{"id":1197,"date":"2007-04-29T12:42:00","date_gmt":"2007-04-29T12:42:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:01:13","modified_gmt":"2025-10-23T10:01:13","slug":"organik-tarim-konusunda-en-onemli-soruna-bir-cozum-onerisi-1197","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/organik-tarim-konusunda-en-onemli-soruna-bir-cozum-onerisi-1197","title":{"rendered":"Organik Tar\u0131m Konusunda En \u00d6nemli Soruna Bir \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00d6nerisi"},"content":{"rendered":"<p>\nOrganik tar\u0131m, &ouml;zellikle son 10 y\u0131ld\u0131r giderek artan oranda kullan\u0131lmaya ba\u015flayan bir kavram. 1940&#39;lardan &ouml;nce b&ouml;yle bir kavram yoktu. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; bir tar\u0131msal &uuml;r&uuml;n&uuml;n organik ya da organik olmamas\u0131 konusu, olabilirli\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;nmeye hi&ccedil; gerek olmam\u0131\u015ft\u0131. 1970&#39; lere kadar olan s&uuml;re&ccedil;te de pek ihtiya&ccedil; hissedilmedi. Ancak 1970&#39; ler sonras\u0131 insanlar, &ouml;zellikle Avrupa halklar\u0131, tar\u0131msal &uuml;r&uuml;nlerin &uuml;retimi s\u0131ras\u0131nda bir&ccedil;ok kimyasal kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu kimyasallar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011fa ve &ccedil;evreye zararl\u0131 olabilece\u011fi d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lerek konu &uuml;zerinde odaklan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131 ve g&ouml;r&uuml;ld&uuml; ki tar\u0131msal &uuml;r&uuml;nlerde hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan ila&ccedil;lar, bu &uuml;r&uuml;nleri t&uuml;keten insanlar\u0131n da sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebilmekte. G&ouml;r&uuml;ld&uuml; ki kullan\u0131lan g&uuml;breler yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131 tehdit ediyor, &uuml;r&uuml;nleri lezzetsizle\u015ftiriyor, topraklar\u0131 bozuyor ve en &ouml;nemlisi &quot;gelecekte acaba o eskiden yedi\u011fimiz mis gibi g\u0131dalar\u0131 bulabilecek miyiz? &Ccedil;ocuklar\u0131m\u0131z, torunlar\u0131m\u0131z bunlar\u0131 tadabilecek mi?&quot; sorusunu sormam\u0131za yol a&ccedil;\u0131yordu.\n<\/p>\n<p> Peki, organik tar\u0131m tam anlam\u0131yla nedir? A&ccedil;\u0131k&ccedil;as\u0131 bu konuda benim dahi &ccedil;ok \u015fik&acirc;yetim var. A&ccedil;\u0131k a&ccedil;\u0131k bu kavram\u0131n ne oldu\u011funu, neleri i&ccedil;erdi\u011fini bilmiyoruz. \u0130nternette yapt\u0131\u011f\u0131m k\u0131sa bir arama sonucu ald\u0131\u011f\u0131m organik tar\u0131m tan\u0131mlar\u0131na gelin bir g&ouml;z atal\u0131m:<\/p>\n<p><strong>Tan\u0131m 1-<\/strong> &quot;Organik Tar\u0131m, kelime itibariyle sentetik ve kimyasal ila&ccedil;lar ile g&uuml;brelerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n yasak oldu\u011fu kontroll&uuml; bir &uuml;retim \u015feklidir&quot;.<\/p>\n<p><u>Sorgulama 1-<\/u> Bu ifadeden anl\u0131yoruz ki organik tar\u0131mda sentetik ve kimyasal ila&ccedil;lar ve g&uuml;breler yasakt\u0131r ve bu &uuml;retim kontroll&uuml;d&uuml;r. Peki, organik tar\u0131m sadece bu mudur?<\/p>\n<p><strong>Tan\u0131m 2-<\/strong> Organik (ekolojik\/biyolojik) tar\u0131m; topra\u011f\u0131, havay\u0131, suyu koruyarak ona zarar vermeden s&uuml;rd&uuml;r&uuml;lebilir &uuml;retimi sa\u011flamak; biyo&ccedil;e\u015fitlili\u011fi korumak, kontroll&uuml; ve sertifikal\u0131 &uuml;retim metodu ile t&uuml;keticiye sa\u011fl\u0131kl\u0131 &uuml;r&uuml;nler sunmakt\u0131r.