Aksiyon Dergisi`nin son say\u0131s\u0131nda yer alan habere göre \u015fekerin yerini almaya aday yapay ya da kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lar, gündelik hayatta kontrolsüzce yayg\u0131nla\u015f\u0131yor. \u015eeker hastalar\u0131 ve yüksek kilolular\u0131n tedavi amaçl\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 aspartam ve sakarin gibi tatland\u0131r\u0131c\u0131lar, art\u0131k g\u0131da sektörünün vazgeçemedi\u011fi ürünler aras\u0131na girdi. Özellikle ramazan ay\u0131nda tatl\u0131, \u015fekerleme ve çikolata tüketiminin artmas\u0131na paralel olarak….. <\/p>\n
\nkimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n tüketimi de art\u0131yor. \u015eekerden yüzlerce kat daha tatl\u0131 olan alternatif tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n 20 kuru\u015fluk miktar\u0131, 2 YTL civar\u0131ndaki bir kilogram \u015fekerin i\u015flevini görüyor. Amerika`da bir dönem yasaklanan, kansere neden oldu\u011fu iddia edilen, diyetisyen ve doktorlar taraf\u0131ndan kullan\u0131lmamas\u0131 tavsiye edilen yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar, \u0130stanbul Eminönü`ndeki tezgâhlarda bile aç\u0131ktan sat\u0131l\u0131yor. Son sekiz y\u0131lda kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n ithalat\u0131 13 kattan fazla artt\u0131. Her y\u0131l bu art\u0131\u015f katlanarak devam ediyor. \n<\/p>\n
\nYAPAY TATLANDIRICILAR\n<\/p>\n
\nElbette bu art\u0131\u015f\u0131n alt\u0131nda sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki ihtiyaçlar yatm\u0131yor. Yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n ithalat\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n temel nedeni, g\u0131da sektöründe \u015feker yerine kullan\u0131lmas\u0131. Mesela, kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lardan aspartam ve sakarin, market raflar\u0131ndaki diyet kola, dü\u015fük kalorili yo\u011furt ve \u015fekersiz sak\u0131z\u0131n yan\u0131 s\u0131ra aç\u0131ktan sat\u0131lan baklava, reçel, helva ve süt tatl\u0131lar\u0131 gibi birçok üründe rahatl\u0131kla \u015feker yerine geçiyor. Vatanda\u015f ise ald\u0131\u011f\u0131 birçok ürünün içinde kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor. Bir bavul aspartam\u0131n bir kamyon \u015fekere denk geldi\u011fi dü\u015fünüldü\u011fünde, g\u0131da sektörünün bu ürünlere meyletmesinin gerçek nedeni ortaya ç\u0131k\u0131yor. Hatta bavullar\u0131n içinde kaçak aspartam getirildi\u011fi öne sürülüyor. Piyasaya sürülen 5 YTL`lik baklavalar, 2 YTL`lik çikolatalar gibi ucuz mamullerde kullan\u0131lan kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131k riskleri ve \u015feker pazar\u0131na verdi\u011fi zarar ise âdeta görmezden geliniyor. Amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131m\u0131 her geçen gün daha fazla artan tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 yak\u0131ndan izleyen uzmanlar ise uyar\u0131yor: `Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015famak isteyenler her türlü tatland\u0131r\u0131c\u0131dan uzak durmal\u0131. Kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n hepsi vücuda yabanc\u0131 ve zararl\u0131d\u0131r.`\n<\/p>\n
