Tweet
Toprak Numunesinin Alınması:
Toprağın bazı fiziksel özelliklerini, bu arada bilhassa besin maddeleri ve pH gibi kimyasal özelliklerini tespit edebilmek için tarlada usulüne göre numune almak gerekir. Numuneler temsil ettikleri büyük toprak kütlesine ne kadar çok benzerse sonuçlara o kadar çok güvenilebilir
Numune alma işi maksada göre değişik şekilde yapılır. Bu maksatlar üçe ayrılır: 1- Verimi artırmak için, 2- İyi sulama yapabilmek için, 3- Toprak ıslahı.
1- Bir veya İki Yıllık Bitkiler İçin Numune Almak :
Bitkiler muhtaç oldukları besin maddelerinin çoğunu pullukla işlediğimiz üst tabakadan alır. Bu bakımdan 0-20 cm. toprak katını temsil eden numune almamız maksada yeter. Numune alma şu şekilde yapılmalıdır:
a- 10 dönüme kadar olan ve toprağın bünyesi, bitki örtüsü, renk, maraz ve meyilli yeknesak olan tarlaların birbirinden az çok aynı mesafedeki gelişi güzel 10 noktasından numune alınır. 10 dönümden büyük olan tarlaların her 5 dönümü için alınacak numune sayısı 1 adet artırılır. Mesela, 15 dönümlük tarlanın 11 yerinden, 50 dönümlük tarlanın 18 yerinden numune alınır.
b- Tarla yeknesak değilse, alınacak numune sayısı yine tarlanın büyüklüğü nispetinde olur. Fakat değişiklik gösteren parçaların büyüklüğü nispetinde numune alınacak noktaların taksim edilmesi gerekir. Mesela, tarlamız 50 dönüm ise gene 18 noktasından numune alacağız. Yani üç dönümden 1 numune demek oluyor. Bu 50 dönümlük tarlanın 15 dönümü taşlı ise buradan 5; 10 dönümü otlu ise buradan 3; 20 dönümü meyilli ise buradan 8; 5 dönümünün toprağı kırmızı renkli ise buradan da 2 numune alıp hepsini bir arada karıştırarak numune elde edilir.
c- Numune alırken 20 cm. derinliğinde bir çukur açılır. Çukurun bir kenarı dik şekilde düzeltilir. Sonra aynı kalınlıkta kibrit kutusu şeklinde bir toprak dilimi kalıp halinde kesilerek alınır. Bu iş, hususi şekilde yapılmış numune alma kürekleri ile kolay olur. Bu yoksa adi bel kürekler veya mala da maksadı sağalar. İnce helezonlu veya kovan burgular bilhassa alt tabalardan numune almakta çok kolaylık sağlar. Numune almada önemli olan husus; sıfırdan yani toprağın yüzünden 20 cm. derinliğe kadar aşağı aynı kalınlıkta toprak tabakasını alabilmektedir. Tarlanın yüzündeki toprağın tıraş edilip atılmasına dikkat edilmelidir.
d- Bu şekilde bir noktadan alınan numune takriben 1 kg. kadardır. 10 yerden numune alacaksak, 10 kg. kadar toprak toplanacak demektir. Bunlar bir bez üzerine dökülür, iyice karıştırılır. İri parçalar elle veya tokmakla ezilir. Taş, çer çöp gibi yabancı maddeler atılır. Sonra aynı kalınlıkta yassı bir tabaka haline getirilerek muhtelif yerlerinden 10 avuç (takriben 1 kg.) toprak alınarak numune torbasına konur. Torbaya konan numune 1 kg.'den fazla ise fazlası dökülmez, az ise tamamlanmaz. Yalnız numuneler ıslak torbaya konulmamalıdır. Çünkü nitrat şeklindeki azotun bir kısmı torba tarafından emilir. Numune güneşte, soba veya kaloriferde kurutulursa bazı besin maddeleri uçabilir veya değişmeye uğrayabilir. Onun için numune gölgede kendi halinde kurutularak torbaya konulmalıdır.
e- Numunenin maksada uygun olması için aşağıdaki yerlerden alınmaması gereklidir:
1- Su birikmiş ve sel basmış yerler,
2- Evvelce gübre yığılmış yerler,
3- Sap, kök, yabani ot vs. yakılmış yerler,
4- Harman yerleri ve hayvan yatmış yerler,
5- Tel, çit, orman, şose, kanal kenarlarına ve ağaç altlarına isabet eden yerler, ve yeni gübrelenmiş
tarlalardan numune alınmaz. Tarla ekili ise numuneyi sıra aralarından almalıdır.
