{"id":11073,"date":"2009-05-10T15:12:00","date_gmt":"2009-05-10T15:12:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:30","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:30","slug":"9-mayis-dunya-colyak-gunu-11073","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/9-mayis-dunya-colyak-gunu-11073","title":{"rendered":"9 May\u0131s D\u00fcnya \u00c7\u00f6lyak G\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"

“Bildi\u011finiz gibi” dün 9 May\u0131s Dünya Çölyak Günü idi demiyece\u011fim, çünkü ço\u011fumuz çölyak hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne manaya geldi\u011fini bile bilmiyoruz. Ülkemizdeki çölyakl\u0131 hasta say\u0131s\u0131 az da olsa yabana at\u0131lmamas\u0131 gereken bir konu. Zira bu tür hastalar\u0131m\u0131z\u0131n ince barsaklar\u0131nda bulunan, besin maddelerini daha rahat emmek amac\u0131yla yüzey alan\u0131n\u0131 geli\u015ftirme mant\u0131\u011f\u0131na dayanan villus ismi de verilen tüycükler; glutenin denilen proteine kar\u015f\u0131 zay\u0131f kalmakta, deforme olmakta ve dolay\u0131s\u0131yla al\u0131nan di\u011fer besinler de rahat bir \u015fekilde kana kar\u0131\u015famamaktad\u0131r. Kestane ve Çölyak Hastal\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mda bu konu üzerinde k\u0131saca durmu\u015ftum.<\/span><\/p>\n

“Bildi\u011finiz gibi” dün 9 May\u0131s Dünya Çölyak Günü idi demiyece\u011fim, çünkü ço\u011fumuz çölyak hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne manaya geldi\u011fini bile bilmiyoruz. Ülkemizdeki çölyakl\u0131 hasta say\u0131s\u0131 az da olsa yabana at\u0131lmamas\u0131 gereken bir konu. Zira bu tür hastalar\u0131m\u0131z\u0131n ince barsaklar\u0131nda bulunan, besin maddelerini daha rahat emmek amac\u0131yla yüzey alan\u0131n\u0131 geli\u015ftirme mant\u0131\u011f\u0131na dayanan villus ismi de verilen tüycükler<\/strong>; glutenin<\/strong> denilen proteine kar\u015f\u0131 zay\u0131f kalmakta, deforme olmakta ve dolay\u0131s\u0131yla al\u0131nan di\u011fer besinler de rahat bir \u015fekilde kana kar\u0131\u015famamaktad\u0131r. Kestane ve Çölyak Hastal\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mda bu konu üzerinde k\u0131saca durmu\u015ftum.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bu\u011fdayda bulunan glutenin oran\u0131 300 000-400 000 ppm aras\u0131nda ölçülmü\u015ftür. Bu da 100 gram bu\u011fdayda 30-40 gr gluteninin bulundu\u011fu manas\u0131na gelir. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Gluteninin bu\u011fdaydan mamül ürünlerde raf ömrünün uzun kalmas\u0131nda en büyük etken madde oldu\u011fu söylenmektedir. Bu\u011fday\u0131n endosperminde bulunan bu protein izole edilerek glutensiz bu\u011fday unu elde edilebildi\u011fi gibi, gluten ihtiva etmeyen türlere yönelmek de oldukça ak\u0131lc\u0131 bir çözüm say\u0131labilir. Karbohidrat oran\u0131 yüksek türler aras\u0131ndan gluten ihtiva etmeyen türlerin çekirdekleri kullan\u0131larak bu hastalar\u0131m\u0131za özel olarak un imal edilebilir. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

…..<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Tabi olumlu yönlerinin yan\u0131nda olumsuz neticeler de almam\u0131z muhtemeldir. Yukar\u0131da da bahsetti\u011fimiz gibi glutenin proteini ürünlerin raf ömrünü uzatmaktad\u0131r. Glutenini izole etti\u011fimiz zaman ekmekler daha k\u0131sa sürede bayatlayacakt\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