\n BAKLAVALARDA KAÇAK ASPARTAM! Çin, Singapur, Tayvan, Hollanda, Amerika, Almanya gibi ülkelerden gelen bu yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar, \u015fekerden çok daha yüksek tat veriyor. Ürkütücü olan\u0131 ise \u0130stanbul Eminönü gibi aç\u0131ktan ürün sat\u0131lan yerlerde bu tür kimyasallar çokça ve rahatça bulunabiliyor. `Sektörde bu tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n kullan\u0131m\u0131 art\u0131yor.` diyen Güllüo\u011flu Baklavalar\u0131 g\u0131da mühendislerinden Emine Aky\u0131ld\u0131z`a göre aspartam 25 kilograml\u0131k paketler hâlinde sat\u0131l\u0131yor: `Küçük pastanelerde diyet kek, diyet ürün bulunuyor. Pastada deneyebiliyorlar. Tad\u0131 tutturmas\u0131 çok zor de\u011fil. Bunlar\u0131n hiçbiri sa\u011fl\u0131kl\u0131 de\u011fil.`\n<\/p>\n
\n ASPARTAM \u0130LE AYNI TAT KAR\u015eILANIYOR Hem evde tatl\u0131 yap\u0131m\u0131nda hem de büyük firmalar\u0131n diyet\/diyabetik ürünlerinde mutfa\u011fa giren yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar, acaba piyasada farkl\u0131 alanlarda gizlice kullan\u0131l\u0131yor mu? Ürünlerin içindeki yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lardan vatanda\u015f\u0131n haberi var m\u0131? Sektörde h\u0131zla yayg\u0131nla\u015fan yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lardan birçok üretici yak\u0131n\u0131yor. Foga Pastanesi sahibi Yalç\u0131n Albardak, ad\u0131n\u0131 vermedi\u011fi Ankara`da büyük bir baklava toptanc\u0131s\u0131n\u0131n, pancar \u015fekeri yerine ürünlerinde aspartam\u0131 gizlice kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. Hem de bu ürünler diyet ya da diyabetik diye de\u011fil, bildi\u011fimiz \u015fekerden yap\u0131lan tatl\u0131 olarak sat\u0131l\u0131yor. Mesela, bir tepsi baklavada 2 buçuk kilogram \u015feker kullan\u0131l\u0131yor. Bu miktar 5 YTL`ye denk gelirken, sadece 50 kuru\u015fluk aspartam ile ayn\u0131 tat kar\u015f\u0131lan\u0131yor. Zaten Ankara Ulus pazar\u0131na gidince vitrinlerde yerini alan baklavalar\u0131n 5 YTL`den sat\u0131lmas\u0131 asl\u0131nda durumu aç\u0131kl\u0131yor. `Nas\u0131l bu kadar ucuza mal ediyorsunuz?`, `Yap\u0131m\u0131nda ne kullan\u0131yorsunuz?` sorular\u0131na yan\u0131t, `Bilmiyoruz, bize haz\u0131r geliyor.` oluyor. Birçok firma, baklavay\u0131 toptanc\u0131dan haz\u0131r al\u0131yor; toptanc\u0131 ise fiyat\u0131 dü\u015fürmek için ucuz malzemeye yöneliyor. Pancardan üretilen \u015fekerin yerine kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lar tercih ediliyor.\n<\/p>\n
\n F\u0130YATLAR BEN\u0130 KURTARMIYOR Yalç\u0131n Albardak, kimi mü\u015fterilerin `Neden baklavay\u0131 15 YTL`den sat\u0131yorsunuz?` sorusuna muhatap kald\u0131klar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor: `Bunu mü\u015fteriye anlatam\u0131yoruz. O fiyatlar beni kurtarm\u0131yor. Ben iki üç çuval \u015feker kullan\u0131yorsam, onlar bir kilo yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131 ile i\u015fini hallediyor. Ama o tatl\u0131lar\u0131n içinde ne kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 vatanda\u015f bilmiyor, sormuyor.` Albardak`a göre piyasada yayg\u0131nla\u015fan yapay ya da kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n kullan\u0131m\u0131 önümüzdeki y\u0131llarda patlayacak: `Bunu orta dereceli esnaf kullanmaz. Ya çok büyük i\u015f yapanlar kullan\u0131yor ya da çok küçükler. En büyüklerinden bile \u015füphelenmek laz\u0131m. Bunlar da merdiven alt\u0131nda i\u015f yap\u0131yor. Gözlerini para h\u0131rs\u0131 bürümü\u015f.` Tüketiciler Birli\u011fi`nden bir dernek yöneticisi ise yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n bisküvi ve gofret sektöründe, amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda çok yayg\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.\n<\/p>\n