<\/p>\n<p><u>Sorgulama 2-<\/u> Bu bence daha iyi bir tan\u0131m.<\/p>\n<p><strong>Tan\u0131m 3-<\/strong> Ekolojik Tar\u0131m; &uuml;retimde kimyasal girdi kullanmadan, &uuml;retimden t&uuml;ketime kadar her a\u015famas\u0131 kontroll&uuml; ve sertifikal\u0131 tar\u0131msal &uuml;retim bi&ccedil;imidir.<\/p>\n<p><u>Sorgulama 3-<\/u> Bu tan\u0131m daha &ccedil;ok g\u0131da g&uuml;venli\u011fi kayg\u0131lar\u0131na odaklanm\u0131\u015f bir tan\u0131m. Tam olarak a&ccedil;\u0131klam\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Tan\u0131m 4-<\/strong> Organik tar\u0131m, geleneksel tar\u0131mla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha az d\u0131\u015f tar\u0131msal girdilerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, fakat daha &ccedil;ok biyolojik yo\u011funlu\u011fun yer ald\u0131\u011f\u0131 alternatif bir tar\u0131m sistemidir.<\/p>\n<p><u>Sorgulama 4-<\/u> Evet bu da i\u015fin baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 a&ccedil;\u0131klayan bir tan\u0131m. Hi&ccedil; tar\u0131msal girdi kullanmadan &uuml;retim yapmak s&ouml;z konusu de\u011fil. O halde bu i\u015fin ad\u0131 tar\u0131msal &uuml;retim de\u011fil do\u011fadan toplay\u0131c\u0131l\u0131k olmal\u0131. Ki onda bile girdi olarak i\u015fg&uuml;c&uuml; var.<\/p>\n<p><strong>Tan\u0131m 5-<\/strong> Organik Tar\u0131m (Biyolojik, Ekolojik Tar\u0131m): Tar\u0131msal &uuml;retimin insana ve &ccedil;evreye zarar vermeden ger&ccedil;ekle\u015ftirildi\u011fi, ekolojik sistemde sentetik kimyasallar ve bu kimyasallar\u0131n hatal\u0131 uygulamalar\u0131 sonucu kaybolan do\u011fal dengeyi yeniden kurmaya y&ouml;nelik bir tar\u0131m y&ouml;ntemidir. Organik tar\u0131m bir &quot;alternatif tar\u0131m&quot; y&ouml;ntemi de\u011fildir. Geleneksel tar\u0131m\u0131n, g&uuml;n&uuml;m&uuml;z teknoloji ve ko\u015fullar\u0131nda uygulanmas\u0131d\u0131r. Konvansiyonel tar\u0131m ise &quot;sentetik kimyasal tar\u0131m&quot; olarak ifade edilmelidir. S&uuml;rd&uuml;r&uuml;lebilir, IPM, alternatif, iyile\u015ftirilmi\u015f tar\u0131m y&ouml;ntemleri organik tar\u0131m olarak de\u011ferlendirilemez. Bu tar\u0131m y&ouml;ntemlerinde sentetik kimyasallar\u0131n kullan\u0131m\u0131 kontrol alt\u0131na al\u0131n\u0131rken organik tar\u0131mda sentetik kimyasal girdiler kullan\u0131lmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p><u>Sorgulama 5-<\/u> \u0130\u015fte bir otorite daha &ccedil;\u0131k\u0131yor ve az &ouml;nce ba\u015fka bir tan\u0131mc\u0131n\u0131n &quot;alternatif&quot; dedi\u011fine &quot;alternatif de\u011fildir&quot; diyor. Kafam\u0131z daha da kar\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Organik tar\u0131m y&ouml;netmeli\u011finde iyi bir tan\u0131m var gibi. Ancak buradaki tan\u0131m da organik tar\u0131m\u0131 a&ccedil;\u0131klam\u0131yor, organik tar\u0131m faaliyetlerini a&ccedil;\u0131kl\u0131yor. Buna g&ouml;re &quot;organik tar\u0131m faaliyetleri: Toprak, su, bitki, hayvan ve do\u011fal kaynaklar kullan\u0131larak organik &uuml;r&uuml;n veya girdi &uuml;retilmesi ya da yeti\u015ftirilmesi, do\u011fal alan ve kaynaklardan &uuml;r&uuml;n toplanmas\u0131, hasat, kesim, i\u015fleme, tasnif, ambalajlama, etiketleme, muhafaza, depolama, ta\u015f\u0131ma, pazarlama, ithalat, ihracat ile &uuml;r&uuml;n veya girdinin t&uuml;keticiye ula\u015f\u0131ncaya kadar olan di\u011fer i\u015flemlerini ifade eder.