{"id":11752,"date":"2009-07-10T13:51:00","date_gmt":"2009-07-10T13:51:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:30","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:30","slug":"ask-1-11752","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/ask-1-11752","title":{"rendered":"A\u015eK 1"},"content":{"rendered":"
\t<\/span><\/span>Bundan önceki iki yaz\u0131mda sevgi kavram\u0131n\u0131 i\u015flemi\u015ftim. Özellikle var olmu\u015f sevgiyi tarif etmeye çal\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Bu yaz\u0131 ve devam\u0131nda sevginin ilk tutu\u015fturucusu olan a\u015fk\u0131 ele almaya çal\u0131\u015faca\u011f\u0131m. <\/span><\/div>\n
\t<\/span><\/span>\u0130nsan di\u011fer insanlara ihtiyaç duyar \u015fekilde programlanm\u0131\u015f bir varl\u0131kt\u0131r. Bu yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan getirdi\u011fi bir özelliktir. <\/span><\/div>\n
Hayvanlar veya bitkiler âlemi de birbirine ba\u011fl\u0131 ve (ba\u011f\u0131ml\u0131) muhtaç olarak yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Çam a\u011fac\u0131na zararl\u0131 olan pamuklu ko\u015fnil, bal aras\u0131n\u0131n yiyece\u011finin tezahüründe etken oluverir. Bütün bunlar yarat\u0131l\u0131\u015ftaki mucizevî ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n eseridir. Birbirini tamamlayan bir sistem içinde, birine külfet olan bir etken, di\u011fer bir canl\u0131 için nimet olabilecek \u015fekilde programlanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/div>\n
\t<\/span><\/span>Hayvan veya bitki âlemi bile, türler olarak birbirine ihtiyaç duyuyorsa, insan türünün yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndaki mükemmellik bir yana, canl\u0131 cans\u0131z tüm türlere ihtiyaç duymas\u0131 bir kusur de\u011fildir. Çünkü, yarat\u0131l\u0131\u015fta birbirine ihtiyaç duyacak \u015fekilde programlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu program\u0131n kontrolü de kendi eline (iradesine) verilmi\u015ftir.<\/span><\/div>\n
\t<\/span><\/span>E\u011fer duyulan ihtiyaç a\u015f\u0131r\u0131 giderse ne olur? \u0130htiyaçtan da öte, tutku \u015feklini al\u0131rsa ve âdeta ihtiyaç duydu\u011fu materyale mahkûm olursa neler olur?  Evet, böyle oldu\u011fu dönemlerde normal d\u0131\u015f\u0131l\u0131k söz konusu olur ve hemen müdahale gerekebilir. Örnekle aç\u0131klarsam daha iyi olacak san\u0131r\u0131m: K\u0131rm\u0131z\u0131 örümcek, yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndaki program gere\u011fi ve irade hürriyetinden yoksun olarak, a\u011faç yapra\u011f\u0131na â\u015f\u0131k olmu\u015ftur. Yapra\u011f\u0131 o kadar çok sever ki, her zaman ona yak\u0131n olmay\u0131 istemektedir. Bu sevgi onun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da teminat\u0131d\u0131r ayn\u0131 zamanda. Çünkü yaprakta ona hayat verecek her \u015feyi bulmaktad\u0131r. Fakat yaprak tutsak edecek kadar olan ba\u011fl\u0131l\u0131ktan \u015fikâyetçidir. Çünkü her geçen dakikada hep alan, hiç vermeyen k\u0131rm\u0131z\u0131 örümce\u011fin a\u015fk\u0131, yapra\u011f\u0131n sonunu haz\u0131rlamaktad\u0131r. K\u0131rm\u0131z\u0131 örümce\u011fin yapra\u011fa olan a\u015fk\u0131, hem kendini hem de yapra\u011f\u0131 bitirmektedir. <\/span><\/div>\n