2- Tesis Edilmiş Çok Yıllık Bitkiler (Bağ ve Bahçeler) İçin Numune Almak :
Bunlardan da numune almak aynı şekildedir. Çünkü meyve ağaçları da bütün bitkiler gibi besin maddelerinin çoğunu 20 cm. kalınlığındaki toprak katından alırlar. Yalnız meyve ağaçlarının en çok besin alan kökleri, taçlarının dış izdüşümü (öğleyin gölgelediği kısmın dış tarafına isabet eden daire) civarında en çok bulunduğundan toprak numunelerinin buralardan alınması lazımdır. Gübreleme de en çok bu kısma yapılacaktır.
3- Kurulacak Çok Yıllık Bitkiler İçin Numune Almak :
Bu maksatla alınacak numune farklı olacaktır. Çünkü, bu gibi bahçe tesislerinde toprağın verimlilik kabiliyeti yanında, alt toprak katlarının bitki köklerinin gelişmesine elverişli olup olmadığı, su geçirme kabiliyeti, taban suyunun durumu, tuz tekasüfiyeti gibi hususların da tespiti gerekir.
Bunlarda 10 dönüme kadar olan ve değişik karakter göstermeyen sahaların 3 yerinden numune alınır. Arazi değişik durum gösteriyorsa numune adedi değişmemekle beraber, mutlaka her değişik sahadan bir numune alınmalı ve numune torbaları içine bu durumu gösteren bir kroki konulmalıdır. Üç noktadan ve üç ayrı derinlikten alınan numuneler birbiri ile karıştırılmaz ayrı ayrı torbalara konur. Arazi 10 dönümden fazla ise artan her 5 dönüm için 1 numune çukuru ve 3 numune ilave edilir. Numuneler gene birer kg. olacaktır.
Torbalar sık dokulu kaput bezinden yapılmalıdır. Seyrek dokunmuş bez toprağın ince kısımlarını eler. Torbanın içine No:1 görülen malumat kurşun kalemle yazılarak konulmalıdır. Bir benzeri de etiket halinde torbanın ağzına bağlanır. Kroki yapılması icap eden hallerde.tarlanın bir krokisi de torbanın içine konulmalıdır. Verimlilik maksadı ile alınan toprak numuneleri torbalarının içine ayrıca No:2 cetvelde gösterilen bilgiler de konulmalıdır.
Torbanın ağzı sıkıca bağlandıktan sonra üzerine toprak tahlil laboratuar adresi yazılarak gönderilir. Ayrıca bir mektupla numunenin hangi vasıta ile, ne zaman ve hangi tarih ve numaralı makbuzla gönderildiği laboratuar müdürlüğüne bildirilmelidir.
Verimlilik tespiti yapılacak numuneler ilk bahar veya son bahar başlangıcında, yani ekimden bir ay önce alınıp gönderilmelidir. En uygun zaman bu olduğu gibi, tahlil raporlarının zamanında alınmasını mümkün kılmak bakımından da elverişlidir.
Cetvel No: 1
Tarla sahibinin adı ve soyadı:
Adresi :
Numuneyi alanın adı ve soyadı :
Mesleği :
Alındığı Tarih :
Derinliği :
Numunenin numarası :
Ne maksatla alındığı :
Cetvel No: 2
Tarla sahibinin adı ve soyadı :
Adresi :
Numuneyi alanın adı ve soyadı :
Mesleği :
Tarlanın adı veya numarası :
Tarlanın büyüklüğü ( Dönüm olarak ) :
Numunenin kaç çukurun karışımı olduğu :
Numunenin derinliği :
Geçen sene dönemden hangi mahsul ne miktar alınmıştır:
Bu sene hangi mahsul ekilecek :
Tarla hiç gübrelenmiş midir ? Gübrelenmişse hangi cins gübrelerden ne zamanlar,
ne miktar verilmiştir. :
Tarla sulanıyor mu ? :
Tarla toprağından bir şikayetiniz var mı ? :
Civarda dönümden daha çok mahsul alan çiftçiler var mı ? :
Numunenin alındığı tarih :
Numunenin numarası :
Toprağın bazı fiziksel özelliklerini, bu arada bilhassa besin maddeleri ve pH gibi kimyasal özelliklerini tespit edebilmek için tarlada usulüne göre numune almak gerekir. Numuneler temsil ettikleri büyük toprak kütlesine ne kadar çok benzerse sonuçlara o kadar çok güvenilebilir
Numune alma işi maksada göre değişik şekilde yapılır. Bu maksatlar üçe ayrılır: 1- Verimi artırmak için, 2- İyi sulama yapabilmek için, 3- Toprak ıslahı.
