Sera Etkisi ve Küresel Isınma nedir

Dünya atmosferi çeşitli gazlardan oluşur. Ayrıca küçük miktarlarda bazı asal gazlar bulunmaktadır.
Güneşten gelen ışınlar (ısı ışınları/kısa dalgalı ışınlar), atmosferi geçerek yeryüzünü ısıtır.
Atmosferdeki gazlar yeryüzündeki ısının bir kısmını tutar ve yeryüzünün ısı kaybına engel olurlar. (CO₂, havada en çok ısı tutma özelliği olan gazdır.)

Atmosferin, ışığı geçirme ve ısıyı tutma özelliği vardır. Atmosferin ısıyı tutma yeteneği sayesinde suların sıcaklığı
dengede kalır. Böylece nehirlerin ve okyanusların donması engellenmiş olur. Bu şekilde oluşan, atmosferin ısıtma ve
yalıtma etkisine sera etkisi denir. Dünya atmosferi cam seralara benzer bir özellik gösterir.


Son yıllarda atmosferdeki CO₂ miktarı hava kirlenmesine bağlı olarak hızla artmaktadır.
Metan, ozon ve kloroflorokarbon (CFC) gibi sera gazları çeşitli insan aktiviteleri ile atmosfere katılmaktadır.
Bu gazların tamamının ısı tutma özelliği vardır.

CO₂ ve ısıyı tutan diğer gazların miktarındaki artış, atmosferin ısısının yükselmesine sebep olmaktadır.
Bu da küresel ısınma olarak ifade edilir. Bu durumun, buzulların erimesi ve okyanusların yükselmesi gibi
ciddi sonuçlar doğuracak iklim değişmelerine yol açmasından endişe edilmektedir.

İnsanların çeşitli faaliyetlerinin küresel ısınmaya katkısı şöyledir:

• Enerji kullanımı %49,
• Endüstrileşme %24,
• Ormansızlaşma %14,
• Tarım %13'tür.
  

Küresel ısınmanın tarım üzerinde temel etkisi,
yağmur rejiminin değişmesi ve yeryüzüne düşen yağmur miktarının
azalması olacak. Bazı bölgeler daha fazla yağmur alabilecek, ancak
değişimler o bölgenin yapısını zorlayacağı için tarımsal mahsul
üzerinde olumsuz etki yaratacak.

FOTOSENTEZ YAVAŞLIYOR
Sıcaklıkların
artması, bitkilerin can damarı fotosentez işlemini yavaşlatıyor. Bu
durumda bitkinin büyümesi yavaşlıyor ve döllenme yetisi düşüyor.
Araştırmalar, gece sıcaklıklarında her 1 santigrat derece’lik bir
artışa karşılık, pirinç mahsulünün yüzde 10 düştüğünü gösteriyor.

Küresel ısınmanın gelecekte farklı bölgelerde aşırı kuraklık veya aşırı yağışa neden olacağı tahmin ediliyor.

Bir
başka tarımsal araştırma örgütü International Maize and Wheat
Improvement Center (Cimmyt) ve International Rice Research Institute
(Irri), gelişmekte olan ülkelerdeki milyonlarca insanın kitlesel açlık
tehlikesiyle yüz yüze olacağını vurguluyor. Indo-Ganj bölgesindeki
pirinç üretimi tüm dünya üretiminin yüzde 15’ine tekâbül ediyor. Ancak
bu bölgedeki pirinç üretimi 50 yıl içinde yarı yarıya düşecek,
doyurulması gereken nüfus ise artacak. Piricin Hint kültüründeki yeri
düşünülürse, kitlesel açlığın önlenmesi için yeni tip sıcağa dayanıklı
tohumların laboratuvar ortamında üretilmesi şart.

KUZEY BÖLGELER DE TARIMA AÇILACAK
Yükselen
sıcaklıklar tropiklerde ürün kaybına neden olurken, tahıl üretimi için
çok soğuk olan kuzey bölgeleri tarım için elverişli hale getirecek.

Örneğin
Sibirya, Kanada, hatta kimilerine göre Alaska’da artık orta kuşak
bitkileri yetişebilecek. Ancak bu bölgelerdeki ek tahıl üretimi
tropiklerde yitirilen stokların yerini doldurmaya yetmeyecek. Ayrıca,
fakir ülkeler ABD ve Kanada gibi zenginlerin yetiştirdiği tahılı
almakta ekonomik olarak zorlanacak.

