Alkanin
Alkanin, havacivaotu kökünden elde edilen ve alkalilerle etkileştiğinde mavi renk veren, yağ ve kozmetik ürünlerin boyanmasında kullanılan kırmızı bir boyar maddedir.
Gardensel Tarım Sözlüğü – Yeni Terimler
6.445 denetlenmiş ve yayımlanmış madde. Terimler kalite kontrolünden geçerek yayımlanır. Bilimsel açıklamalar kaynaklı yeni sürümlerle genişletilir. Bu liste çalışma sürdükçe güncellenir.
Son eklenen maddeler
Alıfatma
Alıfatma, hasat edilen tahıl ürünleri arasında bulunan, istenmeyen yabanıl bitki tohumları veya yabancı maddeler.
Alel genler
Alel genler, genetik bilimde aynı karakterin iki veya daha fazla farklı formunu belirleyen ve kontrol eden genlerdir.
Alçı
Alçı, inşaat, heykelcilik ve kalıp üretiminde yaygın olarak tercih edilen, pişirilip toz formuna getirilmiş alçı taşı malzemesidir.
Akrotrofik
Akrotrofik, böceklerin yumurtalarında besleyici hücrelerin uç noktada oluştuğu durumları tanımlayan bir kavramdır.
Akropetal
Akropetal, bir bitkide büyüme ve gelişim sürecinin tabandan tepeye doğru ilerlediğini ifade eden terimdir.
Akrabalı yetiştirme katsayısı
Akrabalı yetiştirme katsayısı, belirli bir çiftleşme yöntemi sonucunda ortaya çıkan bireylerde beklenen homozigotluk oranının yüzde olarak gösterimidir.
Aklanat
Aklanat, arabaya sap yerleştirmek amacıyla kullanılan, üç çatallı yapıdaki tahta dirgendir.
Aklamideik çiçek
Aklamideik çiçek, kaliks ve korolladan oluşan çiçek örtüsüne sahip olmayan çiçek türüdür.
Akkapak
Akkapak, Güney Anadolu bölgesinde tarımı yapılan yerli bir yumuşak buğday varyetesidir.
Akış yatağı düzeltmesi
Akış yatağı düzeltmesi, doğal veya yapay su yataklarında taşıma kapasitesini yükseltmek amacıyla temizlik, kazı veya benzeri teknik müdahalelerle hidrolojik akış karakter
Akgöz patatesi
Akgöz patatesi, basık yuvarlak şekilli, iri yumrulu, derin gözlü ve eti beyazımsı sarı renkte olan bir patates çeşidi.
Akdamar
Akdamar, tütün bitkilerinde tütün tripsleri tarafından oluşturulan bir hastalık durumu.
Akciğer zan
Akciğer zan, göğüs boşluğunun iç yüzeyini kaplayan ve akciğeri saran koruyucu zardır.
Akçayazhk
Akçayazhk, mart ayında ekimi yapılan bir yazlık buğday çeşididir.
Akçalıbasan
Akçalıbasan, Ankara ve çevresindeki tarım alanlarında yetişen bir buğday çeşididir.
Akça rüzgâr
Akça rüzgâr, eski kullanımında kuzeybatı yönünden esen rüzgârı ifade eden bir terimdir.
Akça rodos
Akça rodos, Batı Anadolu bölgesinde yetiştirilen ve yumuşak yapıda tanelere sahip olan bir buğday çeşididir.
Ahırsız
Ahırsız, hiçbir zaman bir ahıra bağlanmamış, serbest koşum halinde bulunan beygir için kullanılan bir terimdir.
Ağsı damarlanma
Ağsı damarlanma, yapraklarda ana damarın belirgin olduğu ve buradan çıkan ince yan damarların yaprak ayasına ağ benzeri bir düzen halinde yayıldığı damar tipi.
Adi kaz
Adi kaz, erkeğinin dişisine oranla daha uzun ve iri olduğu, tüyleri tamamen beyaz renkli bir kaz ırkıdır.
Açık yaprak
Açık yaprak, yaprak ayasının taban kısmının açı biçiminde şekillendiği bitki yaprak tipi olarak tanımlanır.
Açık dolaşım sistemi
Açık dolaşım sistemi, eklembacaklılar ve bazı yumuşakçalarda rastlanan, arterler ile vücut boşluğundan oluşan dolaşım türüdür.
Boymuz kalıbı
Boymuz kalıbı, sığırlarda boynuzun istenilen biçimde gelişmesini sağlamak veya arzu edilmeyen biçimlenmeyi engellemek amacıyla hayvan gençken boynuzlara takılan ahşap şek
Zıbıç
Zıbıç, kiraz, dut ve üzüm gibi meyvelerin bitkiden kopup düşen kısmında kalan ince sap parçasıdır.
