\nOrganik tar\u0131m yüzy\u0131llard\u0131r say\u0131s\u0131z köyde ve çiftçilikle u\u011fra\u015fan topluluklarda geleneksel tar\u0131m uygulamas\u0131 \u015feklinde görülmü\u015ftür. Yöresel çiftçiler deneme yan\u0131lma ile elde ettikleri sonuçlar\u0131 bir jenerasyondan di\u011ferine aktarm\u0131\u015flard\u0131r. Organik tar\u0131m\u0131n modern dünyada yer almaya ba\u015flamas\u0131 ise, 1960'larda çiftçi ve tüketicilerin bitkisel ve hayvansal üretim s\u0131ras\u0131nda oldukça fazla kimyasal kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131,bunun dünya ve insanlar için korkunç sonuçlar ortaya ç\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131 fark etmelerinden sonra olmu\u015ftur.\n<\/p>\n
1950'lerde tar\u0131m\u0131n amac\u0131 verimlili\u011fin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Avrupa'n\u0131n g\u0131da
\ntemininde kendine yeterlili\u011finin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. 1960'lar\u0131n sonuna
\ndo\u011fru, özellikle 1970'lerde çevrenin korunmas\u0131 konular\u0131n\u0131n önem
\nkazanmas\u0131yla birlikte organik tar\u0131m önem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Üreticiler,
\ntüketiciler ve do\u011fa ile ilgili di\u011fer kurulu\u015flar ortaya ç\u0131km\u0131\u015f ve bu
\nkurulu\u015flar üretim metotlar\u0131n\u0131 düzenleyen kurallar\u0131 belirlemeye
\nba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. 1980'lerde ise organik tar\u0131m oldukça h\u0131z kazanm\u0131\u015f,
\norganik üretim metodu geli\u015fmeye devam ederken tüketicilerin de bu
\nürünlere ilgisi artm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
Organik tar\u0131m\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, tüketicilerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve çevre dostu
\nürünlere olan talebinin artmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra resmi otoriteler
\ntaraf\u0131ndan da tan\u0131nmas\u0131, ara\u015ft\u0131rma konular\u0131 içine al\u0131nmas\u0131 ve özel
\nbir yönetmeli\u011finin haz\u0131rlanmas\u0131 sonucudur. Baz\u0131 üye ülkeler organik
\nüretim yapan çiftçilere ulusal yada bölgesel bazda destekler de
\nsa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n
Kaliteli ürün pazar\u0131nda organik tar\u0131m\u0131n güvenirlili\u011fini sa\u011flamak,
\nresmi kurallar\u0131n kabul edilmesi ile sa\u011flanabilece\u011fi için, 1991
\ny\u0131l\u0131nda Avrupa Birli\u011fi 2092\/91 say\u0131l\u0131 organik tar\u0131m yönetmeli\u011fini
\nç\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Organik tar\u0131m\u0131n resmi olarak tan\u0131nmas\u0131 di\u011fer ülkeler
\ntaraf\u0131ndan da benimsenmi\u015f ve uluslararas\u0131 organik tar\u0131m hareketleri
\nba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n
1998 y\u0131l\u0131nda IFOAM (Organik Tar\u0131m Hareketleri Uluslararas\u0131
\nFederasyonu) organik üretim ve i\u015fleme standartlar\u0131n\u0131 ç\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.
