Tweet
Mantarlar klorofil içermediklerinden diğer bitkilerde örneğin meyve ağaçları ve sebzelerde olduğu gibi özümleme yapamazlar. Bu bakımdan da mantarın beslenmesi diğer bitkilerden çok farklıdır. Mantar, kendisi için gerekli tüm besinleri bulunduğu ortamdan hazır olarak sağlamak zorundadır. Mantarların beslenmesi için gerekli olan ortam çeşitli organik maddelerin ayrıştırılması ve bazı besin maddelerinin ilavesi sonucu özel yöntemlerle hazırlanır. Özel şekilde hazırlanan bu ortama mantar yetiştiriciliğinde kompost adı verilir.
Mantar yetiştiriciliğinde kullanılan başlıca işlemler aşağıda sıralanmıştır.
- Kompost hazırlama
- Kompost pastörize etme
- Misel ekimi
- Misel ön gelişimi
- Örtü toprağının örtülmesi
Bu işlemler buharla pastörizasyon yöntemine göre aşağıda açıklanmıştır.
Kompost hazırlamada kullanılan malzemeler: At gübresi (genellikle yarış atlarının altına ahırda altlık olarak atılan buğday veya çeltik saplı materyal) buğday sapı, çavdar sapı, çeltik sapı , parçalanmış mısır, sap ve koçanları, çayır otları, ayçiçeği sapları, fındık zurufu, pirinç kavuzu, buğday kepeği, pamuk tohumu küspesi, soya, ayçiçeği, susam unları, zeytinyağı artığı, zeytin pirinası ,şeker pancarı melası, bira melası, üzüm cibreleri, tavuk, güvercin, koyun, keçi ve sığır gübreleri, kan ve kemik unu , mezbaha artıkları vb. her türlü organik maddeler ile amonyum nitrat, amonyum sülfat, üre, potasyum nitrat, potasyum sülfat, süper fosfat gibi ticari gübreler( inorganik maddeler) kültür mantarı yetiştiriciliğinde kolaylıkla kullanılabilen materyallerdir. Ayrıca, kompost ortamının pH ayarlamasında ve kompostun yapısının düzeltilmesinde kireç alçı, mermer tozu, vb. maddeler de kullanılmaktadır.
Kompost hazırlığının temel amacı, kompost bileşimini oluşturan ham materyallerdeki besinlerin mantarlar tarafından alınabilir forma dönüştürülebilmesi için fermantasyon olayının sağlanmasıdır. Bunun için belirli ölçülerde ele alınan organik ve inorganik materyal karışımlarının ıslatılarak yığın haline getirilip belirli aralıklarla aktarılarak 15- 20 günlük bir süre içinde fermantasyon işlemi sağlanabilmektedir.
Kompostun fermantasyonundan sonra, misel ekiminden önce, misellerin gelişmesi için uygun bir ortam elde etmek ve mantar misellerine zarar veren hastalık ve zararlıları öldürmek amacı ile pastörizasyon işlemi gereklidir. En etkin yöntem buharla yapılan pastörizasyon işlemidir. Buharla pastörizasyon işlemi, fermantasyonun tamamlanmış olan komposta 5-6 gün süre ile 55-60 oC lik buhar verilerek gerçekleştirilmektedir.
İyi bir kompost nasıl olmalıdır?
Pastörizasyonu tamamlanmış iyi bir kompost homojen bir yapı göstermeli, amonyak kokusu tamamen atılmış olmalı, kolaylıkla parçalanmalı ve esnek olmalıdır. Bunun yanında kompostun nem oranı %65, azot oranı %1,8 -2 ve pH değeri 7 civarında olmalıdır.
Kompost hazırlığından mantarın hasadına kadar :
15-20 gün kompost hazırlama
5-6 gün pastörizasyon
1-2 gün misel ekimi
12-15 gün misel ekimi ön gelişmesi
18-20 gün topraklamadan sonra olmak üzere mantar hasadına başlandığında 59-66 gün geride kalmış demektir. Bu sürenin de 33-38 günü misel ön gelişme ve yetiştirme odalarında geçmektedir. Hasat döneminde yetiştirme odalarının havalandırılması zorunludur.
Misel ekimi:
Yukarıdaki özellikleri taşıyan kompost misel ekimi için uygun hale gelmiştir. Misel ekim işlemi pastörize edilmiş temiz kompostun, temiz bir zemine yayılarak, üzerine miselin elle serpilmesi ve sonra torbalanması veya her poşete ayrı ayrı bir kat kompost, üzerine bir kat misel, tekrar kompost şeklinde doldurularak elle yapılabildiği gibi , son zamanlarda teknolojinin gelişmesi ile birlikte büyük işletmelerde bu işlem makine ile yapılarak ekilmiş ve torbalanmış halde üreticilere sunulmaktadır.
Bir ton kompost için ne kadar misel gerekir?
Ortalama olarak bir ton kompost için 6-7 kg misel kullanılmaktadır.
Bu gün için ülkemizde mantarcılık sektörü önemli gelişme göstermiştir. Resmi ve özel bir çok işletmede modern yöntemler kullanılarak kompost hazırlanmakta ve buharla veya ısı uygulaması ile pastörizasyon işlemleri yapılmakta ve hazır ekili olarak kompost torbaları üreticilerin hizmetine sunulmaktadır.
