{"id":117882,"date":"2014-09-20T15:02:00","date_gmt":"2014-09-20T15:02:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:57:58","modified_gmt":"2025-10-23T09:57:58","slug":"ilk-selulozik-etanol-fabrikalarinin-dusundurdukleri-117882","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/ilk-selulozik-etanol-fabrikalarinin-dusundurdukleri-117882","title":{"rendered":"\u0130lk sel\u00fclozik etanol fabrikalar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fckleri"},"content":{"rendered":"

Fosil yak\u0131tlar\u0131n ozon tabakas\u0131na olumsuz etkisi dolay\u0131s\u0131yla, küresel \u0131s\u0131nman\u0131n ana nedenlerinden biri oldu\u011fu bir gerçek. Buradan yola ç\u0131kan dünya karar mekanizmalar\u0131, özellikle petrol kullan\u0131m\u0131n\u0131 devreden ç\u0131kartacak seçenek aray\u0131\u015f\u0131nda önceli\u011fi biyoyak\u0131tlara vermi\u015ftir<\/a>[1]. Asl\u0131nda 1970’lerde Brezilya’n\u0131n \u015feker kam\u0131\u015f\u0131ndan elde etti\u011fi etanolun petrol ikamesindeki cazip fiyat\u0131, di\u011fer ülkeleri de harekete geçirmi\u015f ve m\u0131s\u0131r ABD’de biyoyak\u0131t olarak devreye sokulmu\u015ftur. Bunu birçok AB’ ülkesi de takip etmi\u015f ve gelecek y\u0131llarda daha yüksek oranda biyoyak\u0131t kullan\u0131m\u0131 hedeflenmi\u015ftir. Hatta AB 2010’larda ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131kta kullan\u0131lan yak\u0131tlardaki biyoyak\u0131t kar\u0131\u015f\u0131m oran\u0131 %5,75’i, 2020’lerde %10’lara ç\u0131karmay\u0131 planlayarak,  konu ile ilgili yat\u0131r\u0131mlara maddi destek sa\u011flamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Do\u011fal olarak bu politik kararlara göre de, endüstri gerekli yat\u0131r\u0131mlar\u0131 planlay\u0131p, uygulamaya koymu\u015ftur. Ne var ki kaynaklar\u0131n\u0131n g\u0131da d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131n, G20’lerce g\u0131da krizinin ana nedeni olarak aç\u0131klanmas\u0131ndan sonra, yakla\u015f\u0131mlar yeniden de\u011ferlendirilmek durumunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu a\u015famada su yüzüne ç\u0131kan bir olgu, olay\u0131 bamba\u015fka bir yöne çevirmi\u015ftir. Bu zamana kadarki CO2 sal\u0131n\u0131m hesaplar\u0131nda biyoyak\u0131tlar\u0131 sa\u011flayan bitkilerin tar\u0131m\u0131 esnas\u0131nda ve orman açmalar\u0131 nedeni ile aç\u0131\u011fa ç\u0131kan CO2‘in dolayl\u0131 etkisi (ILUC<\/a>[2]) adeta göz ard\u0131 edilmi\u015fti. Bu etkinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabulünden sonra da, ilgili komisyon Avrupa Parlamentosuna (AP) ba\u015fvurarak, olay\u0131n yeniden de\u011ferlendirilmesini talep etmi\u015ftir. AP 11 Eylül 2013 tarihli toplant\u0131s\u0131nda önceki kararlar çerçevesinde 2020’lerde yak\u0131t harman\u0131nda %10 olarak öngörülen biyoyak\u0131t oran\u0131n\u0131n %5’lerde kalmas\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir. Bu karar AB biyoyak\u0131t endüstrisinde \u015fok etki yaratm\u0131\u015ft\u0131r. AB destekleriyle ileriye yönelik kapasite art\u0131r\u0131m\u0131 için yat\u0131r\u0131m yapan firmalar\u0131n, onlar\u0131n üst çat\u0131 organizasyonlar\u0131n\u0131n ve bas\u0131n organlar\u0131n\u0131n “bu bir ‘maç esnas\u0131nda kural de\u011fi\u015fimidir’”, “biyoyak\u0131tlar konusunda U-dönü\u015fü” gibi yak\u0131nma ve saptamalara \u015fahit olunmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi m\u0131s\u0131r, soya gibi g\u0131da maddeleri birinci; m\u0131s\u0131r sap\u0131, orman ürünleri, organik at\u0131klar vs. ikinci (selülozik); alg gibi tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 kaynaklar üçüncü nesil biyoyak\u0131tlar\u0131n hammaddelerini olu\u015fturmaktad\u0131r. Zaten ikinci ve üçüncü nesil biyoyak\u0131tlarla ilgili AR-GE yo\u011fun olarak devam ediyordu ve hatta THY<\/a>[3] dâhil birçok büyük hava yolu \u015firketi, üçüncü nesil (algler) kaynakl\u0131 yak\u0131t üreticileri ile ticari görü\u015fmeleri ba\u015flatm\u0131\u015flard\u0131.<\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