1- Bir veya İki Yıllık Bitkiler İçin Numune Almak :
Bitkiler muhtaç oldukları besin maddelerinin çoğunu pullukla işlediğimiz üst tabakadan alır. Bu bakımdan 0-20 cm. toprak katını temsil eden numune almamız maksada yeter. Numune alma şu şekilde yapılmalıdır:
a- 10 dönüme kadar olan ve toprağın bünyesi, bitki örtüsü, renk, maraz ve meyilli yeknesak olan tarlaların birbirinden az çok aynı mesafedeki gelişi güzel 10 noktasından numune alınır. 10 dönümden büyük olan tarlaların her 5 dönümü için alınacak numune sayısı 1 adet artırılır. Mesela, 15 dönümlük tarlanın 11 yerinden, 50 dönümlük tarlanın 18 yerinden numune alınır.
b- Tarla yeknesak değilse, alınacak numune sayısı yine tarlanın büyüklüğü nispetinde olur. Fakat değişiklik gösteren parçaların büyüklüğü nispetinde numune alınacak noktaların taksim edilmesi gerekir. Mesela, tarlamız 50 dönüm ise gene 18 noktasından numune alacağız. Yani üç dönümden 1 numune demek oluyor. Bu 50 dönümlük tarlanın 15 dönümü taşlı ise buradan 5; 10 dönümü otlu ise buradan 3; 20 dönümü meyilli ise buradan 8; 5 dönümünün toprağı kırmızı renkli ise buradan da 2 numune alıp hepsini bir arada karıştırarak numune elde edilir.
c- Numune alırken 20 cm. derinliğinde bir çukur açılır. Çukurun bir kenarı dik şekilde düzeltilir. Sonra aynı kalınlıkta kibrit kutusu şeklinde bir toprak dilimi kalıp halinde kesilerek alınır. Bu iş, hususi şekilde yapılmış numune alma kürekleri ile kolay olur. Bu yoksa adi bel kürekler veya mala da maksadı sağalar. İnce helezonlu veya kovan burgular bilhassa alt tabalardan numune almakta çok kolaylık sağlar. Numune almada önemli olan husus; sıfırdan yani toprağın yüzünden 20 cm. derinliğe kadar aşağı aynı kalınlıkta toprak tabakasını alabilmektedir. Tarlanın yüzündeki toprağın tıraş edilip atılmasına dikkat edilmelidir.
d- Bu şekilde bir noktadan alınan numune takriben 1 kg. kadardır. 10 yerden numune alacaksak, 10 kg. kadar toprak toplanacak demektir. Bunlar bir bez üzerine dökülür, iyice karıştırılır. İri parçalar elle veya tokmakla ezilir. Taş, çer çöp gibi yabancı maddeler atılır. Sonra aynı kalınlıkta yassı bir tabaka haline getirilerek muhtelif yerlerinden 10 avuç (takriben 1 kg.) toprak alınarak numune torbasına konur. Torbaya konan numune 1 kg.'den fazla ise fazlası dökülmez, az ise tamamlanmaz. Yalnız numuneler ıslak torbaya konulmamalıdır. Çünkü nitrat şeklindeki azotun bir kısmı torba tarafından emilir. Numune güneşte, soba veya kaloriferde kurutulursa bazı besin maddeleri uçabilir veya değişmeye uğrayabilir. Onun için numune gölgede kendi halinde kurutularak torbaya konulmalıdır.
e- Numunenin maksada uygun olması için aşağıdaki yerlerden alınmaması gereklidir:
1- Su birikmiş ve sel basmış yerler,
2- Evvelce gübre yığılmış yerler,
3- Sap, kök, yabani ot vs. yakılmış yerler,
4- Harman yerleri ve hayvan yatmış yerler,
5- Tel, çit, orman, şose, kanal kenarlarına ve ağaç altlarına isabet eden yerler, ve yeni gübrelenmiş
tarlalardan numune alınmaz. Tarla ekili ise numuneyi sıra aralarından almalıdır.