\n1972 y\u0131l\u0131nda kurulan ve bu kurulu\u015f organik üretim, bu ürünlerin
\nsertifikasyonu, ara\u015ft\u0131rma, e\u011fitim ve organik tar\u0131m\u0131n promosyonu
\nalan\u0131ndaki organizasyonlar\u0131 bir çat\u0131 alt\u0131nda toplamaktad\u0131r.1999
\ny\u0131l\u0131nda FAO\/WHO Kodeks Alimentarius Komisyonu organik olarak
\nüretilmi\u015f g\u0131dalar\u0131n üretimi, i\u015flenmesi, etiketlenmesi ve
\npazarlanmas\u0131na ili\u015fkin bir kodeks (guide) kabul etmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, FAO
\n1999 y\u0131l\u0131nda, özellikle geli\u015fmekte olan ülkelerde organik tar\u0131m\u0131n
\ngeli\u015ftirilmesi için bir program ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Her iki standartta
\nbitkisel ve hayvansal ürün üretimi, ar\u0131c\u0131l\u0131k, ürünlerin
\ni\u015flenmesi,depolanmas\u0131, paketlenmesi ve ta\u015f\u0131nmas\u0131 ve organik g\u0131dalar\u0131n
\nüretiminde ve i\u015flenmesinde izin verilen maddelere ili\u015fkin kurallar
\nmevcuttur. IFOAM ayr\u0131ca elyaf, su ürünleri ve odun d\u0131\u015f\u0131ndaki orman
\nürünlerine ili\u015fkin kurallar\u0131 da belirlemi\u015ftir. <\/p>\n
AB organik tar\u0131m yönetmeli\u011fine göre üye ülkeler, yetkili otorite
\ntaraf\u0131ndan yada akredite olmu\u015f özel kurulu\u015flarca gerçekle\u015ftirilecek
\nbir denetim sistemi kurulmak zorundad\u0131r. Özel kurulu\u015flar taraf\u0131ndan
\nkontrol i\u015flemi gerçekle\u015ftirilen ülkelerde, özel kurulu\u015flar\u0131n
\nonaylanmas\u0131 ve denetlenmesi için de bir otorite olu\u015fturulmas\u0131
\ngerekmektedir. Bu otorite organik tar\u0131mla ilgili birçok görevinin
\nyan\u0131nda, kontrol kurulu\u015flar\u0131n\u0131n etkili ve objektif olarak görevlerini
\nyerine getirebilme kapasitesini garantileyen denetim yapar. Kontrol
\nkurulu\u015flar\u0131n\u0131n y\u0131lda en az bir kez i\u015fletmeyi haberli yada habersiz
\nolarak ziyaret ederek denetim yapmalar\u0131 gereklidir. Her üye ülkede,
\nsertifikasyon kurulu\u015flar\u0131n\u0131n güvenilir sertifikaland\u0131rma yapt\u0131klar\u0131n\u0131
\ngaranti etmek amac\u0131yla, bu kurulu\u015flar\u0131n Avrupa Standardizasyon
\nKomitesi (CEN) taraf\u0131ndan ç\u0131kar\u0131lan EN 45011 (ISO 65) standartlar\u0131na
\nuygun faaliyette bulunduklar\u0131na dair akreditasyonlar\u0131 gereklidir. Bu
\nhusus, AB 2092\/91 say\u0131l\u0131 organik ürün yönetmeli\u011finde madde 9, 11 inci
\nparagrafta belirtilmi\u015f olup, 1 Ocak 1998 den itibaren uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Agenda 2000 kapsam\u0131nda birçok AB yönetmeli\u011fi 2000-2006 dönemi için
\nOrtak Tar\u0131m Politikas\u0131n\u0131n reformuna ili\u015fkindir. K\u0131rsal kalk\u0131nma
\nYönetmeli\u011fi (1257\/99) ile organik tar\u0131m\u0131n desteklenmesine ili\u015fkin
\nmekanizmalar belirlenmi\u015ftir. Bu destekler; tar\u0131m-çevre programlar\u0131,
\nyat\u0131r\u0131m yard\u0131mlar\u0131, pazarlama yard\u0131mlar\u0131, bölgesel kalk\u0131nma ve
\ndemonstrasyon çiftlikleri \u015feklinde olabilir. Ödeme miktarlar\u0131 her
\nülkeye göre de\u011fi\u015fiklik göstermektedir. Örne\u011fin; 2000 y\u0131l\u0131nda,
\nAlmanya'da organik tar\u0131ma geçi\u015f yard\u0131m\u0131 ortalama olarak 180 Euro dur.