\nASPARTAM SATI\u015eLARINI DURDURDU! Piyasaya uzun süre yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131 satan Kalealt\u0131 Sanayi ve Ticaret Limitet \u015eirketi firmas\u0131ndan bir yetkili, amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131m yüzünden üç y\u0131ld\u0131r yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131 sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 durdurduklar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor: `Bizim kay\u0131tlar\u0131m\u0131z\u0131 inceleyin. Amaç d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 için üç y\u0131ld\u0131r bu tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapm\u0131yoruz. Diyet ürünlerde kullan\u0131lmas\u0131 gereken bir madde; ama diyet ürün d\u0131\u015f\u0131nda neredeyse her alanda kullan\u0131l\u0131yor.` Ürünü yurtd\u0131\u015f\u0131ndan getiren ithalatç\u0131lar\u0131n bile bir-iki torba hâlinde perakende sat\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Volkan Pastanesi`nin sahibi Erdal Usta ise baklava sektöründe ucuz ve kimyasal malzemenin yayg\u0131n biçimde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. YAPAY TATLANDIRICI KULLANMAYIN Kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131 kullan\u0131lsa bile günde 30 tabletin a\u015f\u0131lmamas\u0131 gerekiyor. Tüketiciler Derne\u011fi G\u0131da Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 ve Beslenme Uzman\u0131 Ay\u015fe Cengiz, \u015feker hastas\u0131 ya da obezite hastalar\u0131na kesinlikle yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131 kullanmamalar\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor. G\u0131da sektöründeki ürünlerde yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n kullan\u0131m oran\u0131 net olarak yazmad\u0131\u011f\u0131 için Ay\u015fe Cengiz `Bir kekte ne kadar kullan\u0131l\u0131yor, bunun su yüzüne ç\u0131kmas\u0131 gerekir.` diyor. Bunun için tüketicilerin etiket okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na sahip olmas\u0131 tavsiyesinde bulunuyor. Tabii belediyeler ve Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131 denetçilerinin de bu gözle g\u0131da kontrolü yapmas\u0131 gerekiyor. Aksi hâlde, ürünlerin üzerinde miktarlar yazm\u0131yorsa üreticiden bunun talep edilmesi, g\u0131da derneklerinin haberdar edilmesi, gerekirse kanuni yollara ba\u015fvurulmas\u0131 denenebilir. AÇIKTA SATILAN BAKLAVALAR Beslenme Uzman\u0131 Cengiz, gün içinde 30 tabletin üzerindeki rakam\u0131 ciddi buluyor. Bu yüzden ambalajl\u0131 g\u0131dalar\u0131n yan\u0131nda aç\u0131ktan sat\u0131lan baklava, dondurma, helva, süt tatl\u0131lar\u0131 gibi ürünlerde de yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131 kullan\u0131l\u0131yorsa tüketici bu ürünlere çok dikkatli yakla\u015fmal\u0131, özellikle ucuz ürünlerden emin olunmal\u0131. Ay\u015fe Cengiz, piyasada bu tip ürünlerin tüketim s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dü\u015fürülmesini istiyor. \u0130\u015fin tüketiciye dü\u015ftü\u011füne dikkat çeken beslenme uzman\u0131, sektörün ciddi denetlenmedi\u011fini dü\u015fünüyor: `Bu yasada var, ama bu yasalar ne kadar i\u015flerlik kazan\u0131yor? Ürünün üzerine yans\u0131yor mu? Ciddi ku\u015fkular\u0131m ve endi\u015felerim var. Rahat olmak istiyorum. Tüketiciye önerirken ben bilmiyorum ki (ürünlerde yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131 kullan\u0131l\u0131yor mu, oran\u0131 nedir) sade vatanda\u015f nas\u0131l bilecek?`\n<\/p>\n