Firfiri berkheya
Firfiri berkheya, Güney Afrika kökenli olup bileşikgiller familyasına ait, pembe renkli çiçeklere sahip bitkiler grubudur.
Çak yavaş drenaj
Çak yavaş drenaj, toprağa inen su miktarının, yüzeyden süzülen suyun kayboluş hızından daha az olduğu hidrolojik durumu ifade eder.
Agronometri
Agronometri, toprağın verim kapasitesinin nicel olarak belirlenmesi ve ölçülmesi ile ilgilenen bilim dalı.
Ağnık
Ağnık, komşu iki tarla veya arazi parseli arasındaki sınırları belirlemek için dikilmiş olan sınır taşını ifade eder.
Aglütinan
Aglütinan, bakterilerin kümeleşmesine yani agglutinasyon tepkimesine yol açan maddelere verilen genel addır.
Ağızı kilitli
Ağızı kilitli, atlarda görülen bir nişanedir. Bu durumda atkıran, üst dudaktan geçerek alt dudağı da kapatacak şekilde konumlanmıştır.
Ağda
Ağda, pekmez veya şekerli suyun kaynatılarak çok koyu, kıvamlı ve yapışkan bir hal almasıyla elde edilen yoğun şuruptur.
Ağantı
Ağantı, süt ürünlerinde sütün üst kısmından toplanan kaymak tabakası için kullanılan bir terimdir.
Adipogenez
Adipogenez, Hayvan vücudunda yağ dokusunun oluşumu sürecini tanımlayan biyolojik terimdir.
Adeta yürüyüş
Adeta yürüyüş, atlarda görülen bir hareket tarzıdır ve bu sırada bir çift ayak aynı anda hareket eder.
Adenofil
Adenofil, yüzeyinde bezler veya salgı noktaları bulunan bitki yapraklarını tanımlayan bir terimdir.
Afyon Bıçağı
Afyon bıçağı, afyon kozağından sütünü almak amacıyla kullanılan tarımsal bir araçtır.
Adapazarı kır
Adapazarı kır, tarla koşullarında açık ortamda yetişen, bodur yapılı ve taze tüketim amacıyla kullanılan yerli bir domates çeşididir.
Achorion
Achorion, insanlarda kellik hastalığına yol açan ilkel bir mantar türüdür.
Achimenes
Achimenes, eğritabak adıyla anılan bir bitki cinsidir.
Acımık
Acımık, halk arasında Delice, Karamuk, Sütleğen ve Peygamber çiçeği gibi isimlerle anılan bitkiler için kullanılan genel terim.
Acem buğdayı
Acem buğdayı, Orta Anadolu bölgesinde yaygın olarak ekimi yapılan yumuşak yapılı bir buğday çeşididir.
Acantophile
Acantophile, dikensi yapıdaki bitkiler üzerinde dolaşmayı tercih eden böcekleri nitelendiren bir terimdir.
Abstinans
Abstinans, mayalanmış veya damıtılmış alkollü içeceklerin tüketiminden bilinçli olarak uzak durma halini ifade eder.
Abaş
Abaş, tanesi gelişmemiş veya boş kalmış buğday başağı anlamına gelen bir terimdir.
’a ümbaşkalaşan
’a ümbaşkalaşan, Larva, pupa ve ergin olmak üzere farklı gelişim evrelerinden geçen ve tümbaşkalaşma özelliği gösteren canlılar için kullanılan sıfat.
Zygnema
Zygnema, su yüzeylerinde yüzen ve şekerli helmelere benzer yapısı bulunan, tel şeklindeki yeşil renkli bir su yosunudur.
Zorlanmı
Zorlanmı, hayvanların genel sağlığını ve huzurunu olumsuz etkileyen herhangi bir durum veya olaydır.
Zivik
Zivik, Boyunduruğa takılan döğen okunun bağlanmasına yarayan ahşap parça.
Zınmk
Zınmk, Sokak kapılarındaki kümes hayvanlarının geçiş yapabilmeleri için açılmış özel delik.
Zımparalama
Zımparalama, zımpara araçları kullanılarak bir derinin alt yüzeyinin süet dokusuna dönüştürülmesi işlemidir.
Zigzaklı melezleme
Zigzaklı melezleme, farklı ırk veya türler arasında dönüşümlü çiftleştirme uygulayarak orta özellikte bireyler ya da yeni ırklar geliştirmeyi amaçlayan hibridasyon yöntem
Yolak
Yolak, tarla parselinin içinde bulunan, suyun geçirildiği doğal veya yapay su geçidi.