\nBu rakam Finlandiya da 440 Euro, \u0130sviçre de 1250 Euro dur. 2003
\ny\u0131l\u0131nda, Agenda 2000 in orta dönem de\u011ferlendirmesinden sonra organik
\ntar\u0131ma daha fazla destek verilebilir. <\/p>\n
2001 y\u0131l\u0131nda Kopenhag da Avrupa Tar\u0131m Bakanlar\u0131, IFOAM, Avrupa Çiftçi
\nBirli\u011fi(COPA), tüketici kooperatifleri ve Avrupa Çevre Bürosu
\ntemsilcileri taraf\u0131ndan bir deklarasyon imzalanm\u0131\u015f ve 2 y\u0131l
\niçerisinde organik tar\u0131m\u0131n geli\u015fmesine engel olan unsurlar, pazara
\nba\u011fl\u0131 strateji olu\u015fturma, organik g\u0131da ve tar\u0131m\u0131n tüm konular\u0131n\u0131
\nilgilendiren geli\u015fim, ortak tar\u0131m politikas\u0131 ile organik tar\u0131m\u0131n
\ngeli\u015fimi aras\u0131ndaki ili\u015finin analiz edilmesi amac\u0131yla bir eylem plan\u0131
\nhaz\u0131rlanmas\u0131 gereklili\u011fini ortaya koymu\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Roma Anla\u015fmas\u0131, tek pazar ilkesine göre Birli\u011fin organik tar\u0131m
\nkurallar\u0131na uygun olarak üretilmi\u015f yerel yada üçüncü ülkeden ithal
\nedilmi\u015f her ürün Avrupa Birli\u011fi içerisinde serbest olarak hareket
\nedebilir. Üçüncü ülkelerden gelen ürünlerin organik üretim
\nkurallar\u0131na göre üretildi\u011fine belirlendikten sonra üye ülke pazar\u0131nda
\nsat\u0131lmas\u0131n izin verilir. Bu nedenle üçüncü ülke de üye ülkelerdekine
\ne\u015fde\u011ferde organik üretim kurallar\u0131n\u0131 içeren bir yönetmeli\u011fin olmas\u0131
\nzorunludur. Bu üçüncü ülke ürününün iç pazarda güvenirlili\u011finin ve
\nadil ticaretin sa\u011flanmas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan gereklidir. Komisyon incelemeleri
\nsonucunda üçüncü ülkenin organik üretim kurallar\u0131 ile üye ülke
\nkurallar\u0131 aras\u0131nda e\u015fitlik saptad\u0131\u011f\u0131 takdirde bu üçüncü ülkeyi
\nonaylanm\u0131\u015f listeye almaktad\u0131r. Bunun anlam\u0131, bu üçüncü ülkenin
\nürünlerinin Avrupa Birli\u011finde serbestçe dola\u015fabilmesidir. Bu listeye
\ngiren ülkeler; Arjantin, Avusturalya, Çek Cumhuriyeti, Macaristan,
\n\u0130srail ve \u0130sviçre'dir.<\/p>\n
ÜLKEM\u0130ZDE ORGAN\u0130K TARIM <\/p>\n
Ülkemizde organik tar\u0131m 1980'lerin ortas\u0131nda Avrupal\u0131 ihracatç\u0131lar\u0131n
\ntalebi do\u011frultusunda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. O y\u0131llarda organik üretim Ege
\nBölgesi'nde yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f olup, kuru üzüm, kuru kay\u0131s\u0131 ve kuru incir
\nilk organik olarak üretilen ürünlerimizdir. Bugün, kuru meyveler,
\ntaze veya i\u015flenmi\u015f sebze ve meyveler, baklagiller, kabuklu yemi\u015fler,
\nhububatlar, baharat ve \u015fifal\u0131 otlar, endüstriyel bitkiler gibi çok
\nçe\u015fitli ürün kategorilerinde organik üretim yap\u0131labilmektedir.
\nAyr\u0131ca, donmu\u015f meyve ve sebzeler, meyve suyu konsantreleri gibi
\ni\u015flenmi\u015f ürünlerimiz de mevcuttur. Organik üretimin büyük miktar\u0131
\nyurtd\u0131\u015f\u0131na ihraç edilmektedir.<\/p>\n
Hayvansal ürünlerin organik olarak üretimi oldukça azd\u0131r. \u0130zmir' de
\norganik tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k bazl\u0131 büyük firmalar olmas\u0131na ra\u011fmen,
\n2005 y\u0131l\u0131nda ilk sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n gerçekle\u015fmesi beklenen tesis,
\nGümü\u015fhane'nin Kelkit ilçesi' nde kurulan Ayd\u0131n Do\u011fan Organik Tar\u0131m
\nÜrünleri tesisidir. Bu tesiste 10 bin inek beslenecek olup, et
\na\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ama süt ürünlerini de kapsayan bir üretim planlanmaktad\u0131r.