\nASPARTAM `\u0130Ç\u0130NDEK\u0130LERDE` YOK! Türk G\u0131da Kodeksi, hangi üründe ne kadar yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131 kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirlemi\u015f durumda. Örne\u011fin 1 kilo baklavada en çok 1 gram kullan\u0131labilir. Ancak market raflar\u0131nda sat\u0131lan birçok ürünün `içindekiler` k\u0131sm\u0131nda yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ifade edilse de ne kadar kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 (kaç miligram) yazm\u0131yor. Bilinen markalar\u0131n diyet ürünlerinin neredeyse hiçbirinde kullan\u0131lan tatland\u0131r\u0131c\u0131 oran\u0131 yazm\u0131yor. Yasada yer almas\u0131na ra\u011fmen bu uygulaman\u0131n ürünler üzerinde yazmamas\u0131 yasal yapt\u0131r\u0131mlar gerektiriyor. Ancak cezalar\u0131n yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131, 2006 y\u0131l\u0131 içinde 350 bin denetleme yapt\u0131. Sadece 3 bin 200 i\u015fyerine kapatma ve para cezas\u0131 kesildi, yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lara ili\u015fkin ceza say\u0131s\u0131 ise çok daha dü\u015fük kald\u0131.\n<\/p>\n
\n ONAYLI OLMASI GEREK\u0130YOR Yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar Sanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131`na ba\u011fl\u0131 Türkiye \u015eeker Kurumu`nun onay\u0131n\u0131 ald\u0131ktan sonra ithal edilebiliyor. 2000 y\u0131l\u0131nda 162 ton olan yüksek yo\u011funluklu tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n ithalat rakamlar\u0131 2007 sonunda 2 bin 400 tonu a\u015ft\u0131. Yani sekiz y\u0131lda yapay ya da kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n ithalat\u0131 13 kat artt\u0131. Bu rakamlar\u0131n önümüzdeki y\u0131llarda da artmas\u0131 bekleniyor. Türkiye \u015eeker Kurumu`ndan Aksiyon`a yap\u0131lan aç\u0131klamada, yüksek yo\u011funluklu (yapay\/kimyasal) tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n \u015fekere ucuz bir alternatif oldu\u011fu belirtiliyor: `Yüksek yo\u011funluklu tatland\u0131r\u0131c\u0131 ithalat miktarlar\u0131n\u0131n y\u0131llar itibar\u0131 ile nüfus art\u0131\u015f\u0131 veya sa\u011fl\u0131k gibi nedenlerle aç\u0131klanamayacak miktarda art\u0131\u015f göstermesi, söz konusu ürünlerin fiyat\u0131n\u0131n cazibesi nedeniyle yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 göstermektedir. 2008 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk yedi ay\u0131nda ithal edilen miktar\u0131n 2 bin 190 tona ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ithalat\u0131 yap\u0131lan yüksek yo\u011funluklu tatland\u0131r\u0131c\u0131 miktarlar\u0131n\u0131n diyet ve diyabetik amaçlar\u0131n çok üzerinde oldu\u011funu göstermektedir.` Bu ürünlerin amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 resmî rakamlardan tespit eden \u015eeker Kurumu`nun 2003 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 bir çal\u0131\u015fmaya göre ithal edilen yüksek yo\u011funluklu tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n yüzde 4,8`i ilaç sanayiinde kullan\u0131ld\u0131. Bu da gösteriyor ki bu ürünlerin yakla\u015f\u0131k yüzde 95`i g\u0131da sektöründe kullan\u0131l\u0131yor.\n<\/p>\n