YENİ TOHUMLAR SORUNU ÇÖZMEYE YETECEK Mİ?
Bilim
insanları en iyi çözümü, teknolojik olarak yeni sıcağa dayalı
tohumların geliştirilmesi olarak görüyor. Örneğin, Güneydoğu Asya’da,
örneğin Filipinler’de sele birkaç hafta dayanacak tohumların
yetiştirilmesi gerekiyor, zira küresel ısınma bu bölgede uzun süreli
yağmurlar getirecek. Buna karşılık, sıcaklaşan Afrika içinse uzun
süreli kuraklığa dayanıklı tohumların geliştirilmesi gerekiyor.
Pirincin Güneş’le temasta fotosentezini daha verimli yapması için
çeşitli araştırmalar yapılıyor.

ayrıntılı bilgi için

İlgili Linkler

BM Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC)
www.ipcc.ch/

IPCC,
iklim değişimine ilişkin istatistikler ve rakamlar konusunda en
güvenilir kaynak. Sitede en son değerlendirme raporlarını, basın
bültenlerini ve grafikleri bulabilirsiniz.

ABD Küresel Değişim Araştırma Programı
www.nacc.usgcrp.gov

Küresel
ısınma, değişen ekosistemler, karbon döngüsü, su döngüsü ve daha birçok
konu üzerine gerçekleştirilen ve ABD yönetiminin desteğiyle yürütülen
araştırmalarla ilgili bilgileri bir araya getiren bir site. Ayrıca
sunulan linklerle, ABD merkezli ve uluslararası düzeyde yüzlerce bilim
kuruluşuna ulaşabilirsiniz.

Küresel Isınma
yosemite.epa.gov/oar/globalwarming.nsf/content/index.html

ABD
Çevre Koruma Şubesi'nin küresel ısınmayla ilgili bu sitesinde deniz
seviyesinin yükselişi, ısınmanın sağlığa etkileri ve sera gazlarının
salımını azaltmaya katkıda bulunmak için yapabileceğiniz şeyler üzerine
bölümler bulunuyor.

Küresel İklim Değişimi Pew Merkezi
www.pewclimate.org

Bu
gönüllü kuruluşun amacının “küresel iklim değişimi konusunda güvenilir
bilgiler, açık cevaplar ve yaratıcı çözümler sunmak” olduğu
belirtiliyor. Sitede iklim değişiminin ardındaki bilimsel konulara ve
sürecin potansiyel sonuçlarına ilişkin bilgilerin yanı sıra ilgili
terimlerin açıklandığı küçük bir sözlük de bulabilirsiniz.

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi
www.ncdc.noaa.gov/oa/climate/globalwarming.html

BM
Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin 2001 raporunun bir özetini
edinebileceğiniz ve iklim uzmanlarına sıklıkla yöneltilen sorulara
uzmanların veridiği yanıtlarını okuyabileceğiniz bir site.

Antarktika
www.wbur.org/special/antarctica/photogallery/multimedia.asp

Bu
adreste Antarktika Yarımadası'nın batı kesimindeki asil penguenlerle
ilgili video görüntülerini ve bilim adamı Bill Fraser'in iklim
değişiminin bu türün popülasyonlarını nasıl etkilediğine dair
açıklamaları eşliğinde anlatımlı bir slayt gösterisini
izleyebilirsiniz.

Mercan Resifleri
www.aims.gov.au/pages/research/coral-bleaching/coral-bleaching.html

İklim
değişimi dünya okyanuslarını nasıl etkiliyor? Mercan ağarması ne anlama
geliyor? Tüm bunlar hakkında bilgi edinmek için Avustralya Deniz Bilimi
Enstitüsü'nün web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Paleoklimatoloji
wdc.cricyt.edu.ar/paleo/paleo.html

ABD
Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'nin bu web sitesinde geçmiş
dönemlerde yaşanan ani iklim değişimi ve küresel ısınma olaylarını
hakkında bilgi edinebilirsiniz. Uzun bir link listesi içeren site,
İspanyolca çalışmalara da yer veriyor.

ABD Ulusal Kar ve Buz Verileri Merkezi
http://nsidc.org/index.html

Kriyosferin,
yani dünyadaki buz ve kar katmanının iklim değişimi yönünde sinyalleri
nasıl gönderdiğini öğrenmek mi istiyorsunuz? Bu site dağ buzulu iniş
çıkışları, permafrost koşulları, buzul değişimleri ve deniz buzundaki
azalmalar hakkında bilgi içeriyor.

 Kaynak:http://zinderud.com