\nÜretim için büyük istihdam\u0131n yöreden sa\u011flanmas\u0131 ve 2 bin çiftçi
\nailesinin e\u011fitimden geçirilmesi dü\u015fünülmektedir.Ayr\u0131ca, 2001
\ny\u0131l\u0131nda,Mu\u011fla, \u0130zmir, Malatya, Elaz\u0131\u011f, Bitlis, Ordu illerinde 111
\nüretici toplam 557 ton organik bal üretimi yapm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
Günümüzde ürün çe\u015fidi artm\u0131\u015f olup, bugün 100 çe\u015fidin üzerinde ürün
\nüretilmektedir. Organik olarak üretilen f\u0131nd\u0131k, ceviz, \u015fam f\u0131st\u0131\u011f\u0131,
\nkuru incir, kuru kay\u0131s\u0131, kuru üzüm, baklagiller, baharatlar ve otlar,
\npamuk gibi endüstriyel bitkiler, donmu\u015f meyve ve sebzeler, meyve suyu
\nkonsantreleri, zeytinya\u011f\u0131, gül ve gül ürünleri ihraç
\nedilmektedir .\u0130hracat\u0131n büyük bir k\u0131sm\u0131 Avrupa Birli\u011fi ülkelerine
\nolmakla beraber, 20 den fazla ülkeye ihracat\u0131m\u0131z vard\u0131r.<\/p>\n
Organik tar\u0131m, tarlada üretimden tüketiciye ula\u015f\u0131ncaya kadar, kontrol
\nalt\u0131nda yürütülmektedir. Kontrol hizmeti Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z bünyesinde
\nkurulmu\u015f Organik Tar\u0131m Komitesi (OTK) taraf\u0131ndan, kontrol ve\/veya
\nsertifikasyon yetkisi verilmi\u015f yerli veya yabanc\u0131 kontrol kurulu\u015flar\u0131
\ntaraf\u0131ndan yap\u0131lmaktad\u0131r. OTK taraf\u0131ndan çal\u0131\u015fma izni verilen 4
\nyabanc\u0131 ve 2 yerli kontrol ve sertifika kurulu\u015fu (KSK) mevcuttur.
\n(IMO, ECOCERT, SKAL, BCS, ETKO ve EKOTAR) ve bu kurulu\u015flar OTK
\ntaraf\u0131ndan denetlemektedirler. Ayr\u0131ca, Organik Tar\u0131m Ulusal
\nYönlendirme, Organik Tar\u0131m Ulusal Ticaret ve Organik Tar\u0131m Proje ve
\nAra\u015ft\u0131rmalar\u0131 Ulusal Komiteleri Yönetmeli\u011fimiz çerçevesinde kurulmu\u015f
\nolup tavsiye niteli\u011findeki kararlar\u0131n\u0131 OTK ya iletirler. <\/p>\n
Ülkemizde organik ürünlere ili\u015fkin ilk yönetmelik 1994 y\u0131l\u0131nda
\nç\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yönetmelik 2092\/91 say\u0131l\u0131 Avrupa Birli\u011fi
\nyönetmeli\u011fine uyumlu olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f olup bir y\u0131l sonra
\nyapt\u0131r\u0131mlara ili\u015fkin k\u0131sm\u0131 revize edilmi\u015ftir. \u0130lk yönetmelik AB
\nyönetmeliklerinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler do\u011frultusunda ve iç
\nuygulamalardaki gereklilikler çerçevesinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ve 11 Temmuz
\n2002 tarihinde Resmi Gazete de yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z
\ntaraf\u0131ndan ç\u0131kar\u0131lan yönetmeli\u011fe ilave olarak organik ürünler
\nihracat\u0131n\u0131 belirli bir disipline kavu\u015fturmak ve altyap\u0131s\u0131n\u0131
\nhaz\u0131rlamak amac\u0131yla 6.1.1996 tarih ve 22515 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete'de
\nyay\u0131mlanan \u0130hracat Yönetmeli\u011fi eki "Kayda Ba\u011fl\u0131 \u0130hracat Listesi" nin
\n7. Maddesi çerçevesinde organik ürünlerin ihracat\u0131 kayda
\nba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ege \u0130hracatç\u0131 Birlikleri Genel Sekreterli\u011fi söz konusu
\nürünlerin kay\u0131t ve ihracat\u0131na yönelik i\u015flemlerde Koordinatör Birlik
\nolarak tayin edilmi\u015ftir. <\/p>\n