Yoğunlaşma çekirdekleri
Yoğunlaşma çekirdekleri, atmosferde havada asılı durarak su buharının damlacıklara dönüşme sürecini hızlandıran mikroskobik taneciklerdir.
Yıkanma
Yıkanma, toprak veya benzeri ortamlarda bulunan bazı maddelerin eriyik halde ya da kolloidal süspansiyon olarak aşağıya veya yanlara doğru taşınması olayıdır.
Yeşil yaprakoyucu sinek
Yeşil yaprakoyucu sinek, iki kanatlılar takımından çok küçük boyutlu bir böcektir; larvaları lahana, şalgam, patates ve çayır otlarına zarar vererek yaprakların normal şe
Yeşil kalkanböceği
Yeşil kalkanböceği, genellikle pancar ve ıspanak gibi bitkilerin yapraklarını yiyerek beslenen küçük bir kınkanatlı böcek türüdür.
Yerleşk tür
Yerleşk tür, belirli bir bölgede yaşayan, dağılım alanı sınırlı, sabit ve kendine özgü olan biyolojik türleri ifade eden bir terimdir.
Yeni kile
Yeni kile, eski bir kapasite ölçüsü olup 100 litrelik kuru madde miktarını karşılayan bir birimdir.
Yemlik preparatlar
Yemlik preparatlar, kimyasal işlemler veya fabrikasyon yöntemleriyle elde edilen; yemin besin değerini yükseltmeye yarayan maddeler ile antibiyotik, hormon ve vitamin gib
Yelpazekanatlılar
Yelpazekanatlılar, genellikle diğer böceklerin üzerine veya içine yerleşerek parazitik yaşam süren, dişi bireyleri kanatsız ve iri gözlere sahip böcek takımıdır.
Yaylak
Yaylak, yüksek dağlık kesimlerde yer alan ve hayvanların otlatılıp beslenmesine uygun bitki örtüsüne sahip meralardır.
Yayla
Yayla, alçak rakımlı ovalardaki meraların kullanım süresi dolduktan sonra, yalnızca yaz aylarında yararlanılan yüksek kesimlerdeki meraları tanımlayan bir terimdir.
Yavru atma
Yavru atma, hayvanlarda fiziksel, mikrobik veya diğer nedenlerle gebeliğin sonucunda yavrunun, gelişimini tamamlamadan ve genellikle düşük şeklinde döl yatağından canlı y
Yarıklı meme
Yarıklı meme, yelpaze şeklinde bir püskürtme deseni oluşturmak için tasarlanmış, ince ve uzun bir yarık açıklığına sahip tarımsal püskürtme cihazı ucudur.
Yardımcı konakçı
Yardımcı konakçı, parazitlerin yaşam döngüsünde, son konakçıya ulaşmalarını kolaylaştıran ve onlara geçici barınak veya besin kaynağı sağlayan ara konakçı hayvanlardır.
Yapraksı likenler
Yapraksı likenler, tabanı üzerine yayılmış ve yaprak formunda bulunan liken grubudur.
Yapağı koyunu
Yapağı koyunu, yapağı verimi ön planda olan ve bu yönden daha yüksek performans gösteren koyun ırklarıdır.
Yansıtmalı meme
Yansıtmalı meme, yelpaze şeklinde püskürtme elde etmek için özel bir yansıtıcı parçaya sahip olan memedir.
Yangın kontrol şeridi
Yangın kontrol şeridi, ormancılıkta yangının yayılmasını engellemek amacıyla karşıt ateş tekniğiyle oluşturulan şerittir.
Yan tomurcuk
Yan tomurcuk, bitki sürgünleri ve genç dalların yan kısımlarında, yaprak koltuklarında konumlanan büyüme noktalarıdır.
■Yalancı döllenme
Yalancı döllenme, çiçektozunun döllenme işlemi gerçekleştirmeden sadece uyartıcı etki gösterdiği partenogenez çeşididir.
VVatershed management
VVatershed management, yağış havzasının düzenlenmesi anlamında kullanılan havza amenajmanıdır.
Sâlkımyağı
Sâlkımyağı, kasaplık hayvanların göğüs boşluğu duvarında bulunan ve salkım biçiminde görülen lüm yağlara verilen addır.
Yağlı kuyruklu koyun
Yağlı kuyruklu koyun, geniş kuyruklu olarak da bilinen ve kuyruğunun 4-5 kg ağırlığında, yuvarlakça biçimli olmasıyla tanımlanan; bu özelliğin ırk sınıflandırmasında krit
Xylocampa
Xylocampa, Noctuidae familyasına ait, tırtıl evresinde hanımeli bitkileri üzerinde gelişen bir gece kelebeği cinsidir.