&quot; denilmekte.<\/p>\n<p>\nDaha da &ccedil;ok tan\u0131m bulabilir ve de\u011ferlendirebiliriz ancak okuyucuyu s\u0131kmak istemiyorum. Burada bir ger&ccedil;e\u011fi k\u0131saca anlatmak istedim. Bu ger&ccedil;ek a&ccedil;\u0131\u011fa kavu\u015ftu\u011funda \u015fu sorular cevap bulabilecek:<\/p>\n<p>1- Organik tar\u0131m neden yeteri kadar geli\u015fmiyor?<br \/>\n2- Organik tar\u0131msal &uuml;retim yapmak neden zor?<br \/>\n3- Organik &uuml;r&uuml;nleri pazarlamak neden zor?<br \/>\n4- Neden t&uuml;ketici istedi\u011fi organik &uuml;r&uuml;n&uuml; kabul edilebilir fiyata istedi\u011fi zaman ula\u015fam\u0131yor?<\/p>\n<p>A&ccedil;\u0131k&ccedil;as\u0131 organik tar\u0131m\u0131n &quot;ne&quot; oldu\u011fu, nas\u0131l yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi \u015fu an itibar\u0131 ile tam belirli de\u011fildir. Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 y&ouml;netmelik elbette kimi konular\u0131 ortaya koyuyor (y&ouml;netmeli\u011fi <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.tarim.gov.tr\/arayuz\/10\/icerik.asp?efl=uretim\/organiktarim\/organik_tarim.htm&amp;curdir=\\uretim\\organiktarim&amp;fl=organik.doc\" title=\"http:\/\/www.tarim.gov.tr\/arayuz\/10\/icerik.asp?efl=uretim\/organiktarim\/organik_tarim.htm&amp;curdir=\\uretim\\organiktarim&amp;fl=organik.doc\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.tarim.gov.tr\/arayuz\/10\/icerik.asp?efl=uretim\/organiktarim\/organik_tarim.htm&amp;curdir=\\uretim\\organiktarim&amp;fl=organik.doc<\/a>&nbsp; web adresinde g&ouml;rebilirsiniz).<\/p>\n<p>Ancak maalesef bu y&ouml;netmelik uluslar aras\u0131 &ccedil;apta denetlenebilir de\u011fil. Baz\u0131 kurallar\u0131n nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fini ortaya koyuyor ancak bize tam olarak bir yol haritas\u0131 &ccedil;izmiyor. Say\u0131n bakan\u0131m\u0131z bir beyan\u0131nda, &quot;tar\u0131m sekt&ouml;r&uuml;nde entelekt&uuml;eller yok, bu y&uuml;zden sekt&ouml;r geli\u015fmiyor&quot; demi\u015f. Bu g&ouml;r&uuml;\u015fe kat\u0131l\u0131yorum ve konuyla ilgili ele\u015ftirilerimi a&ccedil;\u0131klay\u0131p, d&uuml;zeltmelerle ilgili yol almay\u0131 umuyorum. Bana g&ouml;re en &ouml;nemli sorunlar \u015funlar:<\/p>\n<p>1- Mevcut y&ouml;netmelik, uluslar aras\u0131 anlamda tan\u0131n\u0131r olabilecek yap\u0131ya haiz de\u011fil. Bu y&ouml;netmeli\u011fin uluslar aras\u0131 anlamda ge&ccedil;erli olabilmesi i&ccedil;in &ouml;ncelikle ISO 45011 standard\u0131na uygun yaz\u0131lmas\u0131 gerekmekte. <\/p>\n<p align=\"justify\">\n<br \/>\n2- Y&ouml;netmelikteki baz\u0131 izin verilen maddeler, uluslar aras\u0131 alanda izin verilmeyen maddeler. Ge&ccedil;enlerde organik elma &uuml;reten bir tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m bana elma i&ccedil; kurdu ile nas\u0131l sava\u015fabilece\u011fini sordu. Ad\u0131n\u0131 hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131m bir kimyasal ad\u0131 s&ouml;yledi. Dedi\u011fine g&ouml;re bu kimyasal &uuml;lkemizde organik tar\u0131m i&ccedil;in izinli ancak Avrupa&#39; da yasakm\u0131\u015f. Bu durumda \u015f&ouml;yle bir soru olu\u015fuyor kafam\u0131zda: Avrupa&#39; n\u0131n organik &uuml;r&uuml;nleri bizimkilerden daha m\u0131 organik?