\u0130\u015fte tam bu a\u015famada selülozik etanol üretimi için pilot çal\u0131\u015fmalar meyvelerini verme\u011fe ba\u015flad\u0131. \u0130lki Crescentino, \u0130talya’da 2013 ekiminde, \u0130talyan Mossi Ghisolfi Group ve Danimarka’l\u0131 Novozymes ortakl\u0131\u011f\u0131nda kurulan “Beta Renewables<\/a>” ve ikincisi de Emmetsburg, Iowa’da (ABD)’da, eylül 2014 de, Hollandal\u0131 (Royal DSM) ve ABD’li (POET, LLC) ortakl\u0131\u011f\u0131nda kurulan Project LIBERTY<\/a> fabrikalar\u0131 selülozik etanol üretimine ba\u015flad\u0131lar. Bu ticari üretimlerin ana maddesi ABD’de m\u0131s\u0131r, \u0130talya’da ise bu\u011fday, çeltik sap\u0131 ile karg\u0131d\u0131r. Ortaklar\u0131n enzim ve biyoetanol üretimindeki onlarca y\u0131ll\u0131k tecrübeleri, bu yat\u0131r\u0131mlar\u0131n gerçekle\u015fmesinde yönlendirici olmu\u015ftur. Söz konusu yat\u0131r\u0131mlarda öne ç\u0131kan bir olgu,  kamunun olaya s\u0131cak yakla\u015f\u0131m\u0131 çarp\u0131c\u0131d\u0131r. Örne\u011fin ABD’deki yat\u0131r\u0131mda Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131 fabrikan\u0131n mühendislik çal\u0131\u015fmalar\u0131 ve in\u015faat a\u015famas\u0131nda 100 milyon US$, Iowa eyaleti 20 milyon US$, Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131 da 3 milyon US$ yard\u0131mda bulunmu\u015ftur. Günde 770 tonluk tar\u0131msal ürün at\u0131\u011f\u0131 (sap, yaprak, kök, dal vs) i\u015fleme kapasitesindeki bu fabrika, y\u0131lda 75 milyon litre etanol üretebilecektir. \u015eirket cirosunun, biyoetanol ve lisans gelirleri ile birlikte 2020’lerde, 250 milyon US$’\u0131 bulaca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir. Özellikle m\u0131s\u0131r üreticilerinin saplar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi aç\u0131s\u0131ndan, çiftçiye milyonlarca dolar gelir sa\u011flayaca\u011f\u0131 beklenmektedir. \u0130\u015fletmenin Iowa’ya y\u0131ll\u0131k 1,2 milyar US$ katk\u0131da bulunaca\u011f\u0131 öngörülmektedir.<\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Bu yat\u0131r\u0131m dalgas\u0131n\u0131 di\u011fer birçok fabrikan\u0131n izleyece\u011fi muhakkak. Peki, sistemin yararland\u0131\u011f\u0131 hammadde bu yat\u0131r\u0131mlara yeterli olabilecek mi? Biyo-ekonominin bu ileri uygulamalar\u0131n\u0131n, tar\u0131msal yat\u0131r\u0131mlarda yeni yönlendirmelere neden olaca\u011f\u0131 beklenmektedir. Hele hele ABD’nin 2022’lere 75 milyar litre selülozik etanol hedeflemesi (daha 1000 adet Project LIBERTY<\/a> gibi selülozik etanol fabrikas\u0131 ile sa\u011flanabilir), olay\u0131n önemini çarp\u0131c\u0131 olarak ortaya koymaktad\u0131r. Bu a\u015famada enerji bitkilerine de gereksinim do\u011facakt\u0131r. Peki, hektardan ortalama 5 ton sap kald\u0131ran ve bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda 90 dolar kazanan m\u0131s\u0131r üreticisi, gereksinimi kar\u015f\u0131layabilecek mi? \u0130\u015fte bu durumda söz konusu fabrikalar\u0131n enerji bitkilerine yönlenmesi kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Dall\u0131 dar\u0131 (switchgrass) bu gurup bitkilerin ba\u015f\u0131nda gelmekte ve ticari olarak bir çok ülkede devreye girmi\u015ftir. \u0130ki farkl\u0131 hammadde kayna\u011f\u0131n\u0131n, kendi aralar\u0131ndaki rekabetini<\/a> zaman gösterecektir. Di\u011fer bir soru da, dall\u0131 dar\u0131n\u0131n selülozik etanol üretimi d\u0131\u015f\u0131nda, yem maddesi olarak kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r.  Çok yeni bir yay\u0131nda<\/a> dall\u0131 dar\u0131n\u0131n enerji bitkisi olarak de\u011fil de, hayvan yemi olarak kullan\u0131m\u0131n\u0131n daha ekonomik olabilece\u011fine de\u011finilmektedir. Birinci ku\u015fak biyoyak\u0131tlar\u0131n hammaddesi m\u0131s\u0131r gibi ana g\u0131da maddesi oldu\u011fundan, g\u0131da yetmezli\u011fini ve fiyat art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 tetiklemesi nedeniyle biyoyak\u0131t hammaddesi olarak kullan\u0131m\u0131 G20’ler taraf\u0131ndan yasaklanm\u0131\u015ft\u0131. Bu kez, ikinci ku\u015fak selülozik etanol ham maddelerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n, hayvan yemi yetmezli\u011fi ve fiyat art\u0131\u015f\u0131na neden oldu\u011fu gerekçesi ile ayn\u0131 örgüt taraf\u0131ndan engellenmesine mi \u015fahit olaca\u011f\u0131z!<\/span><\/p>\n