Ekimi yapılmış, torbalanmış ve üretim odasına yerleştirilmiş olan kompost için mantar elde edilinceye kadar 3 farklı gelişim devresi;
1. Misel ön gelişmesi:
2. Topraklama
3. Hasat
Mantar yetiştiriciliğinde kullanılan başlıca işlemler aşağıda sıralanmıştır.
- Kompost hazırlama
- Kompost pastörize etme
- Misel ekimi
- Misel ön gelişimi
- Örtü toprağının örtülmesi
Bu işlemler buharla pastörizasyon yöntemine göre aşağıda açıklanmıştır.
Kompost hazırlamada kullanılan malzemeler: At gübresi (genellikle yarış atlarının altına ahırda altlık olarak atılan buğday veya çeltik saplı materyal) buğday sapı, çavdar sapı, çeltik sapı , parçalanmış mısır, sap ve koçanları, çayır otları, ayçiçeği sapları, fındık zurufu, pirinç kavuzu, buğday kepeği, pamuk tohumu küspesi, soya, ayçiçeği, susam unları, zeytinyağı artığı, zeytin pirinası ,şeker pancarı melası, bira melası, üzüm cibreleri, tavuk, güvercin, koyun, keçi ve sığır gübreleri, kan ve kemik unu , mezbaha artıkları vb. her türlü organik maddeler ile amonyum nitrat, amonyum sülfat, üre, potasyum nitrat, potasyum sülfat, süper fosfat gibi ticari gübreler( inorganik maddeler) kültür mantarı yetiştiriciliğinde kolaylıkla kullanılabilen materyallerdir. Ayrıca, kompost ortamının pH ayarlamasında ve kompostun yapısının düzeltilmesinde kireç alçı, mermer tozu, vb. maddeler de kullanılmaktadır.
Kompost hazırlığının temel amacı, kompost bileşimini oluşturan ham materyallerdeki besinlerin mantarlar tarafından alınabilir forma dönüştürülebilmesi için fermantasyon olayının sağlanmasıdır. Bunun için belirli ölçülerde ele alınan organik ve inorganik materyal karışımlarının ıslatılarak yığın haline getirilip belirli aralıklarla aktarılarak 15- 20 günlük bir süre içinde fermantasyon işlemi sağlanabilmektedir.
Kompostun fermantasyonundan sonra, misel ekiminden önce, misellerin gelişmesi için uygun bir ortam elde etmek ve mantar misellerine zarar veren hastalık ve zararlıları öldürmek amacı ile pastörizasyon işlemi gereklidir. En etkin yöntem buharla yapılan pastörizasyon işlemidir. Buharla pastörizasyon işlemi, fermantasyonun tamamlanmış olan komposta 5-6 gün süre ile 55-60 oC lik buhar verilerek gerçekleştirilmektedir.
İyi bir kompost nasıl olmalıdır?
Pastörizasyonu tamamlanmış iyi bir kompost homojen bir yapı göstermeli, amonyak kokusu tamamen atılmış olmalı, kolaylıkla parçalanmalı ve esnek olmalıdır. Bunun yanında kompostun nem oranı %65, azot oranı %1,8 -2 ve pH değeri 7 civarında olmalıdır.
Kompost hazırlığından mantarın hasadına kadar :
15-20 gün kompost hazırlama
5-6 gün pastörizasyon
1-2 gün misel ekimi
12-15 gün misel ekimi ön gelişmesi
18-20 gün topraklamadan sonra olmak üzere mantar hasadına başlandığında 59-66 gün geride kalmış demektir. Bu sürenin de 33-38 günü misel ön gelişme ve yetiştirme odalarında geçmektedir. Hasat döneminde yetiştirme odalarının havalandırılması zorunludur.
Misel ekimi:
Yukarıdaki özellikleri taşıyan kompost misel ekimi için uygun hale gelmiştir. Misel ekim işlemi pastörize edilmiş temiz kompostun, temiz bir zemine yayılarak, üzerine miselin elle serpilmesi ve sonra torbalanması veya her poşete ayrı ayrı bir kat kompost, üzerine bir kat misel, tekrar kompost şeklinde doldurularak elle yapılabildiği gibi , son zamanlarda teknolojinin gelişmesi ile birlikte büyük işletmelerde bu işlem makine ile yapılarak ekilmiş ve torbalanmış halde üreticilere sunulmaktadır.
Bir ton kompost için ne kadar misel gerekir?
Ortalama olarak bir ton kompost için 6-7 kg misel kullanılmaktadır.
Bu gün için ülkemizde mantarcılık sektörü önemli gelişme göstermiştir. Resmi ve özel bir çok işletmede modern yöntemler kullanılarak kompost hazırlanmakta ve buharla veya ısı uygulaması ile pastörizasyon işlemleri yapılmakta ve hazır ekili olarak kompost torbaları üreticilerin hizmetine sunulmaktadır.
Ekimi yapılmış, torbalanmış ve üretim odasına yerleştirilmiş olan kompost için mantar elde edilinceye kadar 3 farklı gelişim devresi;
1. Misel ön gelişmesi:
2. Topraklama
3. Hasat