\n ASPARTAM TRÖSTÜ VAR! Her ne kadar kansere neden oldu\u011funa dair kesin bulgulara ula\u015f\u0131lamam\u0131\u015f olsa da 6 binden fazla üründe kullan\u0131lan yüksek yo\u011funluklu tatland\u0131r\u0131c\u0131larla ilgili bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar sürüyor. Bu konuda dünyada en çok ses getiren ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 \u0130talya`daki Ramazzini Vakf\u0131 yürütüyor. Vak\u0131f, 2005 y\u0131l\u0131ndaki deneylerde aspartam\u0131n farelerde kansere yol açt\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etti. Bin 500 s\u0131çan\u0131n yemeklerine Dünya Sa\u011fl\u0131k Örgütü taraf\u0131ndan öngörülen tüketim miktar\u0131 olan kilogram ba\u015f\u0131na 40 miligram\u0131n yar\u0131s\u0131, yani 20 miligram yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131 eklendi. Bir süre sonra farelerin kansere yakalanma oranlar\u0131nda ciddi art\u0131\u015f oldu\u011fu tespit edildi. KR\u0130T\u0130K ROL OYNUYOR Sa\u011fl\u0131k ve G\u0131da Güvenli\u011fi Hareketi Ba\u015fkan\u0131 Kemal Özer ise \u015fekerin yerini alan kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lar hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rma ve haber ç\u0131kmamas\u0131n\u0131n alt\u0131nda uluslararas\u0131 bir tröstün yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 söylüyor. Özer`in iddias\u0131na göre bir dönem yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131 \u015firketlerinde görev alan eski ABD Savunma Bakan\u0131 Donald Rumsfeld de kritik rol oynuyor. Kamuoyu üzerinde bask\u0131 olu\u015fturuluyor, negatif propaganda yapanlara izin verilmiyor, aspartam\u0131n kansere yol açmad\u0131\u011f\u0131na dair bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar yay\u0131mlat\u0131yorlar. Kemal Özer, Türkiye`de diyetisyen k\u0131l\u0131kl\u0131 ki\u015filerin un, \u015feker, tuz denilen `üç beyazdan uzak durun` ça\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 ç\u0131k\u0131yor: `Bu üçünden uzakla\u015f\u0131rsan\u0131z ya\u015fam biter. Her \u015feyi dozunda almak do\u011frudur. A\u015f\u0131r\u0131 kullanmay\u0131n demeleri gerekirken, çok tehlikeli \u015fekilde `uzakla\u015f\u0131n` diyorlar.` HASTALIKLARA YOL AÇIYOR Doktor Emin Mindan da sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015famak isteyen insanlar\u0131 her türlü yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131dan, hatta tatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u0131dalardan uzak durmaya ça\u011f\u0131r\u0131yor. G\u0131da katk\u0131 maddelerinin ve yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n hastal\u0131klara yol açt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor: `Kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n hepsi vücuda yabanc\u0131d\u0131r ve zararl\u0131d\u0131r. Tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 diyetten ç\u0131karmak sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam için yeterli olmaz. Beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n de\u011fi\u015fmesi gerekir.` Buna göre sebze, az \u015fekerli meyve, kuru yemi\u015f, ev yo\u011furdu, peynir, et, tavuk, bal\u0131k, zeytinya\u011f\u0131, tereya\u011f\u0131, köy yumurtas\u0131 yenmeli; içecek olarak da \u015fekersiz çay, bitki çaylar\u0131 ve su tercih edilmeli.\n<\/p>\n