Nazimi Aç\u0131kgöz<\/span><\/p>\n

Not: Bu yaz\u0131 “http:\/\/nazimiacikgoz.wordpress.com\/”  portal\u0131nda yay\u0131nlanan “SELÜLOZ\u0130K ETANOL ÜRET\u0130M\u0130 DÜNYA EKONOM\u0130S\u0130NE B\u0130R KATKI SA\u011eLAYAB\u0130LECEK M\u0130!<\/a>” analizinden özetlenmi\u015ftir.<\/span><\/h2>\n

<\/p>\n
\n
\n

<\/a>[1] Aç\u0131kgöz Nazimi, 2013: http:\/\/blog.milliyet.com.tr\/ab-de-biyoyakitlar-konusunda-u-donusu\/Blog\/?BlogNo=429337<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

<\/a>[2]  ILUC: Indirect land-use change – arazi kullan\u0131m\u0131ndaki de\u011fi\u015fikli\u011fin dolayl\u0131 etkisi<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

<\/a>[3] http:\/\/www.yesilekonomi.com\/surdurulebilirlik\/thy-copten-jet-yakiti-ureten-sirket-ile-gorusmelere-basladi<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Prof.Dr. Nazimi A\u00c7IKG\u00d6Z<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fosil yak\u0131tlar\u0131n ozon tabakas\u0131na olumsuz etkisi dolay\u0131s\u0131yla, küresel \u0131s\u0131nman\u0131n ana nedenlerinden biri oldu\u011fu bir gerçek. Buradan yola ç\u0131kan dünya karar mekanizmalar\u0131, özellikle petrol kullan\u0131m\u0131n\u0131 devreden ç\u0131kartacak seçenek aray\u0131\u015f\u0131nda önceli\u011fi biyoyak\u0131tlara vermi\u015ftir[1]. Asl\u0131nda 1970’lerde Brezilya’n\u0131n \u015feker kam\u0131\u015f\u0131ndan elde etti\u011fi etanolun petrol ikamesindeki cazip fiyat\u0131, di\u011fer ülkeleri de harekete geçirmi\u015f ve m\u0131s\u0131r ABD’de biyoyak\u0131t olarak devreye sokulmu\u015ftur. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-117882","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117882","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117882"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117882\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170431,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117882\/revisions\/170431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117882"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117882"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117882"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=117882"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}