Bilindi\u011fi gibi Avrupa Birli\u011fi mevzuat\u0131na uyum sa\u011flamak için Ulusal
\nmevzuat\u0131m\u0131zda düzenlemeler yap\u0131lmaktad\u0131r. 24 Temmuz 2003 tarih ve
\n25178 Mükerrer say\u0131l\u0131 Resmi Gazete de yay\u0131nlanan öncelikler
\nlistesinde organik tar\u0131m 7.1.4. no'lu öncelik s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Ulusal
\nprogramda belirtildi\u011fi gibi ülkemizde organik tar\u0131m 1986 y\u0131l\u0131nda
\nihracata yönelik olarak ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015flang\u0131çta ithalatç\u0131 ülkelerin
\nmevzuat\u0131na göre yap\u0131lan üretim ve ihracat, 1991 y\u0131l\u0131nda 2092\/91
\nsay\u0131l\u0131 AB yönetmeli\u011fine göre yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yönetmeli\u011fin 14 Ocak
\n1992 tarihinde yay\u0131mlanan 94\/92 say\u0131l\u0131 ekinde, Avrupa Birli\u011fi'ne
\norganik ürün ihraç eden ülkelerin kendi mevzuatlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmalar\u0131
\nzorunlulu\u011fu getirildi\u011finden, Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zda çe\u015fitli kurum ve
\nkurulu\u015flar\u0131n i\u015fbirli\u011fi ile yönetmelik haz\u0131rlama çal\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015flam\u0131\u015f
\nve "Bitkisel ve Hayvansal Ürünlerin Ekolojik Metotlarla Üretilmesine
\n\u0130li\u015fkin" Yönetmelik, 24 Aral\u0131k 1994 tarih ve 22145 say\u0131l\u0131 Resmi
\nGazete de yay\u0131mlanarak yürürlü\u011fe girmi\u015ftir. Söz konusu yönetmelik
\ndaha sonra Topluluk mevzuat\u0131nda 1991 y\u0131l\u0131ndan sonra yap\u0131lan
\nde\u011fi\u015fiklikleri içerecek \u015fekilde güncelle\u015ftirilmi\u015f ve Organik Tar\u0131m\u0131n
\nEsaslar\u0131 ve Uygulanmas\u0131na \u0130li\u015fkin Yönetmelik 11 Temmuz 2002 tarihinde
\nyay\u0131mlanarak yürürlü\u011fe girmi\u015ftir. Ayr\u0131ca organik tar\u0131m konusunda
\nkanun çal\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Organik Tar\u0131m kanun tasla\u011f\u0131n\u0131n
\nyasala\u015fmas\u0131ndan sonra, AB mevzuat\u0131nda yap\u0131lan son de\u011fi\u015fiklikler
\ndo\u011frultusunda, organik ürünlere ili\u015fkin yönetmelik revize
\nedilecektir. Kurumsal alt yap\u0131 haz\u0131rl\u0131klar\u0131 çerçevesinde, Tar\u0131m \u0130l
\nMüdürlüklerinde "organik tar\u0131m birimleri" kurulmas\u0131 planlanm\u0131\u015f olup,
\nbu birimlerde ilgili personel mevzuat\u0131n uygulanmas\u0131 konusunda
\ne\u011fitilmektedir. Kontrol ve sertifika kurulu\u015flar\u0131 ile bilgi ak\u0131\u015f\u0131n\u0131
\nsa\u011flamak,organik tar\u0131m birimleri ile bilgi ak\u0131\u015f\u0131 ve denetim
\nsonuçlar\u0131n\u0131 takip için bilgisayar a\u011f\u0131 ve veri taban\u0131 kurulacakt\u0131r. <\/p>\n
1997-2006 y\u0131llar\u0131n\u0131 kapsayan "Organik Tar\u0131m\u0131n Yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve
\nKontrolü Projesi" kapsam\u0131nda Kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n
\ntemsilcilerine, özel sektöre, i\u015fleyici ve sanayicilere, ithalat ve
\nihracatç\u0131lara, sivil toplum örgütlerine ve çiftçilerimize organik
\ntar\u0131m konusunda e\u011fitimler verilerek organik tar\u0131m\u0131n
\nyayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 çal\u0131\u015fmalar\u0131 sürdürülmektedir. <\/p>\n