\n KURTARICI OLARAK GÖRÜLDÜ Yapay ya da kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lar \u015fi\u015fmanl\u0131kta ve \u015feker hastal\u0131klar\u0131nda kurtar\u0131c\u0131 olarak görüldü. Hayvan deneylerinden geçerek insan kullan\u0131m\u0131na sunulan yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n insan vücuduna ve genlerine yabanc\u0131 oldu\u011funu söyleyen Dr. Mindan, `Al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u0131dalar\u0131 bile tan\u0131yamaz hâle getirirler. Örne\u011fin bir bardak siyah veya ye\u015fil çay önemli antioksidanlar içerdi\u011fi hâlde, tatland\u0131r\u0131c\u0131 ile vücuda zararl\u0131 hâle gelebilir. Çe\u015fitli kolal\u0131 içeceklerde, gazozlarda, sak\u0131z ve bisküvi gibi yiyeceklerde kullan\u0131lan aspartam yüzde 10 oran\u0131nda metanol (metil alkol – kimyasal alkol) içerir. Metanol de ba\u011f\u0131rsaklarda formaldehit`e (kanserojen bir madde) dönü\u015für.` diyor. PANCAR ÜRET\u0130C\u0130S\u0130N\u0130 VURDU G\u0131da Güvenli\u011fi Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Samim Saner ise her maddenin fazla kullan\u0131lmas\u0131 durumunda zehirli olaca\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor. Buna \u015feker, su ve tuzu da dâhil ediyor: `Günde 150 tane tatland\u0131r\u0131c\u0131 kullan\u0131yorsan\u0131z, bu doz a\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Günde bir buçuk kilo \u015feker yiyorsan\u0131z bu da doz a\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Yüz gram tuz yerseniz öldürür. Çok yüksek miktarda su içerseniz (10\/12 litre) ölebilirsiniz.`Aspartam cinsi tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n Avrupa G\u0131da Güvenli\u011fi Otoritesi taraf\u0131ndan güvenilir olmad\u0131\u011f\u0131na dair bir raporunun bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri süren Saner`e göre ilk defa 1965`te ABD`de üretilen yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131larla ilgili bu ülkede uzun y\u0131llar süren ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda piyasaya ç\u0131kma izni ald\u0131 ve ABD, AB, Türkiye de dâhil olmak üzere dünyada 100`e yak\u0131n ülkede kullan\u0131m izni bulunuyor. TE\u015eK\u0130L ETM\u0130YOR Tar\u0131m ve Köyi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Koruma ve Kontrol Genel Müdür Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve G\u0131da Biriminden Sorumlu Prof. Nevzat Art\u0131k, yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131k aç\u0131s\u0131ndan çok sorun te\u015fkil etmedi\u011fini dü\u015fünüyor. Üreticilerin kendilerinden izin almadan üretim yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, denetlemelerin çok s\u0131k yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyor. Yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n kullan\u0131m oranlar\u0131yla ilgili her türlü detay\u0131n Türk G\u0131da Kodeksi`nde yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131 bünyesinde g\u0131da maddelerinin standartlara uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 test etmek üzere 40 laboratuvar\u0131 bulunuyor. Merdiven alt\u0131 firmalarda yapay ya da kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n \u0130stanbul gibi büyük \u015fehirlerde kaçak yollardan üretilebildi\u011fini, bunun da iskân kanunundan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor: `Biz kapat\u0131yoruz, gidip ba\u015fka yerde aç\u0131yorlar.`\n<\/p>\n