\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<br \/>\n3- \u015eu an bir &uuml;retici organik tar\u0131m &uuml;retimine ba\u015flamak istese elbette &ouml;ncelikle bir sertifikasyon kurulu\u015funa gitmek zorunda. Oradan ald\u0131\u011f\u0131 kimi y&ouml;nergelerle &uuml;retimini yapmaya &ccedil;al\u0131\u015f\u0131yor. &Uuml;retimle ilgili &ccedil;al\u0131\u015fmalar kontrol&ouml;rler vas\u0131tas\u0131 ile y&uuml;r&uuml;t&uuml;l&uuml;yor. &Ccedil;ok net bir sistem oldu\u011fu s&ouml;ylenemez. Bence sa\u011fl\u0131kl\u0131 yap\u0131 \u015f&ouml;yle olmal\u0131yd\u0131: devlet onay birimi olmal\u0131, bir sivil toplum &ouml;rg&uuml;t&uuml; yay\u0131m birimi olmal\u0131. &Ouml;rne\u011fin bu &ouml;rg&uuml;t&uuml;n olu\u015fturdu\u011fu teknik komite ve standart komitesi standartlar\u0131 yay\u0131nlamal\u0131. Standartlar t&uuml;ketici derneklerinden, &uuml;niversitelerden, bakanl\u0131ktan, perakendecilerden g&ouml;r&uuml;\u015f al\u0131narak &ccedil;\u0131kar\u0131lmal\u0131. Ve bir de tescil ve sekreterya i\u015flerini y&uuml;r&uuml;ten bir &ouml;zel \u015firket olmal\u0131. Ba\u015fvurular bu \u015firkete gelmeli, ba\u015fvuru ba\u015f\u0131na kuru\u015f baz\u0131nda c&uuml;zi bir &uuml;cret al\u0131nmal\u0131 ki \u015firket faaliyetine devam etsin. Bu \u015firket ilgili bilgi ve raporlar\u0131 d&ouml;nemsel olarak bakanl\u0131\u011fa ve kamuoyuna a&ccedil;\u0131klamal\u0131.<\/p>\n<p>\u015eu an maalesef organik tar\u0131mda sadece &uuml;lkemiz de\u011fil d&uuml;nya &ccedil;ap\u0131nda tam bir sistematik yap\u0131lanma yok. Bence organik tar\u0131m bu y&uuml;zden yeterince yayg\u0131nla\u015fam\u0131yor. <\/p>\n<p>Bu konuda en etkin &ccedil;al\u0131\u015fan uluslar aras\u0131 kurum IFOAM. IFOAM&#39; \u0131n uluslararas\u0131 alanda ge&ccedil;erli olan bir standard\u0131 var ( <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.ifoam.org\/organic_facts\/justice\/pdfs\/Guidance-Document.pdf\" title=\"http:\/\/www.ifoam.org\/organic_facts\/justice\/pdfs\/Guidance-Document.pdf\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.ifoam.org\/organic_facts\/justice\/pdfs\/Guidance-Document.pdf<\/a>&nbsp; web adresinde g&ouml;rebilirsiniz). Ancak d&uuml;nya &ccedil;ap\u0131nda sadece baz\u0131 belgelendirme kurulu\u015flar\u0131 IFOAM standartlar\u0131 ile &ccedil;al\u0131\u015f\u0131yor. Bence &uuml;lkesel bazda IFOAM ile anla\u015fmak ve &uuml;lkemizde yerel bir IFOAM b&uuml;rosu a&ccedil;mak, organik tar\u0131m konusunda &ccedil;al\u0131\u015fan bir sivil toplum kurulu\u015funu bu standartlar\u0131 &uuml;lkemize adapte ederek terc&uuml;me eden bir birim haline getirmek ve bir (belki yar\u0131 resmi) bir \u015firket arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile belge ve sistem takibi yapmak &ccedil;ok faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>B&ouml;ylece t&uuml;m d&uuml;nyadaki ilgili &ccedil;evrelerin ele\u015ftirilerine rahat&ccedil;a g&ouml;\u011f&uuml;s geren bir organik tar\u0131m sistemine sahip olunabilir. B&ouml;ylece organik tar\u0131m &uuml;lke &ccedil;ap\u0131nda kolayca yay\u0131l\u0131r. Zamanla organik tar\u0131msal &uuml;retim bilgisine, organik &uuml;r&uuml;nlere ula\u015fmak kolayla\u015f\u0131r; &uuml;r&uuml;nlerin fiyatlar\u0131 makul seviyelere gelebilir ve organik &uuml;r&uuml;n ihracat\u0131m\u0131z sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde artar. Bu y&ouml;ntemin uygun oldu\u011funu d&uuml;\u015f&uuml;nmemin sebebi, iyi tar\u0131m uygulamalar\u0131nda Eurep derne\u011finin, Eurepgap standartlar\u0131nda benzer yap\u0131y\u0131 kurmu\u015f olmas\u0131. \u015eu an Eurepgap sistemi olabildi\u011fince sa\u011fl\u0131kl\u0131 ilerliyor. Belge say\u0131lar\u0131 art\u0131yor, &uuml;retici s&uuml;rekli standardize edilmi\u015f iyi bilgiye ula\u015fabiliyor. Say\u0131 vermek gerekirse 2002 y\u0131l\u0131nda 4.000 olan Eurepgap belgeli &uuml;retici say\u0131s\u0131 \u015fu an 50.000 in &uuml;zerinde. Bu say\u0131, grup &uuml;reticileri 1 belge ald\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;in ger&ccedil;ek say\u0131n\u0131n &ccedil;ok daha fazla oldu\u011funu d&uuml;\u015f&uuml;nmeliyiz elbette.