{"id":10614,"date":"2009-03-28T23:04:00","date_gmt":"2009-03-28T23:04:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:30","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:30","slug":"domates-bitkisinin-iklim-istekleri-10614","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/domates-bitkisinin-iklim-istekleri-10614","title":{"rendered":"DOMATES B\u0130TK\u0130S\u0130N\u0130N \u0130KL\u0130M \u0130STEKLER\u0130"},"content":{"rendered":"

Domates,bir \u0131l\u0131man iklim bitkisidir. \u0130yi ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir üretim için nitelikli fidelerin elde edilmesinden sonraki dönemde de uygun ko\u015fullar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekir. <\/o:p><\/span><\/span><\/i>Dikim aral\u0131klar\u0131, özellikle örtü alt\u0131 yeti\u015ftiricili\u011fi için; dekara 2500-2700 bitki gelecek \u015fekilde ayarlanmal\u0131d\u0131r. S\u0131ra aras\u0131 mesafe 90-100 cm. kadar, s\u0131ra üzeri mesafe de 40-50 cm. kadar olmal\u0131d\u0131r. Dikimden hemen sonra,Danaburnu ve Bozkurt gibi zararl\u0131lar için uygun ilaçlamalar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/o:p><\/span><\/span><\/i>
\n (5 Kg. kepek + 1 Kg. \u015eeker + 400 g. \u0130nsektisit kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 gibi)<\/em> <\/em><\/span><\/span><\/p>\n

\nGeli\u015fme periyodu boyunca; Ortam s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 10 °’nin alt\u0131na ve 32 °C’ nin üstüne ç\u0131kmamal\u0131d\u0131r. 10 °C’ nin alt\u0131ndaki s\u0131cakl\u0131klarda döllenme sorunu ya\u015fan\u0131r.<\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\"image002.jpg\"<\/span><\/a>\"image004.jpg\"<\/span><\/a><\/em> <\/span>\n<\/p>\n

\nDöllenme eksikli\u011finin neden oldu\u011fu \u015fekil bozukluklar\u0131<\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n <\/span>\"image006.jpg\"<\/span><\/a>\"image008.jpg\"<\/span><\/a>           <\/span><\/em> <\/span>\n<\/p>\n

\nDöllenme eksikli\u011finin neden oldu\u011fu \u015fekil bozukluklar\u0131 ve az çekirdeklilik  Bu nedenle seralarda Bambus ar\u0131lar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, döllenmenin tam olu\u015fmas\u0131ndan dolay\u0131, meyve verimini ve bilhassa meyve kalitesini artt\u0131r\u0131r. 32 °C’ nin üzerindeki s\u0131cakl\u0131klarda ise meyve tutumunun yan\u0131 s\u0131ra renk olu\u015fumunda da sorun ya\u015fan\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 s\u0131caklarda seralar\u0131n üzeri mutlaka gölgelendirilmelidir. Gece s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131n 13-18 °C’ler aras\u0131nda,Gündüz s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131n 19-24 °C’ler aras\u0131nda olmas\u0131 istenir. <\/em><\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nDomates bitkisinin s\u0131cakl\u0131k istekleri (°C):<\/em><\/strong> <\/em><\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nGeli\u015fme dönemi                          Minimum    Optimum   Maksimum  <\/span><\/em><\/em>\n<\/p>\n

\nÇimlenme……………                         11         20—25        34<\/em><\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nBüyüme……………..                        18         21—24         32<\/em><\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nÇiçeklenme ve Meyve tutumu       <\/span><\/em><\/em>\n<\/p>\n

\nGece……………                        10                   14—17          20       <\/span><\/em><\/em>\n<\/p>\n

\nGündüz..……….                         18         19—24        30<\/em><\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nLikopen olu\u015fumu (Renk) …              10         20—24          30<\/em><\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nB.Karoten olu\u015fumu…                        10        21—23          40<\/em><\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nBüyümenin durmas\u0131..                         –                6            –<\/em><\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nDonma ve ölüm…….                          –        (-1) – (-2)          – <\/em><\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span>\n<\/p>\n