…..<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Asl\u0131nda birçok çözüm yollar\u0131 geli\u015ftirilebilir. Raf ömrünü uzatan gluteninle ayn\u0131 veya benzer özelliklere sahip kimyasallar geli\u015ftirilebilir ve bu madde yüksek oranda karbonhidrat ihtiva eden, un haline getirilebilme imkân\u0131 olan türler içerisinde kullan\u0131larak, elde edilecek ürünlerin daha uzun süreler taze olarak tüketilmesi sa\u011flanabilir. Biyologlar, Kimyagerler ve G\u0131da Mühendisleri bu konuda ortak çal\u0131\u015fmalar yapabilirler. Ortaya çölyakl\u0131lar\u0131 rahats\u0131z etmeyen raf ömrü uzun ürünler ç\u0131kar\u0131labilir. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bugün gluten ihtiva etmeyen ürünleri ço\u011funlukla ithal etmekteyiz ve bu bizde ekonomik olarak kay\u0131plara yol açmaya devam etmektedir. Geni\u015f bir ürün yelpazesiyle bu tür ürünler imal edilerek ülkemizdeki çölyakl\u0131lar\u0131n dertlerine “a\u011fr\u0131 kesici” nitelikte deva olabiliriz ve hatta ihracat\u0131n\u0131 bile yapabiliriz. Hem hastalar\u0131m\u0131za bir alternatif, hem de ekonomiye katk\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f olur. Hastal\u0131\u011f\u0131 tümden ortadan kald\u0131rmak ise; Biyolog, Doktor ve Eczac\u0131lar\u0131m\u0131za kalmakta. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bu\u011fday çekirde\u011finde bulunan toplam karbonhidrat oran\u0131 610 000 ppm olarak ölçülmü\u015f.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Phytelephas macrocarpa<\/em> çekirdeklerinde bulunan karbonhidrat oran\u0131 916 000 ppm olarak ölçülmü\u015ftür. Arecaceae(Palmiyegiller) ailesine mensup olan bu tür; Güney Amerika’n\u0131n güney ucu hariç tüm k\u0131s\u0131mlar\u0131nda yeti\u015febilmektedir. Bu türün çekirdeklerinde un üretim imkân\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131labilir, üzerinde yüksek lisans ve doktora tezleri ortaya ç\u0131kar\u0131labilir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Pirinç(Orya sativa<\/em>) çekirde\u011finde bulunan toplam karbonhidrat oran\u0131 734 000–892-000 aras\u0131ndad\u0131r. Fakat ülkemizde pirinç yeti\u015febilen alan miktar\u0131 oldukça azd\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kestane(Castanea sativa)’ de bu oran 402 800–886 160 ppm aras\u0131nda de\u011fi\u015fiklik göstermektedir. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Daha birçok tür; ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa ortaya olumlu sonuçlar ç\u0131kar\u0131labilir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bu türlerin i\u015flenmesinde ortaya ç\u0131kacak olan maliyet de; ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131r\u0131larak kapsaml\u0131 bir \u015fekilde fizibilite raporu haz\u0131rlanabilir. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bilim ve dua ile kal\u0131n\u0131z.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Biyolog Mustafa ERSÖZ<\/span><\/span><\/span><\/div>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Biyolog Mustafa ERS\u00d6Z<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Bildi\u011finiz gibi” dün 9 May\u0131s Dünya Çölyak Günü idi demiyece\u011fim, çünkü ço\u011fumuz çölyak hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne manaya geldi\u011fini bile bilmiyoruz. Ülkemizdeki çölyakl\u0131 hasta say\u0131s\u0131 az da olsa yabana at\u0131lmamas\u0131 gereken bir konu. Zira bu tür hastalar\u0131m\u0131z\u0131n ince barsaklar\u0131nda bulunan, besin maddelerini daha rahat emmek amac\u0131yla yüzey alan\u0131n\u0131 geli\u015ftirme mant\u0131\u011f\u0131na dayanan villus ismi de verilen tüycükler; glutenin […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-11073","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11073","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11073"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11073\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170768,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11073\/revisions\/170768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11073"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=11073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}