<\/p>\n<p>Olu\u015fturulacak iyi bir istemin acilen gerekti\u011fine inan\u0131yorum. Bana &quot;Nas\u0131l organik tar\u0131m yapaca\u011f\u0131z?&quot; diye soran &uuml;reticilere g&ouml;receli olmayan, net cevaplar vermek istiyorum. Yukar\u0131da bahsetti\u011fim yap\u0131n\u0131n organik tar\u0131m sekt&ouml;r&uuml;n&uuml;n bu en &ouml;nemli sorununa iyi bir &ccedil;are olaca\u011f\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorum.<\/p>\n<p>Benim de &uuml;yesi oldu\u011fum &quot;Organik Tar\u0131m Derne\u011fi&quot; ile bu konuda &ccedil;al\u0131\u015fmalar yapmak, ilgili ki\u015filere iyi ve do\u011fru bilgileri uygun standartlar\u0131n \u015femsiyesi alt\u0131nda aktarabilmek istiyoruz. Bizimle bu &ccedil;al\u0131\u015fmalara kat\u0131lmak veya organik tar\u0131m konusunda g&ouml;n&uuml;ll&uuml; &ccedil;al\u0131\u015fmalarda bulunmak isterseniz, <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.otd.org.tr\/\" title=\"http:\/\/www.otd.org.tr\/\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.otd.org.tr\/<\/a> web adresinden, sembolik bir &uuml;yelik &uuml;creti &ouml;deyerek derne\u011fimize &uuml;ye olabilirsiniz.<\/p>\n<p>Konu ile ilgili bilgi eksi\u011fim veya hatalar\u0131m varsa aff\u0131n\u0131z\u0131 diler, s&ouml;zlerimi 20 y&uuml;zy\u0131l &ouml;ncesinden azat edilmi\u015f bir k&ouml;le olan Epiktetos lakapl\u0131 bir filozofun &ouml;\u011f&uuml;d&uuml; ile tamamlamak isterim: &quot;Y&uuml;r&uuml;rken bir &ccedil;iviye basmamaya, aya\u011f\u0131n\u0131n burkulmamas\u0131na &ouml;zendi\u011fin gibi, seni y&ouml;neten akl\u0131n da &ccedil;arp\u0131lmamas\u0131na &ouml;zen!&quot;<\/p>\n<p>Sayg\u0131 ve sevgilerimle,<br \/>\nHakan Ozan Erzincanl\u0131<br \/>\nZiraat Y&uuml;ksek M&uuml;hendisi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Organik tar\u0131m, &ouml;zellikle son 10 y\u0131ld\u0131r giderek artan oranda kullan\u0131lmaya ba\u015flayan bir kavram. 1940&#39;lardan &ouml;nce b&ouml;yle bir kavram yoktu. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; bir tar\u0131msal &uuml;r&uuml;n&uuml;n organik ya da organik olmamas\u0131 konusu, olabilirli\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;nmeye hi&ccedil; gerek olmam\u0131\u015ft\u0131. 1970&#39; lere kadar olan s&uuml;re&ccedil;te de pek ihtiya&ccedil; hissedilmedi. Ancak 1970&#39; ler sonras\u0131 insanlar, &ouml;zellikle Avrupa halklar\u0131, tar\u0131msal &uuml;r&uuml;nlerin &uuml;retimi s\u0131ras\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[413],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-1197","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-organik-tarim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1197"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172390,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1197\/revisions\/172390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1197"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=1197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}