{"id":1127,"date":"2007-04-28T03:26:00","date_gmt":"2007-04-28T03:26:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:01:30","modified_gmt":"2025-10-23T10:01:30","slug":"ulkemizde-kestane-uretimi-yapilan-alanlardaki-hukuki-sorunlar-ve-cozumleri-1127","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/ulkemizde-kestane-uretimi-yapilan-alanlardaki-hukuki-sorunlar-ve-cozumleri-1127","title":{"rendered":"\u00dcLKEM\u0130ZDE KESTANE \u00dcRET\u0130M\u0130 YAPILAN ALANLARDAK\u0130 HUKUK\u0130 SORUNLAR VE \u00c7\u00d6Z\u00dcMLER\u0130"},"content":{"rendered":"

\"kestan1\"<\/i><\/span>Can ACAR  <\/p>\n

\nAnadolu Kestanesi. (Castenea sativa Mill) kuzey yar\u0131mkürenin nemli ve güne\u015fli yamaçlar\u0131nda mineral bak\u0131m\u0131ndan zengin ve iyi havalanan potasyumca zengin topraklarda yay\u0131l\u0131\u015f gösteren, odun ve meyve özellikleri bak\u0131m\u0131ndan ekonomik olarak de\u011ferli bir orman a\u011fac\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nOptimum geli\u015fmesini 300-600 m lerde yapmakla birlikte di\u011fer türlerle birlikte 1500 m de yeti\u015febilir. Ülkemizde Karadeniz, Marmara ve Ege Bölgelerinde yay\u0131l\u0131\u015f gösteren Castenea sativa Mill, di\u011fer türlerimizle kar\u0131\u015f\u0131k olarak ormanlarda bulunur. Castenea sativa Mill yay\u0131l\u0131\u015f gösterdi\u011fi bölgelerde yap\u0131lan Amenajman planlar\u0131nda genellikle koru veya baltal\u0131k i\u015fletme s\u0131n\u0131f\u0131nda de\u011ferlendirilerek Orman Genel Müdürlü\u011fü taraf\u0131ndan i\u015fletilir. Kadastro çal\u0131\u015fmalar\u0131 tam olarak bitirilemedi\u011fi Karadeniz Bölgesinde ve di\u011fer bölgelerde baz\u0131 istisnalar haricinde 26.000 ha saf, 155.000 yaprakl\u0131 ile kar\u0131\u015f\u0131k ve 19.000 ha ibreli ile kar\u0131\u015f\u0131k olmak üzere toplam 200.000 ha kestane orman\u0131 mevcuttur.\n<\/p>\n

  <\/p>\n

\nDo\u011fu Karadeniz Bölgesinde çay ve f\u0131nd\u0131k için 70 y\u0131ldan beri uygulanan yüksek taban fiyatlar\u0131, Çay ve Zeytinci\u011fin Islah\u0131 Kanunlar\u0131 nedeniyle mevcut orman alanlar\u0131n\u0131n aç\u0131lmas\u0131, çay ve f\u0131nd\u0131k dikimi yap\u0131lan alanlar\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sayesinde mevcut orman alanlar\u0131ndan kopuk küçük adac\u0131klar halinde bulunmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nHalk\u0131n bu alanlar\u0131 sahiplenmesi sonucunda OGM taraf\u0131ndan aç\u0131lan hukuk davalar\u0131nda kararlar OGM lehine ç\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen olu\u015fan sosyal bask\u0131lar nedeniyle mahkeme kararlar\u0131 uygulanamamaktad\u0131r. Kadastro çal\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015f devlet ormanlar\u0131nda di\u011fer türlerle kar\u0131\u015f\u0131k halde bulunan kestanelerden yöre halk\u0131n\u0131n meyvesini toplama \u015feklinde yararlanmas\u0131 bir dönem OGM taraf\u0131ndan te\u015fvik edilmi\u015ftir. OGM mevcut kestaneleri a\u015f\u0131latarak bu uygulaman\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k vatanda\u015flar\u0131n bu alanlarda bulunan kestanelerle kar\u0131\u015f\u0131k halde bulunan di\u011fer türlerini ve alt tabakada bulunan di\u011fer bitki topluluklar\u0131n\u0131 sahadan temizlemeleri mevcut Orman Kanununa göre suç olu\u015fturmas\u0131 nedeniyle OGM taraf\u0131ndan mahkemeye intikal ettirilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla yerel halk taraf\u0131ndan Kadastro çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131 istenmemektedir. Kütahya, Simav ve Aksaz Orman \u0130\u015fletme \u015eeflikleri taraf\u0131ndan idare edilen Kestanelikler bu duruma verilecek en kötü örneklerdir. Tüm bu hukuki sorunlara çözüm olarak yasama erki taraf\u0131ndan 6831 say\u0131l\u0131 Orman Kanununda de\u011fi\u015fiklik yapan 4999 say\u0131l\u0131 kanunla özel mülkiyette bulunan K\u0131z\u0131la\u011faç ve Kestanelikleri orman rejiminden ç\u0131karmak ve bunlardan yararlanmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla ç\u0131kar\u0131lmak istenen Kanunun 1. ve 13. maddeleri Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurarak bu kanunun Anayasaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fundan iptal edilmesi için kanunun iptali ve yürütmenin durdurulmas\u0131 için dava açmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Bu dava sonucunda 17\/03\/2004 tarihli Anayasa Mahkemesi karar\u0131na göre 4999 say\u0131l\u0131 "Orman Kanununda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun"un 1. ve 13. maddelerine yap\u0131lan itirazlar kabul edilerek gerekli de\u011fi\u015fikler yap\u0131lm\u0131\u015f ve bu karar 20\/03\/2004 tarihinde Resmi Gazetede yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n

