ile ifade edilebilen iþlemlere ait bilgilerin ilgili kaynaklardan toplanmasý, doðruluklarýnýn saptanmasý, yasal defterlere kaydedilmesi, sýnýflandýrýlmasý, elde edilen neticelerin rapor hâlinde (Bilanço ve gelir gider tablosu) ilgililere sunulmasý ve bu bilgilerin analiz edilip yorumlanmasýdýr.
Kooperatif ve ekonomik iþletmeler, iktisadî fonksiyonlarýný yerine getirirken, bu fonksiyonlarýn kaydedilmesi ve izlenmesi gerekmektedir. Söz konusu kayýtlar, yasal belgelere dayandýrýlarak yasal defterlere kaydedilmektedir. "Tek Düzen Hesap Plâný" uygulamasýna geçilmiþtir.
Kooperatifler, Türk Ticaret Kanunu ile Kooperatifler Kanunu'na göre birer ekonomik iþletme sayýlmaktadýr. Kooperatifler Kanunu'nun 89. maddesine göre, kooperatiflerin tutacaklarý yasal muhasebe defterleri ile muhasebe usullerini Ticaret Bakanlýðý (Bakanlýðýmýz) belirleyebilmektedir.
Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Vergi Usulü Kanunu (VUK) gereðince, þu defter ve belgeleri tutmak mecburdur:
Yevmiye defteri, karar defteri, kasa defteri (Serbest), imalât defteri, ortaklýk defteri, envanter ve bilanço defteri, defterikebir, ambar defteri (Sýnaî iþletme kurmuþsa), yasal muhasebefbelgeleri (Fatura, perakende satýþ fiþi, gider pusulasý müstahsil makbuzu, ücret bordrosu, ...vb.), stok giriþ ve çýkýþ defteri, sabit kýymetler ve demirbaþ defteri, kýymetli evrak defteri, teftiþ defteri, gelen-giden evrak kayýt defteri.
Yevmiye defteri, defterikebir, envanter ve bilanço defteri, ortaklýk defteri ve karar defterleri kullanýlmaya baþlanýlmadan önce mahallî notere tasdik ettirilmelidir. Yevmiye ve envanter defterleri ile VUK'na göre tutulmasý mecburî olan diðer defterleri ertesi yýlda da kullanmak isteyen ticarî iþletmeler, Ocak ayý; özel hesap dönemi uygulayanlar ise, yeni dönemin baþlangýcý olan ayda ara tasdik yaptýrmaya mecburdurlar.
Defterlerin son kayýt tarihinden itibaren "fO yýl geçinceye kadar saklanmasý mecburîdir. Kooperatifler; iþletmeleriyle ilgili iþleri dolayýsýyla aldýklarý mektup, yazý, telgraf, fatura, cetvel, senet gibi vesika ve kâðýtlarla ödemelerini gösteren diðer belgeleri ve yazdýðý mektup, yazý ve telgraf kopyalarý ve sözleþmeleri, taahhüt ve kefalet vs. teminat senet leri ve mahkeme ilâmlarý gibi belgeleri muntazam olarak saklamak zorundadýrlar.
VERG?
Kooperatiflerin, kâr amacý güden kuruluþlar olmamakla birlikte, ortaklarýnýn ihtiyaçlarýný karþýlayabilmek için ekonomik faaliyette bulunmalarý gerekmektedir. Bu sebeple, vergileme tekniði ve vergi adaleti açýsýndan kooperatifler de vergi kapsamýna dahil edilmiþlerdir.
Vergilendirilmede, Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre, kurumlar vergisine tabidirler. Ancak, bu Kanun un 7/16. maddesindeki þartlarýn anasözleþmesinde yer almasý ve fiilen bu þartlara uymasý durumunda,kurumlar vergisinden muaf tutulurlar. Ayný Kanun'un 8. maddesindeki þartlara uyulmasý hâlinde ise, kurumlar vergisinden istisna olunmaktadýrlar. Kurumlar Vergisi Kanunu'nun tanýmýnda belirtilen kooperatifler; Kooperatifler Kanunu'na göre kurulan üretim, satýþ, yapý ve kredi kooperatifleridir.
1.KOOPERAT?FLER?N KURUMLAR VERG?S??LE ?L??K?S?
Kooperatifler, anasözleþmesinde aþaðýdaki þartlarýn yer almasý ve fiilen uymasý hâlinde kurumlar vergisinden muaftýrlar:
1-Sermaye üzerinden kazanç daðýtýlmamasý,Yönetim kurulu baþkan ve üyelerine kazançüzerinden hisse verilmemesi,
2- Yedek akçelerin ortaklara daðýtýlmamasý,
2- Fiilen ortaklarý ile iþ yapmasý,
3- Üst birliðe ortak olmasý (bölgede varsa).
Kooperatiflerin bir yýl içerisinde elde ettikleri net kurum kazançlarý, tl kurumlar vergisi matrahýný oluþturur.
Aþaðýdaki giderler de bu vergiden indirilir: a- ?lk kuruluþ giderleri,
b- Genel kurul toplantýlarý için yapýlan giderler, kooperatiflerin birleþme, fesih ve tasfiye giderleri,
c- Hisse ve tahsil senetlerinin ihraç giderleri,
d- Bilançolarýnda her yýlýn zararlarý ayrý ayrý gösterilmek þartý ile 3 yýlý aþmayan zararlar,
Kurumlar vergisi matrahýndan indirilmeyen giderlerde mevcuttur:
a-Özsermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faizler,
b- Yedek akçeler,
c- Her türlü vergi, para cezasý, gecikme zam ve faizleri.
Kurumlar vergisi muafiyetinden faydalanan kooperatifler, boþ bir be
yanname; istisnadan yararlanýp da bu vergiyi ödeyecek olan kooperatifler ise, hesap dönemine ait kurum kazancýný ihtiva eden beyannameyi, ayný döneme ait bilançoyu, gelir-gider cetveli ile birlikte hesap döneminin kapandýðý 31 Aralýk gününü takip eden dördüncü ay (Nisan) içinde baðlý bulunduðu vergi dairesine vermek zorundadýr.
Bu vergi; Nisan, Temmuz ve Ekim aylarýnda olmak üzere üç eþit tak
sitte ödenir.