\t<\/span><\/span>Bu iradeyi saf d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakan, etkisizle\u015ftiren bir a\u015fkt\u0131r. Tutsak olunmu\u015f ve tutsak etmi\u015f, asalakça bir a\u015fk. Müdahale gerekmektedir. Durum konunun uzmanlar\u0131na iletilir, onlar\u0131n tavsiyesi gere\u011fi gereken yap\u0131l\u0131r. Tutsak etmi\u015f ve tutsak olunmu\u015f a\u015fk müdahale sonucu sahili selamete ç\u0131kar\u0131l\u0131r. <\/span><\/div>\n
\t<\/span><\/span>\u0130nsan ile di\u011fer canl\u0131lar aras\u0131ndaki fark, insan\u0131n e\u015fref-i kâmil olarak yarat\u0131lmas\u0131nda gizlidir. K\u0131rm\u0131z\u0131 örümcek gibi, insanda â\u015f\u0131k olur. Hem bazen o denli yo\u011fundur ki bu duygu, görenler Ona, a\u015fk gözünü kör etmi\u015f derler. E\u011fer a\u015fk\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k bulur da, vuslat gerçekle\u015firse, bu durumda müdahaleye gerek kalmadan a\u015fk bitiverir.<\/span><\/div>\n
\t<\/span><\/span>Say\u0131n Okur! Hemen itiraz etme! Biter dediysek biter! <\/span><\/div>\n
\t<\/span><\/span>Evet, vuslat a\u015fk\u0131 bitirir. Yegâne amaç kavu\u015fmak ise, a\u015fk görevini yerine getirmi\u015ftir. K\u0131rm\u0131z\u0131 örümcek geli\u015fim safhalar\u0131n\u0131 tamamlayarak, yapra\u011fa ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.  Â\u015f\u0131k ve ma\u015fuk kavu\u015fmu\u015ftur. Bundan sonra i\u015f sevginin i\u015fidir. Sevgi ya varolmu\u015f bir sevgi olacak ya da tutku haline gelerek eziyetini devam ettirecektir. <\/span><\/div>\n
\t<\/span><\/span>Günümüzün psikologlar\u0131 a\u015fk\u0131 tarif ederken önemli üç durumun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fk olarak nitelerler. 1- kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z verme iste\u011fi 2- fiziksel olarak yak\u0131n olma iste\u011fi (vuslat) 3- koruma ve kollama iste\u011fi. E\u011fer bu üç durum var ise, a\u015fk da vard\u0131r. Bu bir yönüyle bülbülün güle olan a\u015fk\u0131na benziyor. Bülbül bu üç duyguyu da yo\u011fun olarak ya\u015f\u0131yor. Bunda sorun yok. Ama gülün bundan haberi var m\u0131 o tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r i\u015fte. <\/span><\/div>\n
\t<\/span><\/span>E\u011fer gül için, bülbülün a\u015fk\u0131 önemsiz ise, o zaman bülbülün kendine verilmi\u015f ilahi bir tasarruf olan irade mekanizmas\u0131n\u0131 çal\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 gerekmekte. \u0130rade mekanizmas\u0131n\u0131 i\u015fletemeyen bülbül y\u0131llarca virane diyarlarda a\u011flar durur. Amac\u0131 a\u015fk\u0131n\u0131n büyüklü\u011fünü ispat etmek ise, bunu ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Böyle bir a\u015fka \u015fapka ç\u0131karmakla beraber, ke\u015fke iradesini i\u015fletseydi de, virane diyarlarda kendine ac\u0131nd\u0131r\u0131p durmasayd\u0131 derim ben. <\/span><\/div>\n
\t<\/span><\/span>A\u015fk\u0131 gözünü kör etmi\u015ftir. Bu yönüyle o duygu art\u0131k a\u015fk de\u011fil kör tutkudur. Fark da buradad\u0131r. Çünkü a\u015fk özgür b\u0131rak\u0131r, azad eder, tutku ise tutuklar, mahkûm eder. <\/span><\/div>\n
