Ülkemizde, de\u011fi\u015fik sektörlerde, zaman zaman meydana gelen i\u015f kazalar\u0131 sonucunda canlar yitiriliyor, geride gözü ya\u015fl\u0131 e\u015fleri ve yetimleri kal\u0131yor. Soma’da 13 May\u0131s tarihinde meydana gelen feci kazada 301 madencimizi kaybettik. Kendilerine Allah’tan rahmet, yak\u0131nlar\u0131na ve bütün milletimize ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 diliyorum.<\/p>\n
***<\/p>\n
Türkiye \u0130statistik Kurumu 2013 y\u0131l\u0131 ara\u015ft\u0131rma sonuçlar\u0131na göre i\u015f kazas\u0131 geçirenlerin oran\u0131 madencilik ve ta\u015f ocakç\u0131l\u0131\u011f\u0131 sektöründe yüzde 10.4; elektrik, gaz, buhar, su ve kanalizasyon sektöründe yüzde 5.2; in\u015faat sektöründe 4.3; imalatta yüzde 3; ula\u015ft\u0131rma, depolama, haberle\u015fmede yüzde 2.6; tar\u0131m, ormanc\u0131l\u0131k ve bal\u0131kç\u0131l\u0131kta yüzde 2.3; tar\u0131m sektöründe yüzde 2; toptan ve perakende ticaret, lokanta ve otellerde yüzde 1.9; mali kurumlar, sigorta, ta\u015f\u0131nmaz mallara ait i\u015fler ve kurumlar\u0131 yard\u0131mc\u0131 i\u015f hizmetlerinde yüzde 1.3; toplum hizmetleri, sosyal ve ki\u015fisel hizmet faaliyetlerinde ise yüzde 1.2’dir.<\/p>\n
***<\/p>\n
Bu istatistikler sigortal\u0131 kapsam\u0131na göre i\u015f kazas\u0131 oranlar\u0131n\u0131 içermektedir. Birde sigortas\u0131z çal\u0131\u015f\u0131p da bu istatistiklere girmeyenler ve ölenler var. Bunlar\u0131n önemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da tar\u0131m sektöründe çal\u0131\u015fan mevsimlik gezici tar\u0131m i\u015fçileri olu\u015fturuyor.<\/p>\n
***<\/p>\n
Tar\u0131msal i\u015flerin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 dönemde, mevsimlik tar\u0131m i\u015fçilerinin hareketlili\u011fi ba\u015fl\u0131yor. Ölümlerin önemli bir k\u0131sm\u0131 da bu hareketlili\u011fin en ba\u015f\u0131ndaki, istiflenmi\u015f bir \u015fekilde traktör, kamyon, minibüslerle yap\u0131lan, sa\u011fl\u0131ks\u0131z ula\u015f\u0131m ko\u015fullar\u0131ndan kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n
Çal\u0131\u015fma ve Sosyal Güvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n baz\u0131 milletvekillerinin yaz\u0131l\u0131 soru önergelerine verdikleri cevaplar\u0131ndan i\u015fçilerin, baz\u0131 iller hariç, hiçbir i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve güvenli\u011fi e\u011fitimi almadan, i\u015fe ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz. Bu e\u011fitimlerden, özellikle tar\u0131msal ilaçlar\u0131n kullan\u0131m\u0131na yönelik olanlar büyük önem ta\u015f\u0131yor. Bütün illerde i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve güvenli\u011fi e\u011fitimlerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n