\nMeyve tutumu s\u0131ras\u0131nda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n yüksek olmas\u0131; salk\u0131mdaki meyvelerin irili ufakl\u0131 olu\u015fmalar\u0131na ve ayr\u0131ca meyvelerde çatlamalar\u0131n görülmesine neden olur.10 °C’ nin alt\u0131ndaki ve 40 °C’ nin üzerindeki s\u0131cakl\u0131klarda döllenme güçle\u015fir. Meyve tutumu s\u0131ras\u0131nda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n çok yüksek olmas\u0131 durumunda ise salk\u0131mda az say\u0131da çiçek ve az say\u0131da meyve olu\u015fur veya hiç meyve olu\u015fmayabilir.Polenlerin stigmaya ula\u015f\u0131p döllenmeyi gerçekle\u015ftirebilmesi için serada vibrasyona veya ar\u0131’ya ihtiyaç vard\u0131r. Döllenmeyi kolayla\u015ft\u0131rmak amac\u0131 ile bitkilerin ba\u011fland\u0131klar\u0131 teller her f\u0131rsatta hafif bir darbe ile sallanmal\u0131 ve böylece vibrasyon sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.Polinasyonun, yani tozla\u015fman\u0131n yeterli miktarda olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131 ile haftada iki – üç gün bo\u015f ilaç pompas\u0131 kullan\u0131larak s\u0131ralar aras\u0131nda dola\u015f\u0131lmal\u0131 ve çiçek salk\u0131mlar\u0131 üzerine hava verilerek böylece hava sirkülâsyonu yarat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu i\u015flem, polen veriminin en yüksek oldu\u011fu gün ve saatlerde uygulanmal\u0131d\u0131r. Polen veriminin yeterli oldu\u011funu anlamak için polen testi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu amaçla, seran\u0131n birkaç yerinde olmak üzere çiçekler ters olarak siyah bir zemin üzerinde tutulmal\u0131 ve sirkelenmelidir. E\u011fer polenler dökülüyor ise çiçeklerde yeteri kadar polen bulunmaktad\u0131r. E\u011fer polen olu\u015fumu yeterli de\u011filse birkaç saat sonra veya ertesi gün ayn\u0131 test tekrarlanmal\u0131 ve hava sirkülâsyonu yaratmak için uygun zaman saptanmal\u0131d\u0131r.Gece ve gündüz s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131n çiçeklenme ve meyve tutumu üzerindeki etkisi de oldukça önemlidir. Bu fark 6 °C civar\u0131nda olmal\u0131d\u0131r.<\/em> <\/span><\/span><\/em>\n<\/p>\n

<\/p>\n

\n\"image012.jpg\"<\/span><\/a>\"image010.jpg\"<\/span><\/a> <\/span>\n<\/p>\n

<\/em>So\u011fuk zarar\u0131n\u0131n domates meyvelerindeki belirtisi<\/em> <\/em> <\/em><\/strong><\/em> <\/span><\/span><\/p>\n

\nS\u0131r\u0131k çe\u015fitlerdeki budama 3 amaçla yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/em><\/strong><\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n1<\/em><\/strong>.         Koltuk alma<\/strong>: Gövde ile yapraklar aras\u0131nda olu\u015fan koltuklar\u0131n olabildi\u011fince erken al\u0131nmas\u0131 yararl\u0131d\u0131r. Koltuk alman\u0131n gecikmesi durumunda hem hastal\u0131k etmenlerinin bitkiye kolayca bula\u015fmas\u0131na neden olunur hem de bitkilerin su ve besin maddelerinden yeteri kadar yararlanmalar\u0131 engellenmi\u015f olunur.<\/em><\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n2<\/em><\/strong>.         Tepe Kesme<\/strong>: Aç\u0131kta yap\u0131lan s\u0131r\u0131k domates yeti\u015ftiricili\u011finde k\u0131ra\u011f\u0131lar\u0131n dü\u015fmesinden k\u0131sa bir süre önce veya genel olarak Pazar durumuna ba\u011fl\u0131 olarak e\u011fer tepe kesilecekse son salk\u0131mdan sonraki iki yaprak b\u0131rak\u0131lmal\u0131 ve bitkinin tepe k\u0131sm\u0131 kesilmelidir.<\/em><\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n3<\/em><\/strong>.         Yaprak seyreltmesi<\/strong>: Hasta yapraklar\u0131n al\u0131nmas\u0131nda yarar vard\u0131r. Ayr\u0131ca hasad\u0131 bitmi\u015f olan salk\u0131mlar\u0131n alt\u0131ndaki yapraklar ve üstündeki bir yaprak al\u0131nabilir. K\u0131zarmay\u0131 artt\u0131rmak amac\u0131 ile yapraklar al\u0131nacaksa, meyvelerin tam iriliklerini almalar\u0131 beklenmelidir.<\/em> <\/span><\/span><\/em>\n<\/p>\n