\t<\/span><\/span>Günümüzde a\u015fk anlam ve önemini yitirmeye yüz tutmu\u015ftur. Bu sosyal de\u011fi\u015fimin bir sonucudur. Âcizane meslek hayat\u0131mda, kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fapkam\u0131 ç\u0131kar\u0131p derin dü\u015füncelere dald\u0131\u011f\u0131m a\u015fklar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 çok az olarak görmekteyim. Genetik kodda, yani yarat\u0131l\u0131\u015fta var olan bir duygu nas\u0131l böyle bir biçim de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir? Sadece biçim de\u011fi\u015ftiren a\u015fk da de\u011fildir. Sevgi de, mutluluk da anlam de\u011fi\u015fikli\u011fine u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/div>\n
\t<\/span><\/span>Günümüz insan\u0131n pek ço\u011fu, hususiyetle de gençler, mutluluk ile hazz\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Zaman zaman genç insanlar\u0131n a\u011fz\u0131ndan \u015funa benzer \u015feyler duyuyorum ve bu beni ürkütüyor. Hamburger yedim ve çok mutlu oldum diyor. Veya ya\u015fas\u0131n istedi\u011fim gözlü\u011fü ald\u0131m ve çok mutlu oldum diyor. Sonunda bitecek olan bir \u015feyde, kesintisiz mutluluk olamaz. Onun için, sonunda bitmeye mahkûm olan tüm hazlar da a\u015fk olamaz. Bu gün için çok güzelsin, ya bir kaza sonucu yüzünün parçalanm\u0131\u015f haline ne dersin? Bu gün için çok sa\u011fl\u0131ks\u0131n, kalbinin mitral kapa\u011f\u0131nda stenoz (darl\u0131k) veya dilate (bolluk, geni\u015fleme) olursa ne dersin? <\/span><\/div>\n
\t<\/span><\/span>Günümüz toplumu almay\u0131, sahip olmay\u0131 mutluluk olarak ö\u011frenmi\u015f. Bu içi bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f bir e\u011fitimin (pardon ö\u011fütümün) bir sonucudur. Oysa alman\u0131n yan\u0131nda, e\u011fer payla\u015fmak, vermek duygular\u0131n\u0131 da ya\u015famas\u0131na zemin haz\u0131rlansayd\u0131, mutlulu\u011fun tek kayna\u011f\u0131n\u0131n almak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ö\u011frenebilecekti. <\/span><\/div>\n
\t<\/span><\/span>Gelecek yaz\u0131mda insan a\u015fk\u0131n\u0131n gayesini,  normal d\u0131\u015f\u0131 olmayan a\u015fklar\u0131 ve a\u015f\u0131klar\u0131, bunlar\u0131n temel özellik ve güzelliklerini payla\u015fmak dile\u011fiyle..<\/span><\/div>\n
<\/div>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Uzm. Psikolojik Dan. H.\u0130brahim AKTA\u015e<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bundan önceki iki yaz\u0131mda sevgi kavram\u0131n\u0131 i\u015flemi\u015ftim. Özellikle var olmu\u015f sevgiyi tarif etmeye çal\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Bu yaz\u0131 ve devam\u0131nda sevginin ilk tutu\u015fturucusu olan a\u015fk\u0131 ele almaya çal\u0131\u015faca\u011f\u0131m.  \u0130nsan di\u011fer insanlara ihtiyaç duyar \u015fekilde programlanm\u0131\u015f bir varl\u0131kt\u0131r. Bu yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan getirdi\u011fi bir özelliktir.  Hayvanlar veya bitkiler âlemi de birbirine ba\u011fl\u0131 ve (ba\u011f\u0131ml\u0131) muhtaç olarak yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Çam a\u011fac\u0131na zararl\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-11752","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11752","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11752"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11752\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170748,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11752\/revisions\/170748"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11752"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=11752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}