Mevsimlik gezici tar\u0131m i\u015fçilerinin çal\u0131\u015fma ve sosyal hayatlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi için bir genelge (2010\/6 say\u0131l\u0131) ve eylem plan\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015f. Bunlar\u0131n ard\u0131ndan mevsimlik gezici tar\u0131m i\u015fçilerinin ula\u015f\u0131m, bar\u0131nma, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, güvenlik gibi ihtiyaçlar\u0131n\u0131n düzenlenmesi amac\u0131yla, baz\u0131 illerde, Çal\u0131\u015fma ve Sosyal Güvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan Mevsimlik Gezici Tar\u0131m \u0130\u015fçilerinin Çal\u0131\u015fma ve Sosyal Hayatlar\u0131n\u0131n \u0130yile\u015ftirilmesi Projesi (MET\u0130P) devreye sokulmu\u015ftur. Bu projenin uyguland\u0131\u011f\u0131 yerlerde, mevsimlik gezici tar\u0131m i\u015fçilerinin ula\u015f\u0131m, bar\u0131nma, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, güvenlik gibi ihtiyaçlar\u0131, eskiye oranla daha iyile\u015fmi\u015ftir. Ancak MET\u0130P projesi kapsam\u0131nda olmayan il ve ilçelerde, konaklama ve çal\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n, genelge do\u011frultusunda istenilen düzeye ç\u0131kar\u0131lamad\u0131\u011f\u0131, her türlü güvenlikten ve hijyenden uzak oldu\u011fu görülmektedir.<\/p>\n
MET\u0130P kapsam\u0131nda ödenek ayr\u0131larak kapsanan mevsimlik i\u015fçi say\u0131s\u0131, Bakanl\u0131k verilerine göre, 2010 y\u0131l\u0131nda 165 bin, 2011 y\u0131l\u0131nda 81 bin, 2012 y\u0131l\u0131nda ise yakla\u015f\u0131k 47 bindir. Görüldü\u011fü gibi bu proje kapsam\u0131ndaki mevsimlik i\u015fçi say\u0131s\u0131, 2010 y\u0131l\u0131ndan bu yana giderek azalm\u0131\u015ft\u0131r. Tar\u0131m sektöründe istihdam edilen i\u015fçilerin üçte birinin, yani 1.5-2 milyon, mevsimlik gezici tar\u0131m i\u015fçilerinden olu\u015ftu\u011fu bildirildi\u011fine göre, MET\u0130P’in kapsad\u0131\u011f\u0131 i\u015fçi say\u0131s\u0131n\u0131n y\u0131llara göre çok dü\u015fük oldu\u011fu görülmektedir. Oysaki MET\u0130P’in bütün illerde, bütün i\u015fçilerimizi kapsayacak \u015fekilde uygulanmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, yine Bakanl\u0131\u011f\u0131n baz\u0131 milletvekillerinin yaz\u0131l\u0131 soru önergelerine verdikleri cevaplar\u0131ndan, mevsimlik tar\u0131m i\u015fçilerinin çal\u0131\u015fmad\u0131klar\u0131 dönemlerde farkl\u0131 mesleki yeterlilikler kazand\u0131racak e\u011fitim düzenlemesi yoluyla farkl\u0131 sektörlerde istihdamlar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131n da MET\u0130P kapsam\u0131nda planland\u0131\u011f\u0131n\u0131, anl\u0131yoruz. Bu planlaman\u0131n bir an önce yap\u0131l\u0131p, mutlaka uygulamaya geçirilmesi gerekiyor.<\/p>\n
***<\/p>\n
Sonuç olarak, genellikle hiçbir sosyal güvencesi ve kendi topra\u011f\u0131 olmayan mevsimlik gezici tar\u0131m i\u015fçilerinin, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n topraklar\u0131nda çal\u0131\u015fmak d\u0131\u015f\u0131nda çareleri yok. Tar\u0131msal i\u015flerin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 dönemlerde göç ba\u015flar, dirlik bozulur. Çocuklar\u0131n e\u011fitimi kesilir. Bu i\u015fçilerin bütün bu hareketlilik içerisinde tek amaçlar\u0131, evlerine sa\u011f salim geri dönebilmeleridir. Bunu sa\u011flamak da sosyal devletin görevidir.<\/p>\n
PROF.DR.MEHMET MERT<\/strong><\/p>\n \u0130leti\u015fim E-Posta: mmert71@gmail.com<\/span><\/p>\n <\/p>\n