2- Tesis Edilmiş Çok Yıllık Bitkiler (Bağ ve Bahçeler) İçin Numune Almak :
Bunlardan da numune almak aynı şekildedir. Çünkü meyve ağaçları da bütün bitkiler gibi besin maddelerinin çoğunu 20 cm. kalınlığındaki toprak katından alırlar. Yalnız meyve ağaçlarının en çok besin alan kökleri, taçlarının dış izdüşümü (öğleyin gölgelediği kısmın dış tarafına isabet eden daire) civarında en çok bulunduğundan toprak numunelerinin buralardan alınması lazımdır. Gübreleme de en çok bu kısma yapılacaktır.
3- Kurulacak Çok Yıllık Bitkiler İçin Numune Almak :
Bu maksatla alınacak numune farklı olacaktır. Çünkü, bu gibi bahçe tesislerinde toprağın verimlilik kabiliyeti yanında, alt toprak katlarının bitki köklerinin gelişmesine elverişli olup olmadığı, su geçirme kabiliyeti, taban suyunun durumu, tuz tekasüfiyeti gibi hususların da tespiti gerekir.
Bunlarda 10 dönüme kadar olan ve değişik karakter göstermeyen sahaların 3 yerinden numune alınır. Arazi değişik durum gösteriyorsa numune adedi değişmemekle beraber, mutlaka her değişik sahadan bir numune alınmalı ve numune torbaları içine bu durumu gösteren bir kroki konulmalıdır. Üç noktadan ve üç ayrı derinlikten alınan numuneler birbiri ile karıştırılmaz ayrı ayrı torbalara konur. Arazi 10 dönümden fazla ise artan her 5 dönüm için 1 numune çukuru ve 3 numune ilave edilir. Numuneler gene birer kg. olacaktır.
Torbalar sık dokulu kaput bezinden yapılmalıdır. Seyrek dokunmuş bez toprağın ince kısımlarını eler. Torbanın içine No:1 görülen malumat kurşun kalemle yazılarak konulmalıdır. Bir benzeri de etiket halinde torbanın ağzına bağlanır. Kroki yapılması icap eden hallerde.tarlanın bir krokisi de torbanın içine konulmalıdır. Verimlilik maksadı ile alınan toprak numuneleri torbalarının içine ayrıca No:2 cetvelde gösterilen bilgiler de konulmalıdır.
Torbanın ağzı sıkıca bağlandıktan sonra üzerine toprak tahlil laboratuar adresi yazılarak gönderilir. Ayrıca bir mektupla numunenin hangi vasıta ile, ne zaman ve hangi tarih ve numaralı makbuzla gönderildiği laboratuar müdürlüğüne bildirilmelidir.
Verimlilik tespiti yapılacak numuneler ilk bahar veya son bahar başlangıcında, yani ekimden bir ay önce alınıp gönderilmelidir. En uygun zaman bu olduğu gibi, tahlil raporlarının zamanında alınmasını mümkün kılmak bakımından da elverişlidir.
Cetvel No: 1
Tarla sahibinin adı ve soyadı:
Adresi :
Numuneyi alanın adı ve soyadı :
Mesleği :
Alındığı Tarih :
Derinliği :
Numunenin numarası :
Ne maksatla alındığı :
Cetvel No: 2
Tarla sahibinin adı ve soyadı :
Adresi :
Numuneyi alanın adı ve soyadı :
Mesleği :
Tarlanın adı veya numarası :
Tarlanın büyüklüğü ( Dönüm olarak ) :
Numunenin kaç çukurun karışımı olduğu :
Numunenin derinliği :
Geçen sene dönemden hangi mahsul ne miktar alınmıştır:
Bu sene hangi mahsul ekilecek :
Tarla hiç gübrelenmiş midir ? Gübrelenmişse hangi cins gübrelerden ne zamanlar,
ne miktar verilmiştir. :
Tarla sulanıyor mu ? :
Tarla toprağından bir şikayetiniz var mı ? :
Civarda dönümden daha çok mahsul alan çiftçiler var mı ? :
Numunenin alındığı tarih :
Numunenin numarası :