\nSimav yöresinde bulunan kestaneliklerdeki sorunlar Karadeniz bölgesiyle benzerlik göstermektedir. Nitekim; Yörede Simav ilçe merkezi ve Hisarbey beldesi d\u0131\u015f\u0131nda orman kadastrosu yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca bölgede tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan sa\u011flanan ödenekle kestanenin kar\u0131\u015f\u0131mda yüksek oranda bulundu\u011fu me\u015fçerelerde Bursa yöresinden sa\u011flanan a\u015f\u0131 kalemleriyle 1956 y\u0131l\u0131ndan itibaren Çavd\u0131r, De\u011firmenciler, Öre\u011fen köyleri ile Beyce ve Demirci kasabalar\u0131ndan ba\u015flanm\u0131\u015f, bu i\u015flem Kütahya Özel \u0130daresince desteklenmi\u015ftir. A\u015f\u0131lama i\u015flemi daha sonra Çaysimav, Ahmetli, Baht\u0131ll\u0131, Hisarbey, Aksaz ve Hac\u0131 Hüseyin Efendi Köylerinde uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u0131rada a\u011faç payla\u015f\u0131m\u0131 nedeniyle yöre halk\u0131 aras\u0131nda meydana gelen çat\u0131\u015fmalar OGM birimleri taraf\u0131ndan önlenmi\u015ftir. Mahsül al\u0131m\u0131ndan sonra yöre halk\u0131 taraf\u0131ndan mülkiyeti devlete ait olan bu alanlardaki kestane a\u011façlar\u0131 sahiplenilmi\u015ftir. Sosyal bask\u0131 sonucunda koru niteli\u011fini kaybeden me\u015fçerelerde a\u015f\u0131lamalara yöre halk\u0131 taraf\u0131ndan devam edilmektedir. Kestanenin yo\u011fun olarak bulundu\u011fu me\u015fçerelerden Kay\u0131n ve Karaçam bireyleri kesilerek mevcut kapal\u0131l\u0131k k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, alt tabakadaki diri örtü ve \u015füceyratta kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Böylece nitelikleri de\u011fi\u015ftirilen koru ormanlar\u0131 alt\u0131nda yo\u011fun otlatma ve erozyon sorunlar\u0131 ba\u015f göstermi\u015ftir. Bu alanlarda yap\u0131lan i\u015flemlerin sürmesi ve ormanlar\u0131n nitelikleri bozulmaya devam edilmesi halinde \u0130zmir-Yamanlar ve Senirkent benzeri do\u011fal afetlerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131 kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Orman köylerinin yoksulluktan kurtar\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla 1938-1960 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda o zamanki anlay\u0131\u015f ve dü\u015füncelere göre bozuk orman alanlar\u0131n\u0131n çay yeti\u015ftiricili\u011fine tahsisi, orman alanlar\u0131ndaki yabani zeytinliklerin \u0131slah edilerek köylülere devir ve temliki (1938), bu yasan\u0131n 1950 y\u0131l\u0131nda sak\u0131zl\u0131k ve harnupluklarada te\u015fmil edilmesi, palamut me\u015felikleri ve f\u0131st\u0131kçaml\u0131klar\u0131n\u0131n Orman Kanununda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle orman alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131na ç\u0131kar\u0131larak köylülere devredilmesi (Palamut me\u015felikleri, meyve kadehlerinden elde edilen tanenin sentetik olarak daha ucuza elde edilmesiyle tamamen yok edilmi\u015flerdir, f\u0131st\u0131kçamlar\u0131 ekonomik de\u011ferlerini koruduklar\u0131 için \u015fimdilik korunmaktad\u0131r), 5653 say\u0131l\u0131 yasayla funda ve makiliklerin orman rejiminden ç\u0131kar\u0131larak topraks\u0131z köylülere da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131, orman niteli\u011fini kaybeden veya tar\u0131mda kullan\u0131lan veya kullan\u0131lmas\u0131nda yarar görülen alanlar\u0131n orman d\u0131\u015f\u0131na ç\u0131kar\u0131lmas\u0131 70 li y\u0131llar\u0131n sonuna kadar geçerli olan politikalard\u0131r. Ancak 1980 y\u0131l\u0131ndan itibaren ormana bak\u0131\u015f aç\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015f, \u015fehirle\u015fme ve sanayile\u015fme oran\u0131 h\u0131zla artm\u0131\u015f, kentlere göç h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r. Refah düzeyinin yükselmesi ve çevre sorunlar\u0131n\u0131n giderek artmas\u0131 sonucunda toplumun do\u011faya ve ormanlara bak\u0131\u015f aç\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Günümüz kentlisi art\u0131k a\u011faç kesimine kar\u015f\u0131d\u0131r. Orman ve do\u011fal kaynaklar\u0131n korunmas\u0131n\u0131, iyile\u015ftirilmesini ve gelecek ku\u015faklara aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 istemektedir. Orman kanununda de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlar\u0131n nedeni bunlard\u0131r.\n<\/p>\n