\n YILDAN YILA DÜ\u015eÜYOR Türkiye`de pancardan üretilen \u015feker miktar\u0131 y\u0131ldan y\u0131la dü\u015füyor. Bunun alt\u0131nda iki neden yat\u0131yor. Birincisi kaçak gelen \u015feker, ikincisi ise yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar. Türkiye`nin üç milyon tona yak\u0131n \u015feker ihtiyac\u0131n\u0131n bir milyon 700 bini yurtiçinde üretiliyor. Aradaki bir milyon tonluk kayb\u0131n 600-700 bin tonunu kaçak \u015feker-ni\u015fasta bazl\u0131 \u015feker; kalan 300 bin tonluk k\u0131sm\u0131 ise Türkiye \u015eeker Kurumu`nun tahminine göre \u015feker e\u015f de\u011ferindeki kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lar olu\u015fturuyor. Pancar Kooperatifleri Birli\u011fi(Pankobirlik) yetkililerine göre sorunun as\u0131l büyük boyutu çiftçileri ilgilendiriyor. \u015eeker fabrikalar\u0131 tüketim ihtiyaçlar\u0131n\u0131 göz önüne alarak çiftçiye uygulad\u0131\u011f\u0131 kotay\u0131 gittikçe yükseltiyor. Her fabrika 20 bin çiftçiye `tar\u0131msal istihdam` sa\u011fl\u0131yor. Bu hesaba göre, piyasada do\u011fal \u015fekerin yerini yapay \u015fekerin almas\u0131 150 bin çiftçi ailesini do\u011frudan ilgilendiriyor. Baz\u0131 yetkililer, ortalama dört ki\u015filik aile diye dü\u015fünülürse en az\u0131ndan 600 bin ki\u015finin sadece kimyasal tatland\u0131r\u0131c\u0131lar yüzünden ürününü satamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dü\u015fünüyor.\n<\/p>\n
\n \u0130\u015eTE EN ÇOK KULLANILAN TÜRLER Aspartam (E 951), Asesülfam-K (E 950), Sakarin(E 954), Aspartam-asesülfam tuzu, Neohesperiden (E 959), Siklamat(E 952), Sukraloz(E 955), Taumatin(E 957) ASPARTAM`IN ZARARLARI NELER? Dr. Emin Mindan`\u0131n verdi\u011fi bilgilere göre sadece aspartam\u0131n sebep oldu\u011fu rahats\u0131zl\u0131k ve hastal\u0131klar\u0131 s\u0131ralarsak tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n pek masum olmad\u0131klar\u0131 ortaya ç\u0131k\u0131yor: ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f dönmesi, unutkanl\u0131k, eklem a\u011fr\u0131s\u0131, bulant\u0131, uyu\u015fukluk, kas spazmlar\u0131, \u015fi\u015fmanl\u0131k, depresyon, korku ataklar\u0131, huzursuzluk, konvülsiyon, uykusuzluk, görme kayb\u0131, i\u015fitme kayb\u0131, kulak ç\u0131nlamas\u0131, yorgunluk, tat kayb\u0131, Parkinson, çarp\u0131nt\u0131, soluk zorlu\u011fu, döküntü, mültipl skleroz.\n<\/p>\n
\n K\u0130MYASAL TATLANDIRICI NERELERDE KULLANILIYOR? Türk G\u0131da Kodeksi`nin izin verdi\u011fi alanlar \u015funlar: aromal\u0131 içecekler, süt, meyve suyu, tatl\u0131, çerezler, \u015fekerlemeler, bo\u011faz pastilleri, kakao, kuru meyve, sak\u0131z, dondurma, soslar, hardal, çorba, reçel, jöle, marmelat, meyve konservesi, bal\u0131k, kahvalt\u0131l\u0131k tah\u0131llar, f\u0131r\u0131nc\u0131l\u0131k ürünleri, kilo verme amaçl\u0131 g\u0131dalar, diyet g\u0131dalar, g\u0131da takviyeleri, biralar, elma ve armut \u015farab\u0131. KOY ASPARTAMI, BAK TADINA! Yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lardan siklamat, \u015fekerden 45 kat, aspartam 200 kat, asesülfam K 200 kat, sakarin 300 kat, sukraloz 600 kat, taumatin 2 bin 500 kat daha fazla tat veriyor. Aspartam\u0131n yeni bir türü olarak kabul edilen yeni nesil tatland\u0131r\u0131c\u0131 neotam, \u015fekerden 13 bin kat daha tatl\u0131.\n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\nderleyen\n<\/p>\n
\nçaglar ayd\u0131n\n<\/p>\n
\nziraat mühendisi\n<\/p>\n