<\/p>\n

\n\"image014.jpg\"<\/span><\/a>\"image016.jpg\"<\/span><\/a> <\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span>\n<\/p>\n

\nMeyveler tam iriliklerini ald\u0131ktan sonra yap\u0131lm\u0131\u015f olan yaprak seyreltmesi<\/em> <\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nSeralarda her y\u0131l ayn\u0131 seviyede yap\u0131lan toprak i\u015flemeleri sonucunda 30-40 cm. derinlikte sert bir tabaka olu\u015fur. Bu tabakan\u0131n 3-4 y\u0131lda bir uygun aletler kullan\u0131larak k\u0131r\u0131lmas\u0131nda yarar vard\u0131r. Normal sofral\u0131k domates çe\u015fitlerinin yan\u0131 s\u0131ra son y\u0131llarda, bilhassa örtü alt\u0131 yeti\u015ftiricili\u011finde SALKIM çe\u015fitler, K\u0130RAZ (cherry) çe\u015fitler ve KOKTEYL çe\u015fitler de üretilmekte ve Pazar bulmaktad\u0131r.<\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\"image018.jpg\"<\/span><\/a> <\/span>\n<\/p>\n

\nSalk\u0131m tipi domates çe\u015fidinden görünüm   <\/span>\n<\/p>\n

\n\"image020.jpg\"<\/span><\/a>\"image022.jpg\"<\/span><\/a> <\/span>\n<\/p>\n

\nKiraz<\/em> (Cherry) ve Kokteyl domates çe\u015fitlerinden Görünümler<\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span><\/em>\n<\/p>\n

\n\"image024.jpg\"<\/span><\/a><\/em> <\/span>\n<\/p>\n

\nModern ve kontrollü bir serada yap\u0131lan domates üretimi <\/span><\/em>\n<\/p>\n

<\/em><\/p>\n

\n\"image026.jpg\"<\/span><\/a>\"image028.jpg\"<\/span><\/a>\"image030.jpg\"<\/span><\/a><\/em> <\/span><\/em><\/em> <\/span>\n<\/p>\n

\nSerada de\u011fi\u015fik ortamlar kullan\u0131larak yap\u0131lan domates üretiminden görünümler<\/em><\/em> <\/em><\/span><\/span><\/em>\n<\/p>\n

<\/p>\n

\n<\/span><\/em>\n<\/p>\n

\n\"image032.jpg\"<\/span><\/a>\"image034.jpg\"<\/span><\/a><\/em> <\/span>\n<\/p>\n

\n\"image036.jpg\"<\/span><\/a>\"image038.jpg\"<\/span><\/a><\/em> <\/span>\n<\/p>\n

\"image040.jpg\"<\/span><\/a><\/em> <\/em> <\/em> <\/em> <\/em> <\/em> <\/em> <\/em> <\/em> <\/em><\/span><\/span><\/p>\n

\nAç\u0131kta yap\u0131lan s\u0131r\u0131k  domates üretiminde de\u011fi\u015fik materyalin kullan\u0131lmas\u0131<\/em> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span><\/em>\n<\/p>\n

Dr. M.Nevzat ALAN<\/span><\/em><\/em><\/em><\/em> <\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Dr. M. Nevzat ALAN<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Domates,bir \u0131l\u0131man iklim bitkisidir. \u0130yi ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir üretim için nitelikli fidelerin elde edilmesinden sonraki dönemde de uygun ko\u015fullar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekir. Dikim aral\u0131klar\u0131, özellikle örtü alt\u0131 yeti\u015ftiricili\u011fi için; dekara 2500-2700 bitki gelecek \u015fekilde ayarlanmal\u0131d\u0131r. S\u0131ra aras\u0131 mesafe 90-100 cm. kadar, s\u0131ra üzeri mesafe de 40-50 cm. kadar olmal\u0131d\u0131r. Dikimden hemen sonra,Danaburnu ve Bozkurt gibi zararl\u0131lar […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-10614","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10614","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10614"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10614\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170785,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10614\/revisions\/170785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10614"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=10614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}