VVillughbeia edulis
VVillughbeia edulis, az çok yuvarlak şekilli ve yenilebilir nitelikteki meyvesiyle bilinen bir bitki türüdür.
VVarburgia Uzandensis
VVarburgia Uzandensis, Defnegiller familyasından, Afrika kökenli ve muziga kerestesi üretiminde kullanılan bir ağaç türüdür.
Vangueria
Vangueria, kökboyasıgiller familyasına ait olup tropikal ve alt tropikal iklim bölgelerinde doğal olarak yetişen bir çalı cinsidir.
Üzüm güyesi
Üzüm güyesi, kuru üzüm ürünlerinde larvaları ile kurtlanmaya neden olan küçük boyutlu bir kelebek türüdür.
Uyarıcı unsurlar
Uyarıcı unsurlar, bitki gelişiminde veya yapısında kesin ve belirgin değişimler ortaya çıkaran aktif etkendir.
Urena lobata
Urena lobata, Asya, Afrika ve Amerika kıtalarında doğal olarak yetişen ve esas olarak lif üretimi amacıyla tarımı yapılan bir bitki türüdür.
Urapterix sambucaria
Urapterix sambucaria, Geometridae familyasına mensup, alt kanat uçlarında küçük kuyruklara sahip, soluk sarı zemin üzerinde kırmızımsı çizgiler taşıyan ve tırtılı mürver,
Umbraculidae
Umbraculidae, vücutları kabuklarından çok daha büyük ve disk şekilli bir yapıya sahip olan arttansolungaçlı yumuşakçalar familyasıdır.
Üğe
Üğe, geleneksel tarım uygulamalarında kullanılan, belirli bir hacimdeki tahıl miktarını ifade eden ölçü birimidir.
Tüy dökümü
Tüy dökümü, özellikle yumurtlama dönemindeki tavuklarda görülen, genellikle yılda bir kez gerçekleşen fizyolojik bir süreçtir. Bu süreçte hayvanın vücudundaki tüyler beli
Trohofor larvası
Trohofor larvası, çeşitli kurt ve yumuşakça türlerinde görülen, suda serbestçe yüzen bir larva tipidir.
Tree cotton
Tree cotton, ağaç pamuğu, deo pamuğu veya nurma pamuğu olarak bilinen bir tekstil veya bitki ürünü ifadesidir.
Toru
Toru, yeni yetişmekte olan çam ağacı fidanlarını tanımlamak için kullanılan bir terimdir.
Topukkılıcı
Topukkılıcı, geleneksel sabanlarda ok ve ökçe parçalarını birbirine bağlamak için kullanılan ahşap elemandır.
Toprakaltı deranjı
Toprakaltı deranjı, kapalı veya açık derin hendeklerle kök bölgesindeki özgür taban suyu seviyesini, yetiştirilen ürünlerin ortalama kök derinliğinin altına indirerek bu
Toprak nemi
Toprak nemi, toprak kitleleri içinde tutulan su ile bu suyun miktarını ifade eden kavramdır.
Toplayıcı dren
Toplayıcı dren, akıttırıcı drenlerden toplanan suları ileten ve geçtiği bölge için de akıtma işlevi gören, açık veya kapalı yapılardan oluşan bir drenaj sistemidir.
Tombul fasulye
Tombul fasulye, beyaz renkli, oval şekilli ve küçük tanelere sahip olan standart bir kuru fasulye çeşididir.
Tokmak süpürgesi
Tokmak süpürgesi, harman yerinde zemine saçılan taneleri toplamak amacıyla kullanılan çalıdan yapılmış süpürgeyi tanımlar.
Tırpan dişlemek
Tırpan dişlemek, körelmiş tırpan bıçağının keskinliğini geri kazandırmak için güneşte bekletildikten sonra örs üzerinde çekiçle dövülerek yapılan işlem.
Tirozin
Tirozin, proteinlerin tripsin enzimi ile parçalanması sonucunda ortaya çıkan amino asitlerden biridir.
Tıkaç
Tıkaç, çiçeklerde yumurtacığın kapıcığını kapatan, yumurtalığın çeperinden köken alan ve döllenme sürecinde işlev gören bir bitki organıdır.
Thymelea hirsuta
Thymelea hirsuta, Türkiye'nin kıyı bölgelerinde rastlanan, bitkisel örtüde yabani ot formunda görülen bir Thymelea türüdür.
Thesium ramosum
Thesium ramosum, Türkiye’de yetişen ve klorofilli yapısına sahip olmasına rağmen kök parazitizmi gösteren ketenyaprak türlerinden biridir.