\nÖzel mülkiyette oldu\u011fu iddia edilen kestane alanlar\u0131n\u0131n tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 devlet orman\u0131d\u0131r. Aksini iddia edenler suç i\u015flemektedir. OGM kesinle\u015fmi\u015f mahkeme kararlar\u0131n\u0131 uygulayamamakta, kadastro çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 engellenmektedir. Kadastro çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 mevcut ihtilaflar\u0131n giderilmesini, mahkeme kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 halinde ülkemiz için büyük de\u011fer olan orman kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n gelecek ku\u015faklara daha zengin bir \u015fekilde aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Ülkemiz için büyük de\u011fer olan kestane ormanlar\u0131ndan sürekli yararlan\u0131lmas\u0131 için kestanenin % 10 dan az oranlarda kar\u0131\u015f\u0131ma kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 me\u015fçerelerde meyve üretimi yap\u0131lmamal\u0131, ancak saf veya kar\u0131\u015f\u0131k halde bulundu\u011fu alanlarda meyve üretimi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Mevcut Orman kanunu çerçevesinde OGM denetiminde olmak üzere köy ve belediye tüzel ki\u015filiklerince meyve üretimi yap\u0131lmas\u0131 daha iyi sonuç verecektir. Bozuk alanlarda otlatma yap\u0131lmas\u0131 önlenmeli, erozyon önlemleri al\u0131narak a\u011façland\u0131r\u0131lmal\u0131, niteliklerini kaybetmi\u015f, kestane verimi azalm\u0131\u015f kestane alanlar\u0131n\u0131n öncelikle \u0131slah edilerek tekrar eski durumuna dönü\u015fmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda sa\u011fl\u0131ks\u0131z bireylerden al\u0131nan a\u015f\u0131 kalemleriyle sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireylerin a\u015f\u0131lanmas\u0131 nedeniyle yayg\u0131nla\u015fan kestane kanserinin önlenmesi için bu hastal\u0131\u011fa dirençli bireyler belirlenerek a\u015f\u0131l\u0131 fidan üretiminin hastal\u0131\u011fa dayan\u0131kl\u0131 bireylerden yap\u0131lmas\u0131yla ilgili çal\u0131\u015fmalara h\u0131z verilmelidir. Kestanenin ekolojisine uygun alanlarda bulunan özel mülkiyete ait alanlarda kestanelik kurulmas\u0131 özendirilmeli, böylece devlet ormanlar\u0131ndaki kestaneler üzerindeki sosyal bask\u0131 azalt\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Can ACAR  Anadolu Kestanesi. (Castenea sativa Mill) kuzey yar\u0131mkürenin nemli ve güne\u015fli yamaçlar\u0131nda mineral bak\u0131m\u0131ndan zengin ve iyi havalanan potasyumca zengin topraklarda yay\u0131l\u0131\u015f gösteren, odun ve meyve özellikleri bak\u0131m\u0131ndan ekonomik olarak de\u011ferli bir orman a\u011fac\u0131d\u0131r. Optimum geli\u015fmesini 300-600 m lerde yapmakla birlikte di\u011fer türlerle birlikte 1500 m de yeti\u015febilir. Ülkemizde Karadeniz, Marmara ve Ege Bölgelerinde […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[401],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-1127","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uyelerimizden"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1127","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1127"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1127\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172451,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1127\/revisions\/172451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1127"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1127"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1127"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=1127"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}